Tờ South China Morning Post (SCMP) ngày 12/11 đưa tin, các đơn vị bộ binh Trung Quốc đang dần thích nghi với mối đe dọa ngày càng tăng từ máy bay không người lái (UAV). Một số lữ đoàn đã đưa nội dung huấn luyện đối phó với UAV vào chương trình bắt buộc, đồng thời trang bị khí tài mới và áp dụng các chiến thuật mới nhằm giúp binh sĩ tránh bị phát hiện và tấn công từ trên không.
Các thông tin chính thức cho thấy hoạt động huấn luyện đối phó với UAV đang diễn ra tại ít nhất bốn trong số năm Bộ Tư lệnh Chiến khu của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Ảnh: 81.cn
Điển hình là trường hợp của một lữ đoàn thuộc Tập đoàn quân 75 của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Đơn vị này đã quy định nội dung huấn luyện đối phó với UAV là bắt buộc sau khi một cuộc diễn tập cho thấy các binh sĩ - vốn chỉ dựa vào phương pháp ngụy trang truyền thống - vẫn dễ dàng trở thành mục tiêu cho các đợt pháo kích được dẫn đường bởi UAV.
Theo một báo cáo do tờ PLA Daily - cơ quan ngôn luận của quân đội Trung Quốc - công bố hôm 9/11, trong một tình huống huấn luyện, một UAV được trang bị cảm biến nhiệt đã phát hiện các binh sĩ đang ẩn nấp dưới tán rừng. UAV này sau đó truyền tọa độ vị trí của họ cho đơn vị pháo binh đối phương, dẫn đến kết quả là lực lượng bộ binh nêu trên chịu tổn thất nặng nề (kết quả giả định trong tình huống huấn luyện) và thất bại trong nhiệm vụ.
Thực trạng này đã thúc đẩy lữ đoàn trên đưa ra các tài liệu hướng dẫn và bài tập chiến thuật mới, đồng thời xây dựng các cơ sở huấn luyện chuyên biệt để đối phó với UAV, bao gồm cả các phòng mô phỏng.
Báo cáo của PLA Daily cho biết các đợt huấn luyện tiếp theo tập trung vào việc phát hiện và vô hiệu hóa UAV của đối phương bằng các loại vũ khí chuyên dụng, phối hợp phản ứng giữa các đơn vị bộ binh, đồng thời yêu cầu sĩ quan phải sử dụng thành thạo các thiết bị và chiến thuật đối phó với UAV.
Tập đoàn quân 75 đóng quân tại phía tây nam Trung Quốc, thuộc Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Nam. Theo báo cáo năm 2025 của Lầu Năm Góc về quân đội Trung Quốc, đơn vị này sẽ đóng vai trò hỗ trợ Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Đông trong trường hợp xảy ra xung đột liên quan đến Đài Loan. Tuy nhiên, báo cáo trên tờ PLA Daily không nêu rõ tên lữ đoàn cụ thể, cũng như không liên kết hoạt động huấn luyện này với vấn đề Đài Loan.
Dẫu vậy, các thông tin chính thức cho thấy công tác huấn luyện nhằm đối phó với UAV đang được triển khai tại ít nhất bốn trong số năm Bộ Tư lệnh Chiến khu của PLA – bao gồm cả các đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Đông. Tại đây, các đơn vị mặt đất đang nỗ lực phòng chống UAV, cải thiện khả năng ngụy trang trước sự giám sát từ trên không, cũng như tích hợp các hệ thống không người lái và thiết bị đối phó với UAV vào hoạt động tác chiến.
Hồi tháng 8, PLA Daily đưa tin rằng một lữ đoàn thuộc Tập đoàn quân 71 đã yêu cầu thực hiện nội dung huấn luyện bắt buộc về cách che giấu các nguồn nhiệt và ánh sáng vào ban đêm, bao gồm cả việc che phủ các bộ phận tỏa nhiệt trên bệ phóng tên lửa.
Đến tháng 10, hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã đưa tin, một đại đội thiết giáp đổ bộ thuộc Tập đoàn quân 72 đã phối hợp với nhiều nhà sản xuất để cải thiện việc sử dụng các hệ thống không người lái và thiết bị chống UAV.
Ở những nơi khác, các bản tin của Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV và Bộ Quốc phòng Trung Quốc mô tả các đơn vị thuộc Tập đoàn quân 78 đang huấn luyện cách né tránh UAV trinh sát; trong khi đó, lực lượng trinh sát thuộc Tập đoàn quân 81 sử dụng chăn cách nhiệt, đất ẩm và thảm cỏ để giảm các dấu hiệu nhiệt (vốn có thể làm lộ vị trí của họ trước các UAV).
