Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, đằng sau bức tranh đảm nhận 10 gói thầu của Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Thắng Vũ tại UBND xã Lộc Tấn (TP Đồng Nai) là những dấu hiệu đáng chú ý trong việc xác lập giá trị trúng thầu. Việc phân tích chuyên sâu các dữ liệu tài chính đối với các gói thầu mà doanh nghiệp này đã tham gia cho thấy một kỹ thuật xử lý hồ sơ cần được làm rõ: Sự xuất hiện của một gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm cao đặt bên cạnh hàng loạt gói thầu chỉ định thầu có tỷ lệ tiết kiệm rất thấp.

Bản chất bước giảm giá thương thảo và con số 13,77%

Tâm điểm của sự chú ý tập trung vào Gói thầu Thi công xây dựng được phê duyệt tại Quyết định số 157/QĐ-UBND do Chủ tịch UBND xã Lộc Tấn ký ban hành. Đây là gói thầu được tổ chức theo hình thức chào hàng cạnh tranh, có giá dự toán được phê duyệt ở mức 2.293.051.525 đồng. Kết quả, Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Thắng Vũ đã trúng thầu với giá 1.977.408.411 đồng.

Thoạt nhìn, mức giảm giá hơn 315 triệu đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm lên tới 13,77% là một con số rất ấn tượng, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho ngân sách nhà nước trong bối cảnh siết chặt quản lý đầu tư công tại cơ sở. Tuy nhiên, khi lật mở chi tiết biên bản thương thảo hợp đồng, các chuyên gia phân tích dữ liệu phát hiện mức giảm giá sâu này không hoàn toàn đến từ việc bỏ thầu cạnh tranh ngay từ đầu. Thực chất, trọng tâm của việc giảm giá diễn ra tại bước thương thảo hợp đồng; cụ thể, chi phí xây dựng đã được điều chỉnh giảm mạnh từ mức hơn 2,06 tỷ đồng xuống chỉ còn 1,85 tỷ đồng sau khi hai bên tiến hành đàm phán.

Sự sụt giảm chi phí thi công một cách đột ngột ở khâu cuối cùng trước khi ký hợp đồng khiến dư luận đặt câu hỏi về tính khả thi và độ chuẩn xác của dự toán ban đầu, hoặc năng lực thực tế của nhà thầu trong việc đảm bảo chất lượng công trình khi chấp nhận thi công với nguồn kinh phí bị cắt giảm mạnh. Trong hoạt động quản lý đấu thầu, việc nhà thầu tự nguyện giảm giá sâu tại bước thương thảo đôi khi được sử dụng như một biện pháp kỹ thuật để tạo ra một hồ sơ có tính kinh tế cao, ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm lớn trên hệ thống báo cáo của chủ đầu tư, thay vì phản ánh đúng năng lực cạnh tranh thực chất.

Sự đối lập với chuỗi dự án san sát mức giá dự toán

Con số tiết kiệm 13,77% tại Quyết định số 157/QĐ-UBND có thể được xem là một điểm sáng hiếm hoi, nhưng khi đặt trong tổng thể hệ sinh thái 10 gói thầu của Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Thắng Vũ tại xã Lộc Tấn, nó lại bộc lộ sự đối lập rõ rệt. Đối chiếu số liệu cho thấy, 9 gói thầu còn lại mà nhà thầu này đảm nhận tại địa phương đều có tỷ lệ tiết kiệm thấp, gần như sát nút với giá dự toán ban đầu.

Đáng chú ý, phần lớn các gói thầu này đều áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn và được công bố kết quả dồn dập trong những khoảng thời gian rất ngắn. Có thể kể đến Gói thầu thi công xây dựng có giá trúng thầu 1.712.900.000 đồng được công bố ngày 13/06/2026. Ngay ngày hôm sau, 14/06/2026, hàng loạt gói thầu khác tiếp tục gọi tên Công ty Thắng Vũ: Gói Tư vấn quản lý dự án trị giá 118.200.000 đồng và hàng loạt gói Tư vấn giám sát thi công xây dựng với các mức giá 39.300.000 đồng, 38.800.000 đồng, 31.700.000 đồng và 20.900.000 đồng.

Việc một nhà thầu liên tục được xướng tên trúng thầu thông qua hình thức chỉ định thầu, với các quyết định phê duyệt san sát nhau về mặt thời gian và tỷ lệ tiết kiệm thấp, tạo ra sự chênh lệch quá lớn so với gói thầu đạt tỷ lệ 13,77%. Điều này làm dấy lên nhu cầu cần các cơ quan quản lý nhà nước cấp trên làm rõ về việc có hay không tình trạng sử dụng một gói thầu giảm giá sâu để "cân bằng" chỉ tiêu tiết kiệm chung, từ đó làm lu mờ sự chú ý đối với chuỗi dự án chỉ định thầu sát giá khác?

Báo cáo đánh giá E-HSDT: Khoảng trống về minh chứng định lượng hay đặc trưng quy trình rút gọn?

