Kể từ ngày 01/7/2025, hệ thống hành chính nhà nước vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp Tỉnh và cấp Xã). Sự thay đổi này đặt lên vai chính quyền cấp cơ sở trách nhiệm nặng nề trong việc quản lý ngân sách và đầu tư công. Tuy nhiên, tại xã Nam Ninh Hòa (tỉnh Khánh Hòa), dự án sửa chữa đường liên thôn vừa triển khai đang bộc lộ những con số "lạ" về quy trình thực hiện và hồ sơ năng lực của đơn vị trúng thầu, đòi hỏi một sự nhìn nhận thấu đáo từ các cơ quan giám sát.

Quy trình "siêu tốc" và con số tiết kiệm 0 đồng

Dự án "Sửa chữa, nâng cấp bê tông nhựa đường liên thôn Tân Phú - Phú Hữu" có tổng mức đầu tư 1.983.219.000 đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách tỉnh bổ sung có mục tiêu. Đây là dự án hạ tầng quan trọng nhằm cải thiện đời sống giao thương cho người dân thôn Tân Phú và Phú Hữu. Trong đó, Gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình được phê duyệt với giá dự toán 1.715.350.000 đồng.

Hồ sơ công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận một diễn biến thủ tục nhanh đến mức khó tin. Ngày 24/3/2026, UBND xã Nam Ninh Hòa ban hành Quyết định số 265/QĐ-UBND phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu, áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn. Chỉ đúng 24 giờ sau đó, ngày 25/3/2026, đơn vị này đã ban hành Quyết định số 314/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.

Không chỉ dừng lại ở tốc độ phê duyệt, giá trị trúng thầu cũng là một điểm nhấn đáng chú ý. Công ty TNHH Tư vấn xây dựng và Thiết Bị Điện Hoàng Phúc được lựa chọn với mức giá trúng thầu 1.715.350.000 đồng, khớp tuyệt đối đến từng đơn vị hàng đơn vị với giá dự toán gói thầu. Hệ quả là tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách tại gói thầu này ghi nhận con số 0 đồng.

Dưới góc độ chuyên môn, dù hình thức chỉ định thầu rút gọn cho phép tối giản thủ tục để đẩy nhanh tiến độ, nhưng việc hoàn tất toàn bộ các khâu từ phê duyệt kế hoạch, thương thảo hợp đồng đến ban hành kết quả chỉ trong vòng một ngày là điều ít thấy. Dư luận có quyền đặt dấu hỏi: Liệu khoảng thời gian 24 giờ có đủ để Chủ đầu tư rà soát kỹ lưỡng năng lực nhà thầu và thực hiện các bước thương thảo nhằm đảm bảo lợi ích cao nhất cho ngân sách?

Chân dung nhà thầu "bách chiến bách thắng"

Đi sâu vào tìm hiểu hồ sơ của đơn vị được chỉ định thầu, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng và Thiết Bị Điện Hoàng Phúc (MST: 4201940699), những con số thống kê càng cho thấy sức mạnh đáng nể của doanh nghiệp này trên thị trường mua sắm công tại địa phương.

Tính đến nay, doanh nghiệp này đã tham gia 54 gói thầu và ghi nhận kết quả trúng thầu cả 54 gói, đạt tỷ lệ thắng thầu tuyệt đối 100%. Đáng chú ý, toàn bộ các gói thầu này đều nằm trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Tổng giá trị trúng thầu ghi nhận đạt 38.957.414.000 đồng, trong đó các gói thầu thông qua hình thức chỉ định thầu chiếm tỷ trọng áp đảo với hơn 34,4 tỷ đồng.

Một dữ liệu "biết nói" khác là tỷ lệ tiết kiệm trung bình của nhà thầu này khi tham gia đấu thầu chỉ ở mức 0,16% (tương ứng tỷ lệ giá trúng so với giá dự toán là 99,84%). Với lịch sử "bách chiến bách thắng" và các gói thầu luôn sát giá dự toán, nhà thầu Hoàng Phúc đã trở thành cái tên quen thuộc tại nhiều ban quản lý dự án trên địa bàn.

Việc một doanh nghiệp đảm nhiệm cùng lúc hàng chục dự án đòi hỏi một năng lực huy động nhân lực, vật tư và thiết bị cực kỳ hùng hậu. Đối với gói thầu tại xã Nam Ninh Hòa với thời gian thi công 90 ngày, bài toán về việc phân bổ nguồn lực của Công ty TNHH Tư vấn xây dựng và Thiết Bị Điện Hoàng Phúc là vấn đề cần được Chủ đầu tư giám sát chặt chẽ để đảm bảo công trình đạt chất lượng tốt nhất, tránh tình trạng dàn trải nguồn lực ảnh hưởng đến tuổi thọ dự án.

Góc nhìn chuyên gia và trách nhiệm giải trình

Phân tích về quy trình chỉ định thầu "siêu tốc" và tỷ lệ tiết kiệm thấp, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đều đặt mục tiêu 'hiệu quả kinh tế' lên hàng đầu. Khi một dự án có giá trị hàng tỷ đồng được giao cho nhà thầu với tỷ lệ tiết kiệm không phát sinh, trách nhiệm giải trình của Chủ đầu tư là rất lớn. Cần phải làm rõ khâu thẩm định giá ban đầu liệu đã sát với thực tế thị trường hay chưa, và vì sao quy trình lựa chọn lại diễn ra nhanh chóng đến mức không tạo ra cơ hội cạnh tranh về giá."

Cùng quan điểm, các chuyên gia đấu thầu cho rằng Thông tư 79/2025/TT-BTC đã giao quyền tự chủ rất lớn cho Chủ đầu tư, nhưng đi kèm với đó là trách nhiệm giải trình trước pháp luật và nhân dân. Việc tập trung nguồn lực đầu tư vào một nhóm nhà thầu quen thuộc có thể tiềm ẩn những rủi ro về tính công bằng và minh bạch trong môi trường đầu tư công tại địa phương.