Iran ngày cho biết nước này đang soạn thảo một nghị định thư thời bình nhằm giám sát hoạt động giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz cùng với Oman, theo truyền thông nhà nước, trong bối cảnh việc Tehran đóng cửa tuyến đường dầu mỏ trọng yếu này đã làm chao đảo kinh tế toàn cầu.

Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi nói với các hãng tin quốc tế rằng nghị định thư này sẽ được áp dụng sau khi cuộc chiến hiện tại với Mỹ và Israel kết thúc, thiết lập các quy tắc cơ bản để quản lý hoạt động di chuyển của tàu thuyền, theo hãng thông tấn IRNA.

"Chúng tôi hiện đang hoàn thiện dự thảo nghị định thư này và, sau khi hoàn tất nội bộ, chắc chắn chúng tôi sẽ bắt đầu đàm phán với phía Oman để đạt được một nghị định thư chung," ông cho biết.

Oman hiện chưa xác nhận bất kỳ cuộc đàm phán nào như vậy. Ngoại trưởng Oman tháng trước cho biết nước này đang "nỗ lực tích cực để thiết lập các thỏa thuận đảm bảo an toàn cho tuyến lưu thông qua eo biển Hormuz."

Nghị quyết "dùng vũ lực" của Bahrain bị bác bỏ

Trong khi đó, tại Liên hợp quốc, Bahrain đã điều chỉnh đáng kể nội dung của một nghị quyết do Liên Hợp Quốc đề xuất về việc mở lại eo biển Hormuz trong bối cảnh Trung Quốc và Nga phản đối việc cho phép các quốc gia sử dụng vũ lực để bảo đảm an ninh cho tuyến đường thủy quan trọng mà Iran đã gần như phong tỏa đối với hoạt động vận chuyển hàng hải toàn cầu.

Bản dự thảo cuối cùng của đề xuất, mà hãng tin AP thu được hôm thứ Năm, cho thấy đã thay đổi đáng kể, chỉ cho phép hành động phòng thủ — không phải tấn công — để đảm bảo các tàu thuyền có thể đi qua eo biển một cách an toàn.

Một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới thường đi qua tuyến đường thủy này, nơi sự kìm kẹp của Iran trong suốt cuộc chiến đã đẩy giá năng lượng tăng vọt .

Bản dự thảo ban đầu của Bahrain cho phép các quốc gia “sử dụng mọi biện pháp cần thiết” — ngôn ngữ của Liên Hợp Quốc bao gồm cả hành động quân sự có thể xảy ra — “ở eo biển Hormuz, vịnh Ba Tư và vịnh Oman” để đảm bảo an ninh giao thông và ngăn chặn các nỗ lực can thiệp vào hoạt động hàng hải.

Nga, Trung Quốc và Pháp, ba quốc gia có quyền phủ quyết trong Hội đồng Bảo an gồm 15 thành viên, đều đã bày tỏ sự phản đối việc phê chuẩn sử dụng vũ lực. Bản dự thảo cuối cùng loại bỏ mọi điều khoản cho phép hành động quân sự tấn công.

Ban đầu, Hội đồng Bảo an dự kiến ​​bỏ phiếu về nghị quyết vào thứ Sáu, ngày lễ của Liên Hợp Quốc (Thứ Sáu Tuần Thánh). Tuy nhiên, sau đó họ đã hủy bỏ cuộc họp đó, và các nhà ngoại giao Liên Hợp Quốc, những người yêu cầu giấu tên để tiết lộ thời gian mới trước khi được công bố, cho biết cuộc bỏ phiếu dự kiến ​​sẽ được tổ chức vào thứ Bảy.