Đối thoại Shangri-La và vị thế đặc biệt của Việt Nam trong an ninh khu vực

Giữa bối cảnh khu vực có nhiều biến động, việc lãnh đạo Việt Nam xuất hiện tại Đối thoại Shangri-La năm nay thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát quốc tế.

Nhận lời mời của Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 29-31/5. Trong chuyến công tác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La theo lời mời của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS).

Được tổ chức thường niên tại Singapore, Đối thoại Shangri-La từ lâu được xem là diễn đàn an ninh uy tín hàng đầu châu Á. Đây không chỉ là nơi quy tụ các bộ trưởng quốc phòng, lãnh đạo quân đội, chuyên gia chiến lược và quan chức ngoại giao từ hơn 40 quốc gia, mà còn là diễn đàn phản ánh những chuyển động lớn của trật tự khu vực. Những phát biểu tại đây thường được xem như tín hiệu chiến lược quan trọng về định hướng đối ngoại và an ninh của các quốc gia tham dự.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La tối 29/5. Ảnh: IISS

Năm nay, diễn đàn diễn ra trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục nhiều bất ổn. Căng thẳng quanh vấn đề Đài Loan (Trung Quốc), xung đột tại Trung Đông và cam kết an ninh của Mỹ đối với châu Á được dự báo sẽ là các chủ đề nổi bật trong chương trình nghị sự.

Trong bối cảnh đó, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề được đánh giá là dấu hiệu cho thấy vai trò và vị thế ngày càng tăng của Việt Nam trong các cuộc thảo luận chiến lược của khu vực. Theo nhận định của Asia Times, đây là cơ hội để Việt Nam tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ và cân bằng trong môi trường cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.

Tờ báo này đồng thời nhấn mạnh nhịp độ ngoại giao sôi động của Việt Nam thời gian qua, với hàng loạt chuyến thăm cấp cao tới Lào, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, cũng như cuộc gặp giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington.

Trao đổi với báo Tiền Phong, GS Carlyle Thayer – chuyên gia người Australia đã nghiên cứu lâu năm về Việt Nam – cho rằng lời mời phát biểu khai mạc Đối thoại Shangri-La phản ánh sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong tiến trình hội nhập và định hình các vấn đề khu vực.

Theo GS Thayer, trong những năm gần đây, Việt Nam đã mở rộng đáng kể mạng lưới Đối tác Chiến lược toàn diện với nhiều quốc gia và tổ chức lớn, bao gồm cả 5 nước ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Riêng trong ASEAN, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với Malaysia, Indonesia, Singapore và Thái Lan.

Ông cũng nhấn mạnh rằng Việt Nam ngày càng được đánh giá cao nhờ lập trường ủng hộ chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Trong cạnh tranh giữa các nước lớn, Việt Nam theo đuổi chính sách không liên kết, đồng thời đề cao vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Theo GS Thayer, chính cách tiếp cận cân bằng và độc lập đó đã giúp Việt Nam được nhìn nhận như một “cường quốc tầm trung mới nổi” với tiếng nói ngày càng có trọng lượng trong các vấn đề quốc tế.

Giới quan sát cho rằng bài phát biểu của lãnh đạo Việt Nam tại Đối thoại Shangri-La năm nay sẽ tiếp tục phát đi thông điệp về một Việt Nam chủ động hội nhập, theo đuổi hòa bình, ổn định và hợp tác, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng rõ nét trong các cấu trúc chiến lược của khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Quan hệ hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Singapore đa dạng lĩnh vực

Từ công nghiệp, logistics đến chuyển đổi số và năng lượng xanh, hợp tác Việt Nam – Singapore đang trở nên ngày càng sâu rộng và mang tính chiến lược rõ nét.

Quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Singapore thường được giới quan sát quốc tế xem là một trong những mô hình hợp tác thành công nhất tại Đông Nam Á. Từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973 đến nay, hai nước đã không ngừng mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ thương mại, đầu tư đến giáo dục, công nghệ và phát triển bền vững. Nếu Singapore nhìn nhận Việt Nam như một trong những nền kinh tế năng động và giàu tiềm năng nhất khu vực, thì Việt Nam xem Singapore là đối tác chiến lược quan trọng về vốn đầu tư, quản trị và đổi mới sáng tạo. Chính sự bổ trợ lẫn nhau đã giúp quan hệ hai nước phát triển mạnh mẽ trong vài thập niên qua.

VSIP - biểu tượng hợp tác kinh tế giữa hai nước

Những chuyến thăm cấp cao định hình quan hệ Việt Nam - Singapore

Từ tiếp xúc dè dặt sau chiến tranh đến đối tác chiến lược toàn diện hiện nay, quan hệ Việt Nam – Singapore được định hình mạnh mẽ qua ngoại giao cấp cao.

Quan hệ giữa Việt Nam và Singapore là một trong những câu chuyện thành công tiêu biểu của ngoại giao Đông Nam Á hiện đại. Trong hơn nửa thế kỷ qua, hai quốc gia với quy mô và điều kiện phát triển khác biệt đã từng bước xây dựng lòng tin chính trị, mở rộng hợp tác kinh tế và trở thành những đối tác quan trọng của nhau trong khu vực. Đằng sau sự phát triển ấy là vai trò đặc biệt của các chuyến thăm cấp cao – những dấu mốc không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao mà còn định hình hướng đi chiến lược của quan hệ song phương qua từng thời kỳ.

Mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao

Những dấu mốc ngoại giao của 50 năm quan hệ Việt Nam – Thái Lan

Nửa thế kỷ qua, quan hệ Việt Nam – Thái Lan đã chuyển mình từ thăm dò ngoại giao sang đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Năm 2026 đánh dấu tròn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và Thái Lan, một chặng đường chứng kiến nhiều biến động lớn của khu vực và thế giới. Từ bối cảnh Chiến tranh Lạnh đến giai đoạn hội nhập sâu rộng của ASEAN ngày nay, quan hệ giữa hai nước đã không ngừng được củng cố thông qua các chuyến thăm cấp cao. Mỗi cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao đơn thuần mà còn phản ánh những bước chuyển quan trọng trong tư duy chiến lược, hợp tác kinh tế và niềm tin chính trị giữa hai quốc gia láng giềng ở Đông Nam Á.

Bước ngoặt trong quan hệ Việt Nam- Thái Lan