Dennis Blasko - cựu tùy viên quân sự Mỹ tại Bắc Kinh - cho biết PLA đang phát triển các loại vũ khí, học thuyết và chương trình huấn luyện chống UAV trên "toàn bộ lực lượng", thay vì chỉ giới hạn ở một số lữ đoàn nhất định.
Ông cho biết các nhà sản xuất Trung Quốc đã chế tạo nhiều hệ thống chống UAV và thiết bị phát hiện UAV (dưới dạng cầm tay hoặc gắn trên phương tiện), trong khi các đơn vị riêng lẻ cũng tự thử nghiệm những giải pháp của riêng mình, chẳng hạn như lắp đặt khung bảo vệ trên các phương tiện bọc thép.
Những bài học rút ra từ các thử nghiệm này có thể được chuyển lên cấp chỉ huy cao hơn, nhưng ông Blasko cũng cảnh báo rằng việc quá nhiều đơn vị tự tiến hành thử nghiệm có thể dẫn đến tình trạng "thiếu các quy trình chuẩn hóa và gây lãng phí thời gian [do các nỗ lực bị trùng lặp]".
Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đang phát triển các loại vũ khí, học thuyết và chương trình huấn luyện chống UAV trên "toàn bộ lực lượng". Ảnh: SCMP
UAV sẽ đóng vai trò "cực kỳ thiết yếu" nếu xảy ra xung đột tại Đài Loan (Trung Quốc)
SCMP dẫn lời các chuyên gia cho biết, nguy cơ từ UAV có thể đặc biệt cao trong một cuộc xung đột tại eo biển Đài Loan (nếu xảy ra), khi quân đội Trung Quốc phải đối mặt với nhiều mối đe dọa trong quá trình tập kết tại đại lục, vượt eo biển và thiết lập vị trí trên bờ biển Đài Loan.
Đài Bắc đã đề xuất mua sắm tới 208.200 UAV tấn công ven biển, trong đó hơn 40.000 chiếc dự kiến được mua vào năm 2027. Tuy nhiên, kế hoạch mua sắm này vẫn còn phụ thuộc vào các quyết định về ngân sách; các nhà lập pháp Đài Loan hiện đang đề xuất cắt giảm hoặc đóng băng các khoản chi tiêu quân sự bổ sung (bao gồm cả việc mua sắm UAV) trước khi cuộc bỏ phiếu cuối cùng diễn ra vào cuối tháng này.
Washington cũng đang mở rộng đầu tư vào tác chiến không người lái. Khái niệm "Hellscape" (tạm dịch: "Địa ngục trần gian") của Mỹ dự kiến sử dụng số lượng lớn các hệ thống không người lái nhằm làm gián đoạn chiến dịch quân sự của Bắc Kinh nhắm vào Đài Loan (nếu có).
Timothy Heath - người sáng lập công ty tư vấn quốc phòng Perceptum (Mỹ) - cho biết UAV sẽ đóng vai trò "cực kỳ thiết yếu" nếu xảy ra xung đột tại eo biển Đài Loan, khi cả hai bên đều có thể sử dụng chúng cho nhiều mục đích khác nhau.
"Mối nguy hiểm có lẽ lớn hơn đối với Trung Quốc, bởi các đơn vị quân đội khi di chuyển qua vùng biển mở sẽ trở nên vô cùng dễ bị tổn thương", ông nhận định.
Chuyên gia này cảnh báo rằng các "bầy" UAV của Đài Loan có thể được tăng cường bởi các hệ thống không người lái từ quân đội nước ngoài nếu họ can thiệp vào cuộc xung đột, có khả năng "áp đảo hệ thống phòng thủ trên các tàu chiến". Ngay cả khi quân đội Trung Quốc đổ bộ thành công lên bờ, họ vẫn có thể tiếp tục phải đối mặt với các đòn tấn công khác.
Ngược lại, ông Heath cho biết thêm, lực lượng Đài Loan và các bên liên quan khác có thể ngụy trang vị trí của mình trước khi xung đột nổ ra, khiến các UAV từ phía Trung Quốc đại lục khó phát hiện và nhắm mục tiêu hơn.
Theo ông, Bắc Kinh cũng có thể triển khai các "bầy" UAV, phối hợp cùng các loại tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình để tấn công hệ thống radar, cảm biến, phương tiện cơ giới và binh sĩ lộ diện của Đài Loan.
Đối với các lực lượng PLA vượt eo biển Đài Loan, việc bảo vệ những phương tiện đổ bộ trước các cuộc tấn công bằng UAV cũng sẽ là một thách thức đáng kể.
