Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) thường niên năm 2026 vừa qua của CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) diễn ra trong bối cảnh thị trường bán lẻ đang có những sự phân hóa mạnh mẽ. Với một chương trình nghị sự dày đặc các vấn đề từ chiến lược kinh doanh, quản trị tài chính đến chính sách đãi ngộ nhân sự, ban lãnh đạo MWG đã phải đối mặt với không ít những câu hỏi hóc búa từ phía cổ đông.

Ứng phó với "cơn gió ngược" lãi suất và địa chính trị

Một trong những vấn đề được các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm là khả năng chống chịu của MWG trước áp lực lãi suất đang tăng cao. Với dự báo lãi suất vay có thể tăng từ 100 đến 150 điểm cơ bản trong năm 2026, câu hỏi đặt ra là liệu lợi nhuận của doanh nghiệp có bị "bào mòn"?

Giải đáp thắc mắc này, ông Vũ Đăng Linh, Giám đốc Tài chính MWG, đã đưa ra một cái nhìn khá bình tĩnh. Theo ông Linh, MWG đang duy trì một chiến lược quản trị dòng tiền linh hoạt. Hiện nay, công ty không chỉ đi vay mà còn sở hữu danh mục đầu tư tài chính ngắn hạn đa dạng bao gồm tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu từ các định chế tài chính uy tín. Thực tế, khi mặt bằng lãi suất vay tăng thì lãi suất từ các khoản đầu tư này cũng tăng tương ứng. Do đó, tác động ròng lên kết quả kinh doanh năm 2026 dự kiến sẽ ở mức tối thiểu.

Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Chuyên gia kinh tế Quốc Vũ, việc duy trì một lượng lớn tiền mặt và các khoản đầu tư ngắn hạn dù giúp đảm bảo an toàn tài chính nhưng cũng đặt ra câu hỏi về hiệu quả sử dụng vốn, khi mà cổ đông luôn mong muốn dòng tiền được tái đầu tư mạnh mẽ hơn vào các mảng có biên lợi nhuận cao hơn là thu lãi thuần từ hoạt động tài chính.

Về các biến số địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, Chủ tịch Nguyễn Đức Tài thẳng thắn thừa nhận đây là những yếu tố nằm ngoài dự tính khi lập kế hoạch vào đầu năm. Dù vậy, ông khẳng định MWG sẽ không điều chỉnh giảm kế hoạch kinh doanh.

Cũng theo Chuyên gia Quốc Vũ, đây là một tuyên bố mang tính cam kết cao, bởi tại MWG, việc đạt hay không đạt kế hoạch liên quan trực tiếp đến quyền lợi thưởng của đội ngũ điều hành. Nếu vì khó khăn khách quan mà hạ chỉ tiêu để "vừa sức" hưởng thưởng, đó sẽ là sự thiếu công bằng với cổ đông.

Bách Hóa Xanh và mục tiêu tăng trưởng: Thận trọng hay thiếu bứt phá?

Sau giai đoạn tái cấu trúc đầy đau đớn, Bách Hóa Xanh (BHX) hiện đã bước sang giai đoạn 2 – giai đoạn từ lỗ sang lãi và bắt đầu đóng góp vào lợi nhuận chung. Tuy nhiên, cổ đông vẫn chưa hoàn toàn yên tâm khi mục tiêu tăng trưởng doanh thu cho năm 2026 được đặt ra ở mức 20%, trong đó tăng trưởng doanh thu cửa hàng cũ (SSSG) tối thiểu là 10%.

Ông Phạm Văn Trọng, đại diện chuỗi BHX, cho biết con số 20% là một mục tiêu thận trọng và chắc chắn. BHX sẽ tập trung vào việc tăng năng suất bán hàng, tối ưu hóa danh mục hàng tươi sống và cải thiện dịch vụ khách hàng để giữ chân người dùng cũ đồng thời thu hút người dùng mới. Phản biện lại ý kiến cho rằng mức tăng trưởng này là thấp so với tiềm năng của thị trường bán lẻ thực phẩm, ban lãnh đạo cho rằng sau giai đoạn "vượt khó", điều quan trọng nhất hiện nay là sự bền vững và biên lợi nhuận ròng chứ không phải là cuộc đua mở rộng cửa hàng bằng mọi giá. Điều này cho thấy MWG đã rút ra bài học sâu sắc từ giai đoạn bành trướng nóng trước đây.

Tham vọng "Tỷ đô" và dịch vụ hậu mãi: Điểm tựa mới cho mảng ICT

Trong khi BHX đang tìm điểm cân bằng, thì mảng điện thoại và điện máy vẫn chứng tỏ vai trò "anh cả" về dòng tiền. Ông Đoàn Văn Hiểu Em đã chia sẻ những con số đầy tham vọng về thị phần Apple – dòng sản phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu doanh thu. Từ mức 25-27% thị phần vào năm 2024, MWG đã nhảy vọt lên chiếm khoảng 50% thị phần vào năm 2025. Mục tiêu đặt ra cho năm 2027 là đạt doanh thu 1 tỷ USD chỉ riêng với các sản phẩm Apple.

