Từ ngày 01/7/2025, bộ máy hành chính nhà nước chính thức thực hiện theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (cấp Tỉnh và cấp Xã). Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này đòi hỏi năng lực quản lý điều hành, đặc biệt là quản lý vốn đầu tư công tại cấp Xã phải được nâng cao hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, qua công tác theo dõi thông tin trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, dự án Đường liên xóm thôn Ngọc Sơn do UBND xã Bắc Ninh Hòa (tỉnh Khánh Hòa) làm chủ đầu tư đang bộc lộ một số điểm khó hiểu về mặt trình tự thủ tục pháp lý, rất cần được các cơ quan chức năng rà soát, làm rõ.

Gói thầu tiền tỷ và bài toán tiết kiệm cho ngân sách

Theo các hồ sơ công khai, dự án Đường liên xóm thôn Ngọc Sơn sử dụng nguồn vốn từ Ngân sách xã, do UBND xã Bắc Ninh Hòa trực tiếp điều hành và chịu trách nhiệm. Trong khuôn khổ của dự án, Gói thầu số 03: Thi công xây dựng công trình đóng vai trò trọng tâm để hoàn thiện hạ tầng phục vụ dân sinh tại địa phương.

Ngày 06/4/2026, UBND xã Bắc Ninh Hòa đã ra Quyết định số 421/QĐ-UBND về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu đối với Gói thầu số 03. Theo Quyết định này, đơn vị được "chọn mặt gửi vàng" thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn là Công ty TNHH XD TM Tân Thành Đạt (Mã số doanh nghiệp: 4201771440; địa chỉ trụ sở đăng ký tại: Tổ Dân Phố 16, Phường Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa). Hợp đồng được ký kết là loại hợp đồng trọn gói với thời gian thi công kéo dài trong 75 ngày.

Về mặt giá trị tài chính, Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt ấn định mức giá dự toán của gói thầu là 1.913.176.000 đồng. Đáng chú ý, mức giá trúng thầu được trao cho Công ty TNHH XD TM Tân Thành Đạt cũng vừa tròn 1.913.176.000 đồng. Sự trùng khớp tuyệt đối này đồng nghĩa với việc số tiền tiết kiệm mang lại cho ngân sách nhà nước từ hoạt động lựa chọn nhà thầu tại gói thầu này là 0 đồng.

Nhìn nhận một cách khách quan dưới lăng kính pháp lý, pháp luật về đấu thầu hiện hành không cấm việc áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu có hạn mức và tính chất phù hợp theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Đồng thời, đặc thù của hình thức chỉ định thầu là giá trúng thầu thường sát hoặc bằng với giá dự toán. Tuy nhiên, chính vì tính chất này, khâu lập, thẩm định và phê duyệt dự toán ban đầu của Chủ đầu tư lại mang ý nghĩa quan trọng.

Chỉ khi dự toán được bóc tách chính xác, sát với thực tế biến động giá cả thị trường thì việc chỉ định thầu bằng giá dự toán mới thực sự đáp ứng tiêu chí "Hiệu quả kinh tế". Ngược lại, nếu khâu khảo sát và lập dự toán có sự nới lỏng, ngân sách nhà nước sẽ đối mặt với nguy cơ lãng phí.

Văn bản "ngọn" chạy trước văn bản "gốc"?

Bên cạnh bài toán hiệu quả kinh tế, hồ sơ pháp lý công khai của dự án Đường liên xóm thôn Ngọc Sơn còn bộc lộ một điểm đáng chú ý liên quan đến trình tự ban hành các văn bản quản lý hành chính nhà nước.

Cụ thể, ngày 17/3/2026, ông Trần Trịnh Vũ Trung - Chủ tịch UBND xã Bắc Ninh Hòa đã ký Quyết định số 304/QĐ-UBND về việc phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu của dự án. Quyết định này chính là "xương sống" để phân chia các gói thầu thành phần, ấn định mức giá, nguồn vốn và phương thức lựa chọn nhà thầu.

