Nga vừa giới thiệu một phiên bản cải tiến mới của dòng máy bay không người lái chạy bằng động cơ phản lực Geran-4. Theo thông tin từ Cơ quan Tình báo Quân sự Ukraine, các phương tiện cải tiến này đã được lực lượng quân sự Nga đưa vào sử dụng kể từ mùa thu năm 2026.
Phiên bản mới sở hữu nhiều điểm nâng cấp đáng chú ý: hệ thống dẫn đường tự động bổ sung, cảm biến từ kế giúp tăng độ chính xác cho hệ thống dẫn đường quán tính, cùng một loại đầu đạn mới được thiết kế riêng để công phá các công trình hạ tầng đặc thù.
Theo Cơ quan Tình báo Quân sự Ukraine, hệ thống động lực cũng ghi nhận sự thay đổi lớn khi động cơ phản lực tuốc bin Telefly của Trung Quốc đã được thay thế bằng một dòng động cơ tương đương do Nga tự sản xuất tại Alabuga. Các thành phần điện tử khác về cơ bản vẫn tương đồng với các giải pháp từng áp dụng trên các dòng Geran tiền nhiệm.
Cảm biến từ kế giúp nâng cao độ chính xác khi dẫn đường
Một điểm thay đổi đáng chú ý là việc đưa vào sử dụng một mô-đun mới được tình báo Ukraine gọi tên là MOKH. Thành phần cốt lõi của mô-đun này là cảm biến từ kế PNI5GA do công ty PNI Sensor của Mỹ sản xuất. PNI5GA là loại cảm biến cảm ứng từ chính xác cao được tích hợp cùng mô-đun dẫn đường quán tính SADRA.
Giải pháp này ra đời nhằm giảm thiểu các sai số phát sinh trong quá trình vận hành của hệ thống dẫn đường quán tính, đặc biệt là hiện tượng trôi dạt con quay hồi chuyển.
Hệ thống dẫn đường quán tính cho phép xác định vị trí và hướng bay mà không cần đến tín hiệu từ bên ngoài. Tuy nhiên, điểm yếu của nó là sự tích tụ sai số theo thời gian bay. Dù chỉ là những lệch số đo đạc rất nhỏ, sau một khoảng thời gian, chúng cũng có thể dẫn đến sự sai lệch đáng kể giữa vị trí thực tế của UAV và vị trí do máy tính trên khoang tính toán.
Việc trang bị cảm biến từ kế sẽ giúp khắc phục bài toán này bằng cách cung cấp thêm các dữ liệu định hướng của thiết bị so với từ trường Trái Đất.
Chưa dừng lại ở đó, trong cấu hình mới, phía Nga còn tích hợp thêm hệ thống dẫn đường "Susanin". Đây là một định dạng dẫn đường hoàn toàn khác biệt: thay vì đo đạc chuyển động của phương tiện hay dựa vào từ trường, hệ thống lại tận dụng hình ảnh thu được từ camera quang học.
Máy tính trên khoang sẽ so sánh đối chiếu khung cảnh địa hình thực tế đang quay được với hình ảnh mẫu đã được lưu trữ từ trước, qua đó xác định xem UAV có đang bay đúng lộ trình hay không.
Hệ thống có thể tự điều chỉnh đường bay dựa trên những gì nó thực sự nhìn thấy, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu GPS hay hệ thống dẫn đường quán tính. Theo tình báo quân sự Ukraine, một hệ thống tương tự cũng đã được ứng dụng trên dòng Geran-5 phiên bản K5 mới.
Đầu đạn KRSN chuyên dụng để đánh sập cầu
Sự nâng cấp cũng được thực hiện ngay trên đầu đạn. Song song với việc gia tăng độ chính xác khi định vị, phía Nga đã điều chỉnh cách thức mà Geran-4 tác động lên mục tiêu. Phiên bản mới sử dụng đầu đạn KRSN, được mô tả là loại đầu đạn xuyên lõm-dạng cắt chuyên dụng. Thiết kế của nó được tối ưu hóa nhằm phá hủy các kết cấu công trình cụ thể, thay vì chỉ đơn thuần gây tác động bằng sóng xung kích và mảnh văng như trước.
Ở các loại đầu đạn nổ phá mảnh truyền thống, năng lượng vụ nổ sẽ lan tỏa ra một diện tích rộng, tạo ra sóng xung kích cùng lượng lớn mảnh văng. Ngược lại, đầu đạn xuyên lõm-dạng cắt vận hành theo cơ chế hoàn toàn khác.
Nhờ thiết kế định hình khối thuốc nổ một cách thích hợp, năng lượng của vụ nổ sẽ hội tụ lại thành một luồng khí nén siêu cao áp tác động vào một diện tích rất nhỏ. Điều này cho phép nó đâm xuyên, cắt đứt hoặc làm hư hỏng nặng một kết cấu công trình được lựa chọn.
Theo đánh giá của tình báo Ukraine, đầu đạn KRSN được thiết kế chủ yếu để tập kích các công trình cầu đường và các cột điện cao thế.
Đối với một cây cầu, chỉ cần làm hư hại đúng kết cấu chịu lực then chốt là đã đủ để vô hiệu hóa toàn bộ tuyến giao thông này. Tương tự, đối với hệ thống lưới điện, mục tiêu có thể là một cột điện cụ thể, mà việc phá hủy nó sẽ dẫn đến sự gián đoạn của cả một đoạn hạ tầng mạng lưới.
