Ngày 2/2/2016, tuyến cáp treo Fansipan Sapa chính thức khánh thành tại tỉnh Lào Cai, đánh dấu lần đầu tiên một hệ thống cáp treo 3 dây không dừng hiện đại được đưa vào vận hành tại Việt Nam, kết nối du khách với khu vực gần đỉnh núi cao nhất cả nước.
Fansipan nằm trong dãy Hoàng Liên Sơn, được mệnh danh là "nóc nhà Đông Dương". Theo kết quả đo đạc do Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam công bố năm 2019, đỉnh núi cao 3.147,3 m so với mực nước biển, thay cho số liệu 3.143 m được sử dụng trước đây.
Trước khi có cáp treo, hành trình chinh phục Fansipan thường kéo dài 1–2 ngày, đòi hỏi người tham gia phải có sức khỏe và khả năng đi bộ đường núi. Sự xuất hiện của tuyến cáp treo đã rút ngắn chặng di chuyển chính xuống còn khoảng 15–20 phút.
Ảnh Cục Du lịch Quốc gia
Theo Báo Điện tử Chính phủ, công trình được khởi công vào tháng 11/2013, do Tập đoàn Sun Group đầu tư, với sự tham gia tư vấn, thiết kế của Doppelmayr Garaventa. Tuyến cáp dài 6.292,5 m, có độ chênh cao giữa hai ga đạt 1.410 m. Mỗi cabin chở được 30–35 hành khách, công suất thiết kế lên tới 2.000 khách/giờ.
Tổng mức đầu tư giai đoạn một của tổ hợp dự án khoảng 4.400 tỷ đồng. Tuy nhiên, để xây dựng thành công tuyến cáp treo hiện đại giữa địa hình núi cao, các kỹ sư và công nhân đã phải trải qua hơn 800 ngày đêm thi công với nhiều thử thách đặc biệt.
Hơn 800 ngày đêm thi công, khiêng thép 200 kg vượt rừng, ngủ lán giữa băng tuyết
Theo thông tin từ Sun World, quá trình xây dựng công trình đã huy động hàng nghìn kỹ sư, công nhân qua các giai đoạn, với khoảng 35.000 tấn vật liệu phục vụ dự án.
Ngay từ giai đoạn khảo sát năm 2013, việc tìm hướng tuyến đã gặp nhiều trở ngại. Các kỹ sư phải băng qua rừng già, bám vào rễ cây, vượt những sườn dốc và vách đá để xác định vị trí đặt trụ cáp. Mỗi chuyến khảo sát có thể kéo dài khoảng hai tuần.
Khi bước vào thi công, một trong những bài toán khó nhất là đưa vật liệu lên núi. Nhiều vị trí không thể tiếp cận bằng phương tiện cơ giới, buộc đội ngũ xây dựng phải sử dụng sức người. Riêng hạng mục xây dựng đường dây điện 35 kV cấp điện cho ga cáp treo trên cao đã huy động hàng trăm lao động, chủ yếu là người Mông, Dao, Thái ở Sa Pa và Lai Châu.
Những người lao động tập trung tại Trạm Tôn, nhận các kiện vật liệu nặng khoảng 40 kg rồi gùi, vác xuyên rừng. Vào thời điểm cao điểm, có tới 500 người tham gia công việc này. Đặc biệt, có những thanh thép nặng đến 200 kg phải được nhiều người cùng khiêng qua những con đường núi hiểm trở. Theo tài liệu từ chủ đầu tư, khoảng 15.000 tấn vật liệu đã được vận chuyển để phục vụ hạng mục kéo điện lên Fansipan.
Cận cảnh các công nhân cõng thép leo núi phục vụ cho quá trình xây dựng cáp treo Fansipan (Ảnh Chủ đầu tư)
Không chỉ khiêng thép, những công nhân còn phải gùi các cuộn cáp néo nặng khoảng 70 kg để chằng kéo, định vị trụ cáp công vụ. Trên các sườn dốc, họ phải cúi người giữ thăng bằng, một tay giữ cuộn cáp, tay còn lại bám vào cây hoặc đá để di chuyển.
Điều kiện sinh hoạt cũng không kém phần khắc nghiệt. Có những ngày công nhân phải hứng nước mưa để nấu cơm. Củi ướt, gió lạnh khiến nồi cơm chỗ sống, chỗ cháy. Nhiều người ngủ trong những căn lán tre nứa thấp, chật chội; khi tuyết rơi dày, họ phải dùng que tre gạt tuyết khỏi mái bạt.
Thành quả sau hơn 800 ngày thi công: Hai kỷ lục Guinness thế giới
Sau hơn 800 ngày đêm xây dựng, ngày 2/2/2016, những cabin đầu tiên của tuyến cáp treo Fansipan chính thức được đưa vào hoạt động. Theo Guinness World Records, công trình xác lập hai kỷ lục thế giới tại thời điểm khánh thành, gồm tuyến cáp treo 3 dây không dừng dài nhất thế giới với chiều dài 6.292,5 m và tuyến cáp treo 3 dây không dừng có độ chênh cao giữa hai ga lớn nhất thế giới, đạt 1.410 m.
Kỷ lục về chiều dài sau đó đã được công trình khác vượt qua, nhưng dấu mốc năm 2016 vẫn là một thành tựu đáng chú ý trong lịch sử xây dựng cáp treo tại Việt Nam.
Sau một thập kỷ vận hành, tuyến cáp treo trở thành một phần quen thuộc trong hành trình khám phá Sa Pa. Từ ga đến, du khách có thể tiếp tục đi bộ hoặc sử dụng tàu hỏa leo núi để lên tới đỉnh Fansipan.
Cáp treo lên đỉnh Fansipan ngày này (Ảnh Sun World)
Ngày nay, khi ngồi trong cabin ngắm những dãy núi Hoàng Liên Sơn và biển mây phía dưới, không phải ai cũng biết rằng phía sau hành trình ngắn ngủi ấy là hơn 800 ngày đêm bám rừng, những chuyến gùi vật liệu nặng trĩu và công sức của hàng nghìn người đã góp phần đưa công trình thành hiện thực.