Thế nhưng, điều gây khó hiểu là Quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng (Quyết định số 574/QĐ-UBND) lại được Chủ tịch UBND xã Bắc Ninh Hòa ký ban hành vào ngày 24/3/2026.

Diễn biến ngày tháng trên các văn bản cho thấy: Kế hoạch lựa chọn nhà thầu (được ký ngày 17/3/2026) đã xuất hiện trước Quyết định phê duyệt dự án (được ký ngày 24/3/2026) đúng một tuần. Trong quy trình quản lý dự án đầu tư xây dựng, dự án phải được lập và cấp có thẩm quyền phê duyệt thiết kế, dự toán và tổng mức đầu tư trước. Trên cơ sở tổng mức đầu tư được chốt, các cơ quan chuyên môn mới có căn cứ để trích xuất, chia nhỏ dự án thành các gói thầu và trình phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu.

Sự vô lý về mặt thời gian tại dự án do xã Bắc Ninh Hòa làm chủ đầu tư đang tạo ra dấu hỏi lớn. Liệu đây chỉ là sai sót trong công tác đánh máy, phát hành văn bản hành chính (lỗi văn thư), hay thực sự là sự buông lỏng, đảo lộn quy trình thẩm định của các cán bộ chuyên môn phụ trách dự án? Dù là nguyên nhân nào, sự thiếu đồng bộ này cũng làm ảnh hưởng đến tính nghiêm minh và chuẩn mực trong hồ sơ quản lý nhà nước.

Nhà thầu giàu kinh nghiệm và trách nhiệm giải trình của địa phương

Về phía đơn vị thi công trực tiếp, dữ liệu công khai cho thấy Công ty TNHH XD TM Tân Thành Đạt là một tên tuổi có bề dày kinh nghiệm và thể hiện năng lực tham gia thầu mạnh mẽ trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.

Thống kê lịch sử đấu thầu ghi nhận, doanh nghiệp này đã từng tham gia tới 84 gói thầu, trong đó tỷ lệ thắng thầu đạt mức rất cao với 81 gói trúng và chỉ trượt 3 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) vượt qua con số 50.281.142.001 đồng. Đáng lưu ý, trong số đó có tới hơn 37,7 tỷ đồng thuộc về các gói chỉ định thầu. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của đơn vị luôn neo ở mức cao, đạt khoảng 98.7%.

Với khối lượng công việc lớn đang triển khai tại nhiều dự án trên địa bàn địa phương, dư luận và cử tri có cơ sở để quan tâm đến phương án huy động vốn, phân bổ nhân sự kỹ thuật, máy móc thiết bị của doanh nghiệp nhằm cam kết hoàn thành đúng tiến độ 75 ngày và đảm bảo chất lượng, tuổi thọ cho tuyến đường liên xóm thôn Ngọc Sơn.

Nhìn nhận sự việc dưới lăng kính pháp lý chuyên sâu, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Tính cạnh tranh, công bằng và trách nhiệm giải trình luôn là kim chỉ nam của hoạt động đấu thầu, được quy định xuyên suốt trong Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật sửa đổi số 90/2025/QH15. Căn cứ tại khoản 1 Điều 37 Luật Đấu thầu hiện hành, cơ sở để lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu chính là Quyết định phê duyệt dự án. Việc ban hành bản kế hoạch phân bổ gói thầu trước khi dự án có quyết định phê duyệt chính thức là sự không tương thích về quy trình thủ tục. Bởi lẽ, khi chưa có quyết định dự án, mọi thông số về tổng mức đầu tư vẫn chưa có giá trị pháp lý cuối cùng để làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo."

Đồng thời, Thông tư số 79/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành quy định rất chặt chẽ về trách nhiệm đăng tải thông tin trung thực, chính xác lên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia của các Chủ đầu tư. Bất kỳ sự sai lệch nào trong hồ sơ cũng cần phải được rà soát, đính chính kịp thời để đảm bảo quyền tiếp cận thông tin minh bạch của nhân dân.