Không chỉ dừng lại ở những con số tài chính, vấn đề về tính minh bạch và nghiệp vụ chuyên môn còn xuất hiện ngay trong công tác chấm thầu. Rà soát Báo cáo đánh giá E-HSDT số 01/BCĐG-ST lập ngày 26/01/2026 do Công ty TNHH MTV Tư vấn xây dựng Sơn Tây thực hiện cho gói thầu Thi công xây dựng thuộc dự án Nâng cấp, mở rộng Trụ sở UBND xã Lộc Tấn, các chuyên gia nhận thấy sự thiếu vắng các diễn giải số liệu định lượng chi tiết trong các bảng biểu chấm thầu cốt lõi. Cụ thể, tại Bảng số 4 (đánh giá năng lực, kinh nghiệm), Bảng số 5 (đánh giá kỹ thuật) và Bảng số 08 (đánh giá chi tiết nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công) đối với hồ sơ của Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Thắng Vũ, tổ chuyên gia chỉ ghi nhận kết quả kết luận duy nhất là "Đạt" mà không đính kèm bất kỳ số liệu định lượng, thông số kỹ thuật hay thuyết minh đối chiếu nào.

Tuy nhiên, dưới lăng kính pháp lý đấu thầu hiện đại, hiện trạng "gói gọn trong một chữ Đạt" này cần được phân tích một cách khách quan để làm rõ bản chất quy trình. Theo quy định tại Khoản 2 Điều 29 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP về nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thầu đối với các gói thầu xây lắp tổ chức đấu thầu trong nước, việc đánh giá nhân sự chủ chốt và thiết bị thi công chủ yếu ban đầu được thực hiện trên cơ sở cam kết của nhà thầu trong đơn dự thầu mà không bắt buộc phải đánh giá chi tiết theo từng tài liệu đính kèm ngay từ bước kỹ thuật. Chỉ sau khi đã đánh giá về tài chính và xác định nhà thầu xếp hạng thứ nhất, Chủ đầu tư mới tiến hành đánh giá chi tiết và yêu cầu nhà thầu làm rõ, đối chiếu tài liệu gốc để chứng minh năng lực thực tế. Do đó, việc Báo cáo đánh giá số 01/BCĐG-ST ghi nhận chữ "Đạt" tối giản thực chất là sự vận dụng đúng tinh thần đơn giản hóa thủ tục hành chính của kỷ nguyên số đấu thầu qua mạng, chứ không hoàn toàn là sự thiếu sót hay bỏ qua nghiệp vụ chấm thầu của đơn vị tư vấn Sơn Tây.

Mặc dù vậy, tính khả thi của mô hình "hậu kiểm" này phụ thuộc hoàn toàn vào trách nhiệm giám sát và tính nghiêm ngặt của khâu đối chiếu tài liệu trước khi ký hợp đồng. Bình luận về khía cạnh này, các chuyên gia pháp lý phân tích, quy trình đánh giá E-HSDT theo cơ chế cam kết trước, hậu kiểm sau của Nghị định số 214/2025/NĐ-CP là một bước tiến lớn giúp đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà thầu. Tuy nhiên, nó đặt lên vai Chủ đầu tư một trách nhiệm giải trình cực kỳ nặng nề trong việc xác minh tính trung thực của hồ sơ gốc tại bước đối chiếu. Nếu nhà thầu cố ý kê khai không trung thực để trúng thầu mà Chủ đầu tư nể nang, xuê xoa bỏ qua ở khâu hậu kiểm, công trình sẽ đối mặt với rủi ro nghiêm trọng về chất lượng. Đặc biệt đối với gói thầu Trụ sở UBND xã Lộc Tấn, việc nhà thầu tự động giảm giá sâu hơn 210 triệu đồng chi phí xây dựng trực tiếp tại khâu thương thảo hợp đồng đòi hỏi cơ quan phê duyệt quyết định là UBND xã Lộc Tấn phải giám sát, thẩm định cực kỳ chặt chẽ khối lượng và tiêu chuẩn vật tư thực tế tại công trường để bảo đảm chất lượng công trình công cộng.

Từ những phân tích tài chính và đối chiếu pháp lý sâu sắc, việc kiểm tra thực tế hiện trường tại hệ sinh thái thầu xã Lộc Tấn là hoàn toàn cần thiết để xác minh tính thực chất của các cam kết năng lực. Trách nhiệm giám sát chất lượng và tính tuân thủ pháp luật của các đơn vị tư vấn thiết kế, tổ chuyên gia chấm thầu, và đặc biệt là người đứng đầu cơ quan phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu sẽ là chủ đề được mổ xẻ thấu đáo dưới lăng kính của kỷ cương đầu tư công mới ở bài viết tiếp theo

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 3] Trách nhiệm giải trình của đơn vị mời thầu tại xã Lộc Tấn khi nhà thầu thực hiện 10 dự án liên tiếp