Hà Nội và những câu hỏi về tuyến đường sắt kết nối với Nội Bài

Mỗi lần đáp xuống Nội Bài, tôi thường nghĩ đến chuyện làm thế nào để vào trung tâm Hà Nội thuận tiện nhất. Nếu không vội, tôi có thể đi xe buýt, ngồi ngắm đường phố và quan sát nhịp sống Thủ đô. Nếu cần chủ động thời gian, taxi và xe công nghệ gần như là lựa chọn quen thuộc. Nhưng dù chọn phương tiện nào, hành trình của tôi vẫn phụ thuộc vào tình hình giao thông đường bộ.

Tôi tự hỏi tại sao một sân bay quốc tế như Nội Bài vẫn chưa có tuyến đường sắt đưa hành khách vào thành phố, trong khi đây đã là lựa chọn phổ biến tại nhiều đô thị trong khu vực.

Tại Bangkok, Airport Rail Link kết nối sân bay Suvarnabhumi với ga Phaya Thai trong khoảng 30 phút. Từ đây, hành khách có thể chuyển sang các tuyến tàu điện đô thị để tiếp tục hành trình. Tại Kuala Lumpur, KLIA Ekspres đưa khách từ sân bay về KL Sentral trong khoảng 28 phút.

Điều đáng học hỏi không chỉ là tốc độ tàu, mà còn là khả năng giúp hành khách chủ động về thời gian. Đường sắt ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ ùn tắc đường bộ và có thể kết nối với các phương tiện khác để đưa khách đến điểm cuối.

Tôi không cho rằng Hà Nội cần sao chép nguyên trạng mô hình của Bangkok hay Kuala Lumpur. Nhưng kinh nghiệm quốc tế cho thấy kết nối sân bay cần được tính toán như một phần của mạng lưới giao thông công cộng, thay vì chỉ dựa vào đường bộ.

Hà Nội cần chuyển từ quy hoạch sang hành động

Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được phê duyệt vào tháng 5/2026 đã đề cập định hướng phát triển mạng lưới đường sắt, trong đó có tuyến số 6 kết nối Nội Bài với khu vực Ngọc Hồi, dài dự kiến khoảng 43 km.

Như vậy, vấn đề không phải Hà Nội hoàn toàn bỏ quên kết nối đường sắt với sân bay. Điều đáng bàn là mức độ ưu tiên dành cho tuyến này trong quá trình triển khai quy hoạch.

Một tuyến đường xuất hiện trên bản đồ chưa đồng nghĩa dự án sẽ sớm được xây dựng. Trong khi đó, hành khách vẫn phải dựa vào các phương tiện đường bộ, còn nhu cầu kết nối giữa sân bay và trung tâm tiếp tục tồn tại. Hà Nội cần làm rõ lộ trình chuẩn bị đầu tư, nguồn vốn, phương án kết nối với mạng lưới metro và thời điểm dự kiến đưa tuyến vào khai thác.

Với Hà Nội, Nội Bài không chỉ phục vụ người dân Thủ đô mà còn là cửa ngõ hàng không quan trọng của khu vực phía Bắc. Khả năng kết nối thuận tiện từ sân bay đến trung tâm vì vậy có ý nghĩa đối với hoạt động du lịch, kinh doanh và giao thương.

Theo tôi, đường sắt kết nối Nội Bài cần được xem xét như một ưu tiên đầu tư trên cơ sở đánh giá nhu cầu và hiệu quả kinh tế. Điều đó không có nghĩa thành phố phải lập tức xây dựng một tuyến tàu chuyên biệt với chi phí lớn, mà cần sớm xác định phương án phù hợp và lộ trình thực hiện rõ ràng.

Không chỉ cần một tuyến tàu, mà cần một hành trình thuận tiện

Đầu tư đường sắt sân bay đòi hỏi nguồn lực lớn. Hà Nội cần đánh giá nhu cầu hành khách, thời gian di chuyển, chi phí xây dựng và vận hành, cũng như khả năng phục vụ người dân dọc hành lang tuyến.

Thành phố có thể nghiên cứu phương án tàu tốc hành ít điểm dừng hoặc tích hợp tuyến sân bay vào mạng lưới metro. Mỗi lựa chọn có ưu và nhược điểm riêng; điều quan trọng là phương án được chọn phải đáp ứng nhu cầu thực tế và có hiệu quả khai thác lâu dài.

Nhà ga cũng cần kết nối thuận tiện với xe buýt, điểm đón trả khách và các tuyến đường sắt đô thị khác. Một chuyến tàu nhanh sẽ khó phát huy lợi thế nếu hành khách vẫn mất nhiều thời gian để đến điểm cuối.

Kết nối sân bay còn là một phần trải nghiệm của du khách và nhà đầu tư quốc tế. Ấn tượng về Hà Nội không chỉ đến từ những công trình hay điểm tham quan, mà còn từ cách thành phố tổ chức hành trình của họ ngay khi rời sân bay.

* Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả. Dy Khoa, tên thật là Nguyễn Hoàng Anh Khoa, tốt nghiệp Thạc sĩ Truyền thông khoa học và Thu hút công chúng (ĐH Malaya, Malaysia) và hiện là giảng viên truyền thông tại TP.HCM.