Để hiện thực hóa điều này, không chỉ dựa vào bán hàng, MWG đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mảng dịch vụ với dự án "Thợ Điện Máy Xanh" (vốn phát triển từ Công ty Tận Tâm). Dự án này được chia làm 5 giai đoạn, từ phục vụ nội bộ đến cung cấp dịch vụ sửa chữa, bảo trì cho thị trường bên ngoài. Ban lãnh đạo kỳ vọng đây sẽ là một "Best Buy của Việt Nam", nơi dịch vụ hậu mãi trở thành một sản phẩm độc lập mang lại lợi nhuận cao và tạo ra rào cản cạnh tranh tuyệt đối. Dù vậy, thách thức cho MWG là việc quản trị chất lượng dịch vụ đồng nhất trên quy mô hàng nghìn nhân sự kỹ thuật – một bài toán khó về quản trị nhân sự hơn là quản trị bán lẻ thuần túy.

Xung đột lợi ích quanh chính sách ESOP và cổ tức

Có lẽ phần kịch tính nhất của đại hội nằm ở các câu hỏi liên quan đến chính sách ESOP và chia cổ tức. Cổ đông đặt câu hỏi tại sao MWG không mua lại cổ phiếu quỹ để gia tăng giá trị cho nhà đầu tư thay vì phát hành thêm ESOP gây pha loãng?

Ông Vũ Đăng Linh giải thích rằng, theo quy định pháp luật hiện hành, doanh nghiệp không thể thực hiện mua lại cổ phiếu quỹ trong vòng 6 tháng kể từ khi kết thúc đợt phát hành ESOP. Do MWG đã có kế hoạch phát hành ESOP trong năm 2026, nên việc mua cổ phiếu quỹ là bất khả thi về mặt pháp lý. Tuy nhiên, để xoa dịu cổ đông, công ty dự kiến sẽ dành khoảng 3.000 tỷ đồng để chia cổ tức bằng tiền mặt – một con số không nhỏ trong bối cảnh cần giữ vốn để đầu tư.

Về chính sách ESOP, Chủ tịch Nguyễn Đức Tài tiếp tục bảo vệ quan điểm cho rằng đây là "máu thịt" của văn hóa MWG. Tuy nhiên, ông cũng cho thấy sự lắng nghe khi tỷ lệ ESOP cho năm 2025 đã bị cắt giảm 50% (từ 1% xuống còn 0,5%) do giá cổ phiếu MWG không đạt mức tăng trưởng kỳ vọng 5% so với chỉ số VN-Index. Trong năm 2026, ESOP sẽ được gắn chặt với hai điều kiện: Lợi nhuận sau thuế đạt 9.200 tỷ đồng và hiệu suất giá cổ phiếu so với thị trường. Nếu một trong hai điều kiện không đạt, tỷ lệ ESOP sẽ tự động bị cắt giảm 20%.

Đây là một bước lùi cần thiết của ban lãnh đạo để tạo ra sự đồng thuận, khi mà cổ đông đang ngày càng khắt khe hơn với việc pha loãng cổ phiếu trong khi tăng trưởng lợi nhuận chưa thực sự đột phá.

Mở rộng ngành nghề và câu chuyện Indonesia

Một điểm đáng chú ý trong đại hội là việc bổ sung ngành nghề kinh doanh bất động sản. Tuy nhiên, đại diện MWG đính chính đây không phải là một bước đi lấn sân sang phát triển dự án bất động sản mà chỉ là thủ tục pháp lý để tối ưu hóa việc cho thuê lại một phần diện tích kho bãi và mặt bằng dư thừa. Việc này giúp công ty đa dạng hóa nguồn thu từ những tài sản sẵn có mà không làm thay đổi mô hình kinh doanh cốt lõi.

Tại thị trường Indonesia, liên doanh Erablue tiếp tục là niềm hy vọng ở nước ngoài. Dù MWG chỉ nắm giữ 45% vốn do rào cản pháp lý sở tại, nhưng ban lãnh đạo khẳng định sự phối hợp với đối tác Erajaya đang rất nhịp nhàng. Erablue được kỳ vọng sẽ sao chép thành công mô hình Điện Máy Xanh tại Việt Nam để đánh chiếm thị trường có dân số lớn nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, sự khác biệt về văn hóa tiêu dùng và sự cạnh tranh khốc liệt tại Indonesia vẫn là những dấu hỏi mà cổ đông cần thêm thời gian để kiểm chứng bằng con số lợi nhuận thực tế mang về.

Đại hội đồng cổ đông MWG năm 2026 cho thấy một hình ảnh doanh nghiệp đang nỗ lực tự làm mới mình. Từ việc chuyển dịch sang mô hình dịch vụ, tối ưu hóa tài chính đến việc điều chỉnh các chính sách đãi ngộ để hài hòa lợi ích, MWG đang cố gắng duy trì vị thế dẫn dắt. Tuy nhiên, những hoài nghi của cổ đông về tốc độ tăng trưởng của Bách Hóa Xanh hay tác động pha loãng từ ESOP vẫn luôn hiện hữu. Câu trả lời thuyết phục nhất sẽ nằm ở kết quả kinh doanh cuối năm và sự biến động của giá cổ phiếu trên bảng điện tử. "MWG vẫn là một "con tàu" khổng lồ, nhưng để tiếp tục tiến xa trong giông bão, họ cần nhiều hơn là những kinh nghiệm cũ, đó là sự đổi mới thực chất và cam kết bảo vệ giá trị cổ đông một cách quyết liệt hơn", Chuyên gia Quốc Vũ chia sẻ.