Dấu hỏi về tính cạnh tranh tại gói thầu 49 tỷ đồng
Mới đây, Giám đốc Ban Quản lý dự án khu vực 10 (tỉnh Đồng Nai) đã ký Quyết định số 57/QĐ-BQLDAKV10 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 14 (xây lắp + thiết bị): Thi công xây dựng và cung cấp lắp đặt thiết bị công trình thuộc dự án Trường Tiểu học Lê Lợi. Đáng chú ý, dù đây là gói thầu đấu thầu rộng rãi nhưng quá trình mở thầu chỉ ghi nhận duy nhất một liên danh nhà thầu nộp hồ sơ tham và trúng dự thầu.
Cụ thể, đơn vị trúng thầu là Liên danh thi công Gói thầu số 14 bao gồm hai thành viên: Công ty TNHH xây dựng Đông Nhật Huy và Công ty TNHH xây dựng Trí Nguyên. Giá trúng thầu được phê duyệt là 48.710.868.000 đồng. So với giá dự toán gói thầu là 49.452.830.000 đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước ở mức khoảng 1,5%.
Theo biên bản mở thầu lúc 15h00 ngày 05/03/2026, hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận chỉ có duy nhất liên danh nêu trên nộp E-HSDT. Việc một gói thầu có giá trị gần 50 tỷ đồng nhưng không có sự cạnh tranh từ các nhà thầu khác khiến dư luận không khỏi băn khoăn về tính hấp dẫn và sự minh bạch trong khâu lập hồ sơ mời thầu.
“Hệ sinh thái” nhà thầu quen tại địa phương
Tìm hiểu của phóng viên Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, các doanh nghiệp trong liên danh này đều là những đơn vị “quen mặt” tại các dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh Đồng Nai.
Trong đó, Công ty TNHH xây dựng Đông Nhật Huy (MST: 3601037786, trụ sở tại phường Long Khánh, TPHCM) có một lịch sử trúng thầu đáng nể. Theo dữ liệu thống kê, doanh nghiệp này đã tham gia 149 gói thầu và trúng tới 111 gói, trượt 22 gói, 13 gói chưa có kết quả và 3 gói bị hủy. Tỷ lệ trúng thầu lên đến hơn 74%. Phần lớn các gói thầu mà doanh nghiệp này thực hiện đều nằm trên địa bàn các huyện và thành phố của tỉnh Đồng Nai.
Trong giai đoạn 2025-2026 doanh nghiệp đã gặt hái nhiều thành công tại các dự án lớn đã trúng 16/28 gói tham gia, trong đó phải kể đến các gói như:
Gói thầu số 08 (Xây lắp): Đường giao thông (Giao thông + Thoát nước + THGT) + Chi phí đảm bảo an toàn giao thông tại Ban Quản lý dự án khu vực 09, tỉnh Đồng Nai trị giá 89.286.868.000 đồng (tháng 12/2025 với vai trò liên danh chính)
- Gói thầu số 01 tại Ban Quản lý dự án khu vực 08, trị giá 39.480.868.000 đồng (tháng 11/2025 với vai trò liên danh chính)
- Gói thầu số 10 (xây dựng): Thi công hạng mục hệ thống chiếu sáng và đường dây, di dời hệ thống viễn thông, di dời hệ thống cấp nước tại Ban Quản lý dự án khu vực 02 trị giá 23.934.868.000 đồng (tháng 10/2025 với vai trò liên danh chính)
- Gói thầu số 1 - Xây lắp + trạm biến áp tại Ban Quản lý dự án khu vực 01, trị giá 40.341.868.000 đồng (tháng 08/2025 với vai trò độc lập)
Gói thầu số 11 (xây dựng và cung cấp hàng hóa): Thi công xây dựng, cung cấp và lắp đặt thiết bị Hệ thống cấp điện trung thế, hệ thống cấp điện hạ thế và hệ thống chiếu sáng, trị giá 196.836.868.000 đồng (tháng 06/2025 với vai trò liên danh chính)
Thành viên còn lại là công ty TNHH xây dựng Trí Nguyên cũng không kém cạnh khi từng tham gia 53 gói thầu và trúng 27 gói, tổng giá trị trúng thầu ghi nhận là 153.662.366.459 đồng.
Trước khi trúng gói thầu nêu trên thì trước đó doanh nghiệp này đã trúng gói Gói thầu số 08 (Xây lắp + Thiết bị): Hệ thống PCCC, báo cháy + chống sét Ban Quản lý Dự án khu vực 03, trị giá 3.456.789.000 đồng (tháng 01/2026)
Góc nhìn chuyên gia và cơ sở pháp lý
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM) chia sẻ: “Mục tiêu cốt lõi của đấu thầu là tìm ra nhà thầu tốt nhất thông qua sự cạnh tranh sòng phẳng để tối ưu hóa ngân sách. Trong trường hợp chỉ có một nhà thầu tham dự, dù pháp luật hiện hành không cấm việc phê duyệt kết quả, nhưng chủ đầu tư và các bên liên quan cần xem xét kỹ lưỡng liệu hồ sơ mời thầu có cài cắm các tiêu chí hạn chế nhà thầu hay không. Điều này cần được đối chiếu chặt chẽ với các quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP về trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư.”
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Lê Hân cho rằng, tính hiệu quả kinh tế không chỉ nằm ở con số tiết kiệm 1,5% mà còn ở chất lượng công trình giáo dục. Khi không có sự cạnh tranh, áp lực về giá và công nghệ của nhà thầu sẽ giảm đi, đòi hỏi công tác giám sát thi công tại dự án Trường Tiểu học Lê Lợi (xã La Ngà) phải được thực hiện cực kỳ nghiêm ngặt.
Bên cạnh đó, việc thanh toán gói thầu này cũng sẽ được thực hiện theo cơ chế mới. Dẫn chiếu Thông tư 79/2025/TT-BTC, các hợp đồng đấu thầu rộng rãi qua mạng thanh toán qua Kho bạc Nhà nước bắt buộc phải ký kết hợp đồng điện tử trên hệ thống. Đây là một bước tiến nhằm tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của các bên trong giai đoạn thực thi sau đấu thầu.
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ TÍNH CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Nhằm thúc đẩy tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được bổ sung bởi Luật 90/2025/QH15) quy định rõ các hành vi bị cấm tại Điều 16, bao gồm việc dàn xếp, cản trở hoặc đặt ra các điều kiện bất hợp lý trong hồ sơ mời thầu nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu.
Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về việc xử lý tình huống trong đấu thầu:
- Trường hợp chỉ có 01 nhà thầu tham dự: Chủ đầu tư có quyền xem xét, quyết định việc cho phép mở thầu ngay hoặc gia hạn thời điểm đóng thầu để tăng thêm số lượng nhà thầu nộp hồ sơ. Tuy nhiên, việc phê duyệt phải đảm bảo nhà thầu đáp ứng đầy đủ năng lực, kinh nghiệm và giá trúng thầu không vượt dự toán.
- Trách nhiệm giải trình: Theo quy định mới, Chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, khách quan của hồ sơ mời thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu, đảm bảo không cài cắm "giấy phép con" hay các tiêu chí đặc thù địa phương trái quy định.
Ngoài ra, Thông tư 79/2025/TT-BTC bắt buộc việc ký kết Hợp đồng điện tử đối với các gói thầu đấu thầu rộng rãi qua mạng có thanh toán qua Kho bạc Nhà nước. Quy định này giúp cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ tiến độ và tính trung thực trong thực hiện hợp đồng của nhà thầu.