Hàn Quốc đầu tư nhà máy 5 tỷ USD ngay tại láng giềng Việt Nam: Chế biến loại nông sản được mệnh danh ‘vàng treo trên cây’, Việt Nam đang xuất khẩu đứng đầu thế giới

Một nhà máy chế biến hạt điều trị giá 5 triệu USD dự kiến được xây dựng tại tỉnh Kampong Thom, Campuchia, trong bối cảnh nước này thúc đẩy gia tăng giá trị cho mặt hàng nông sản chủ lực. Tuy nhiên, ngành chế biến hạt điều trong nước vẫn đối mặt với tình trạng công suất dư thừa, giá nguyên liệu biến động và tỷ lệ chế biến nội địa giảm.

Dự án do Hàn Quốc đầu tư có công suất khoảng 20 tấn hạt điều mỗi ngày, dự kiến được triển khai trong giai đoạn từ tháng 9/2026 đến năm 2029.

Đây là dự án hợp tác giữa Hội đồng Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn Campuchia (CARD) và Tập đoàn Phát triển Tài nguyên Nông công nghiệp Hàn Quốc (KOAA), hướng tới nâng cao năng lực chế biến và mở rộng tiềm năng xuất khẩu các sản phẩm hạt điều của Campuchia.

Trong cuộc gặp ngày 22/4, Chủ tịch CARD Ouk Rabun và Chủ tịch KOAA Lee Sang Mu đã thảo luận về dự án. Theo kế hoạch, sáng kiến không chỉ tập trung vào xây dựng cơ sở chế biến mà còn bao gồm các chương trình đào tạo lao động về xử lý sau thu hoạch, sấy, bảo quản, chế biến và tiếp thị.

Mục tiêu là nâng cao chất lượng sản phẩm, kỹ năng của người lao động và khả năng cạnh tranh của ngành điều Campuchia trên thị trường quốc tế.

Khoản đầu tư mới được đưa ra trong bối cảnh ngành chế biến hạt điều Campuchia đang gặp nhiều khó khăn.

Theo ông Uon Silot, Chủ tịch Hiệp hội Hạt điều Campuchia (CAC), nước này hiện có khoảng 50 nhà máy chế biến. Tuy nhiên, chỉ một số cơ sở hoạt động ở quy mô tương đối lớn. Trong đó, khoảng 6 nhà máy quy mô trung bình có khả năng chế biến từ 7.000-14.000 tấn hạt điều mỗi năm.

Phần lớn các cơ sở không thể duy trì hoạt động quanh năm do thiếu nguyên liệu.

"Nhiều nhà máy chỉ hoạt động khoảng ba tháng và phải tạm dừng khi hết nguyên liệu", ông Silot cho biết.

Một số doanh nghiệp thậm chí đã ngừng hoạt động chế biến, chuyển sang mua và tích trữ hạt điều thô để bán lại thay vì vận hành máy móc.

Thực trạng này cho thấy bài toán của ngành điều Campuchia không chỉ nằm ở thiếu cơ sở chế biến mà còn ở khả năng bảo đảm nguồn nguyên liệu và hiệu quả kinh tế của hoạt động chế biến.

Trong năm 2026, giá hạt điều thô tại Campuchia đã tăng đáng kể.

Đến tháng 4/2026, giá hạt điều thô vượt 7.000 riel/kg, tương đương khoảng 1,70 USD/kg. Mức này cao hơn đáng kể so với khoảng 4.000-5.000 riel/kg, tương đương 0,98-1,22 USD/kg, ghi nhận trong năm 2025.

Giá tăng được cho là liên quan đến nhiều yếu tố, trong đó có sản lượng trong nước suy giảm do tác động của biến đổi khí hậu và nguồn cung toàn cầu thắt chặt hơn khi một số quốc gia châu Phi hạn chế xuất khẩu để thúc đẩy chế biến trong nước.

Theo ông Silot, mức giá hiện tại vẫn có lợi cho nông dân khi cao hơn giá hạt điều tươi, khoảng 4.500 riel/kg, tương đương 1,10 USD/kg.

Tuy nhiên, giá nguyên liệu tăng cũng đặt ra bài toán đối với các nhà máy chế biến, bởi chi phí đầu vào cao có thể ảnh hưởng đến biên lợi nhuận và khả năng duy trì hoạt động ổn định.

Một báo cáo năm 2024 cho thấy Campuchia có hơn 580.000 ha đất trồng điều, với tiềm năng sản lượng hàng năm trên 816.000 tấn. Quy mô này đưa Campuchia vào nhóm 3 quốc gia sản xuất hạt điều lớn trên thế giới.

Hoạt động xuất khẩu cũng duy trì quy mô lớn. Năm 2025, Campuchia xuất khẩu khoảng 1 triệu tấn hạt điều thô, trị giá 1,5 tỷ USD, tăng 27% so với năm 2024.