Một báo cáo mới từ tổ chức nghiên cứu Interface đang gây chú ý khi tiết lộ rằng nhiều cơ quan tình báo tại Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đã chi hàng triệu USD từ ngân sách công để mua quyền truy cập vào kho dữ liệu cá nhân khổng lồ được giao dịch trên thị trường thương mại, mở ra những lo ngại lớn về quyền riêng tư và giám sát kỹ thuật số trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ.
Theo nghiên cứu được xây dựng dựa trên bằng chứng từ 11 cơ quan giám sát tình báo, hoạt động này được gọi là tình báo dựa trên quảng cáo (AdInt), trong đó dữ liệu thu thập từ ngành quảng cáo trực tuyến được tái sử dụng cho các mục đích tình báo, phân tích hành vi và theo dõi cá nhân mà không cần áp dụng các biện pháp giám sát truyền thống.
Các cơ quan an ninh ngày càng phụ thuộc vào nguồn dữ liệu thương mại do những công ty công nghệ và nhà môi giới dữ liệu cung cấp, bởi đây là nguồn thông tin có quy mô lớn, được cập nhật liên tục và có khả năng phản ánh gần như toàn bộ hành vi số của người dùng trên internet cũng như các thiết bị kết nối thông minh.
Ông Thorsten Wetzling, một trong những tác giả của báo cáo, cho biết các cơ quan an ninh thường mua quyền truy cập vào các luồng dữ liệu chứa mã nhận dạng thiết bị di động, lịch sử vị trí theo thời gian thực và hồ sơ người dùng chi tiết, từ đó giúp họ xây dựng các mô hình phân tích và theo dõi có độ chính xác cao.
Đáng chú ý, những dữ liệu này không chỉ tiết lộ vị trí địa lý mà còn có thể phản ánh độ tuổi, giới tính, quan điểm chính trị, xu hướng tình dục, niềm tin tôn giáo, thói quen tiêu dùng và cả mạng lưới liên lạc của một cá nhân, tạo nên bức tranh toàn diện về đời sống riêng tư của người dùng.
Phần lớn dữ liệu được thu thập thông qua các phiên đấu giá quảng cáo trực tuyến, phần mềm tích hợp trong ứng dụng di động, mạng xã hội và các thiết bị kết nối internet, sau đó được tổng hợp, phân loại và bán lại bởi các công ty môi giới dữ liệu cho khách hàng là doanh nghiệp hoặc tổ chức chính phủ.
Tại Mỹ, Cục Điều tra Liên bang (FBI) từng thừa nhận đã mua dữ liệu vị trí có nguồn gốc từ hệ sinh thái quảng cáo trực tuyến, trong khi Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ cũng triển khai các chương trình thử nghiệm sử dụng dữ liệu thu thập từ ứng dụng di động nhằm phục vụ công tác giám sát và kiểm soát biên giới.
Không chỉ tại Mỹ, xu hướng này cũng xuất hiện ở châu Âu khi Bộ Nội vụ Áo sử dụng công cụ giám sát Tangles để phân tích dữ liệu vị trí từ quảng cáo và cơ quan tình báo đối ngoại của Pháp từng tìm cách mua lịch sử duyệt web của người dùng, cho thấy dữ liệu cá nhân đang trở thành tài sản chiến lược mới trong hoạt động tình báo toàn cầu.
