Hai dự án metro gồm tuyến MRT-1 và MRT-5 phía bắc, thuộc mạng lưới đường sắt đô thị tại thủ đô Dhaka, Bangladesh. Hai dự án có tổng chiều dài hơn 51 km với 35 nhà ga
Được phê duyệt từ năm 2019, hai tuyến có tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 93.800 crore taka (tương đương khoảng 196.000 tỷ VNĐ).
Trong đó, MRT-1 dài 31,24 km, là dự án xây dựng tuyến metro ngầm đầu tiên của Bangladesh. Tuyến gồm hai nhánh, trong đó đoạn dài gần 19,9 km đi hoàn toàn dưới lòng đất, kết nối sân bay quốc tế Hazrat Shahjalal với ga đường sắt Kamalapur qua 12 nhà ga ngầm.
Nhánh còn lại dài khoảng 11,4 km, nối khu vực Natun Bazar với Purbachal, gồm 7 nhà ga trên cao và 2 nhà ga ngầm. Dự án được kỳ vọng cải thiện kết nối giữa sân bay, trung tâm thủ đô và các khu đô thị đang phát triển ở phía Đông Dhaka.
Trong khi đó, MRT-5 phía Bắc dài 20 km, kết nối Hemayetpur ở phía Tây với Vatara ở phía Đông thủ đô. Tuyến có 14 nhà ga, gồm 9 ga ngầm và 5 ga trên cao, đi qua nhiều khu vực đông dân cư như Mirpur, Banani, Gulshan và Natun Bazar.
Theo kế hoạch, MRT-5 phía Bắc có thể phục vụ khoảng 1,23 triệu lượt hành khách mỗi ngày khi đi vào khai thác, góp phần giảm áp lực giao thông trên trục Đông - Tây của Dhaka.
Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp khó khăn khi giá chào thầu của nhiều hạng mục cao hơn 90% - 100% so với dự toán được duyệt. Theo Công ty Đường sắt đô thị Dhaka (DMTCL), tình trạng này khiến hoạt động triển khai hai dự án gần như đình trệ trong khoảng 18 tháng.
Riêng MRT-1, tổng vốn đầu tư ban đầu khoảng 52.561 crore taka, tương đương gần 109.900 tỷ đồng. Trong quá trình đấu thầu, chi phí xây dựng các hạng mục chính như đường hầm, nhà ga, đoàn tàu và hệ thống cơ điện được ước tính tăng từ 37.656 crore taka lên khoảng 80.100 crore taka, tức cao hơn gấp đôi.
Một trong những nguyên nhân được xác định là giá dự thầu của các nhà thầu quốc tế tăng mạnh, trong khi số lượng doanh nghiệp tham gia hạn chế. Ngoài ra, biến động tỷ giá, lạm phát và những thay đổi trong thiết kế cũng khiến chi phí dự án tăng lên.
Trước tình trạng này, ngày 16/9/2026, Ủy ban Điều hành Hội đồng Kinh tế Quốc gia Bangladesh (ECNEC) phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư hai tuyến từ 93.799,97 crore taka lên 204.243,25 crore taka, tương đương khoảng 426.868 tỷ đồng.
Đến ngày 1/10, Ủy ban Nội các về Mua sắm Chính phủ Bangladesh phê duyệt 8 gói thầu trị giá 58.477,74 crore taka, tương đương hơn 122.000 tỷ đồng, nhằm thúc đẩy tiến độ xây dựng hai tuyến metro.
Theo kế hoạch điều chỉnh, MRT-5 phía Bắc được gia hạn thời gian hoàn thành đến năm 2032. Đối với MRT-1, cơ quan triển khai từng đề xuất lùi thời hạn hoàn thành đến năm 2035, thay vì năm 2026 như kế hoạch ban đầu.
Việc phê duyệt lại vốn đầu tư và các gói thầu lớn được kỳ vọng tháo gỡ những vướng mắc kéo dài, tạo điều kiện để Bangladesh tiếp tục mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị tại Dhaka.
Tổng hợp
