Lãi kép chỉ xuất hiện khi phần lãi được nhập lại vào vốn và tiếp tục sinh lãi ở kỳ sau.
Một sổ tiết kiệm tự động tái tục vẫn có thể không tạo đúng hiệu ứng "lãi kép" như người gửi hình dung, nếu cách trả lãi, cách tái tục hoặc lãi suất kỳ mới khác đi.
Lãi kép nằm ở cách xử lý phần lãi
Investor.gov định nghĩa lãi kép là lãi được tính trên cả vốn gốc và phần lãi đã tích lũy. Nói đơn giản, 100 đồng sinh ra tiền lãi; nếu phần lãi đó được giữ lại và nhập vào vốn, kỳ sau tiền lãi được tính trên một số lớn hơn 100.
Vì vậy, việc "gửi lâu" tự nó chưa đủ.
Nếu người gửi chọn nhận lãi hàng tháng rồi dùng khoản lãi đó cho chi tiêu, phần lãi đã rời khỏi khoản tiết kiệm và không tiếp tục sinh lãi. Nếu chọn lĩnh lãi cuối kỳ rồi nhập cả gốc lẫn lãi vào kỳ gửi mới, hiệu ứng lãi kép mới hình thành theo đúng cơ chế.
Nhìn chung, hầu hết các ngân hàng đều có tùy chọn cho người gửi có thể chọn nhiều phương thức lĩnh lãi như: đầu kỳ, hàng tháng, hàng quý hoặc cuối kỳ.
Mỗi cách phục vụ một nhu cầu dòng tiền khác nhau. Người cần thu nhập định kỳ có thể chấp nhận lấy lãi ra; người ưu tiên tích lũy dài hạn cần chú ý liệu phần lãi có được nhập lại vào vốn hay không.
Thời gian + kỷ luật mới tạo ra lãi kép
Giả sử 100 triệu đồng được duy trì ở mức 7%/năm và cuối mỗi năm toàn bộ lãi được nhập lại vào gốc.
Sau 5 năm liên tục, không một lần gián đoạn, số tiền theo phép tính lãi kép vào khoảng 140,3 triệu đồng. Nếu chỉ tính 7% mỗi năm trên 100 triệu đồng ban đầu, tổng cộng là 135 triệu đồng. Chênh lệch khoảng 5,3 triệu đồng.
Sau 10 năm (tiếp tục không gián đoạn), khoảng cách lớn hơn: lãi kép cho kết quả khoảng 196,7 triệu đồng.
Phép tính này chỉ để minh họa cơ chế. Nó không có nghĩa lãi suất 7% sẽ được giữ cố định trong 5 hay 10 năm.
Mức lãi hấp dẫn của kỳ hiện tại (khi mở sổ) không phải cam kết rằng kỳ tái tục sau vẫn giữ nguyên. Nhìn chung, thực tế luôn là lãi suất thay đổi theo từng thời kỳ và ngân hàng áp dụng mức mới theo điều kiện sản phẩm.
Điều này không nằm "trong tay" người gửi.
Ảnh minh họa. Nguồn: GĐ&XH
Điều mà người gửi muốn có lãi kép có thể làm là ba việc rất cụ thể sau đây:
* Chọn cách lĩnh lãi phù hợp với mục tiêu tích lũy;
* Kiểm tra thiết lập tái tục để biết gốc và lãi sẽ được xử lý ra sao;
* Đặt lịch xem lại sổ trước ngày đáo hạn để biết mức lãi kỳ mới.
Tóm lại, hãy coi khoản tiền gửi để đạt lãi kép như là "không tồn tại" trong suốt vòng đời ví dụ 10 năm, 20 năm, thậm chí 30, 50 năm như mình kỳ vọng.
Lãi kép chỉ thành hiện thực khi người gửi không bao giờ phá sổ hoặc rút phần lãi ra, vì thiếu tiền dự phòng.
* Tham khảo: Compound Interest, Consumer Financial
