Bộ GD&ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư quy định quy chế đào tạo, kiểm tra, thi, xét công nhận tốt nghiệp đối với các trình độ của giáo dục nghề nghiệp.

Cơ sở đào tạo thực hiện theo một quy chế thống nhất

Dự thảo Thông tư được xây dựng trên cơ sở Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025, dự kiến thay thế 5 thông tư hiện hành đang điều chỉnh riêng các hoạt động đào tạo trong giáo dục nghề nghiệp, gồm đào tạo trình độ trung cấp, cao đẳng; đào tạo trình độ sơ cấp; đào tạo thường xuyên; đào tạo từ xa, tự học có hướng dẫn và quy định về hồ sơ, sổ sách trong đào tạo. Đồng thời, dự thảo bổ sung các quy định về tổ chức đào tạo chương trình giáo dục trung học nghề và đào tạo đối với các ngành, nghề đặc thù.

Việc thay thế các quy định hiện hành bằng một quy chế thống nhất về đào tạo, kiểm tra, thi và xét công nhận tốt nghiệp đối với các trình độ và chương trình giáo dục nghề nghiệp góp phần bảo đảm tính đồng bộ trong quản lý và tổ chức đào tạo; tạo thuận lợi cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo, tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, thi và xét công nhận tốt nghiệp; đồng thời giảm bớt thủ tục và hạn chế chồng chéo trong quá trình thực hiện.

Ảnh minh họa/thuvienphapluat.vn

Dự thảo cũng tiếp tục trao quyền chủ động cho các cơ sở đào tạo trong việc tổ chức đào tạo và ban hành quy định nội bộ phù hợp với đặc thù ngành nghề, điều kiện thực tế của đơn vị, đi đôi với trách nhiệm bảo đảm chất lượng đào tạo và công khai thông tin theo quy định.

Nhiều lựa chọn học tập hơn, không phải học lại những nội dung đã tích lũy

Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo là quy định thống nhất các phương thức đào tạo trong cùng một quy chế. Theo đó, bên cạnh hình thức đào tạo trực tiếp, dự thảo bổ sung các quy định về đào tạo trực tuyến, đào tạo từ xa và đào tạo kết hợp giữa trực tiếp với trực tuyến. Quy định này tạo điều kiện để người học lựa chọn hình thức học tập phù hợp với điều kiện và nhu cầu của bản thân, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục nghề nghiệp theo hướng linh hoạt hơn.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp của người học. Những kiến thức, kỹ năng đã tích lũy thông qua quá trình học tập, làm việc, tự học hoặc các chứng chỉ liên quan có thể được xem xét công nhận nếu đáp ứng chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo. Trên cơ sở đó, người học có thể được miễn, giảm hoặc thay thế các môn học, mô-đun tương đương, tránh học lại những nội dung đã hoàn thành và tạo thuận lợi khi tiếp tục học ở trình độ cao hơn hoặc chuyển đổi chương trình đào tạo.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định các chương trình đào tạo phải được đăng ký trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành giáo dục nghề nghiệp trước khi tuyển sinh và tổ chức đào tạo; mọi thay đổi liên quan đến chương trình cũng phải được công khai trước khi áp dụng. Quy định này góp phần tăng cường tính minh bạch, giúp người học tiếp cận đầy đủ thông tin về chương trình, ngành nghề và cơ sở đào tạo trước khi lựa chọn học tập.

Đưa doanh nghiệp vào sâu hơn trong quá trình đào tạo nghề

Một điểm mới quan trọng của dự thảo là bổ sung quy định về đào tạo tại doanh nghiệp như một cách thức phối hợp tổ chức đào tạo giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp. Đây là bước cụ thể hóa chủ trương tăng cường gắn kết giữa giáo dục nghề nghiệp với thị trường lao động và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo dự thảo, người học được học tập, thực hành, thực tập trong môi trường làm việc thực tế của doanh nghiệp dưới sự hướng dẫn của nhà giáo và chuyên gia, kỹ thuật viên có kinh nghiệm. Qua đó, quá trình đào tạo được mở rộng từ nhà trường đến môi trường lao động thực tế, giúp người học phát triển năng lực nghề nghiệp sát với yêu cầu công việc.

So với quy định hiện hành, doanh nghiệp được tham gia sâu hơn vào quá trình đào tạo, không chỉ tiếp nhận học sinh, sinh viên thực tập mà còn tham gia hướng dẫn, hỗ trợ rèn luyện kỹ năng nghề, đánh giá kết quả học tập và phối hợp bảo đảm chất lượng đầu ra của chương trình đào tạo.

Việc tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp giúp người học nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với công việc sau tốt nghiệp; đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cập nhật kịp thời yêu cầu về kỹ năng, công nghệ và nhu cầu nhân lực của thị trường lao động, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả kết nối giữa đào tạo với sử dụng lao động.

Dự thảo Thông tư hướng tới xây dựng một quy chế đào tạo thống nhất trong toàn hệ thống giáo dục nghề nghiệp, tạo điều kiện mở rộng cơ hội học tập linh hoạt, tăng cường công nhận kết quả học tập và thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp trong đào tạo, qua đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.