Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, bức tranh đấu thầu tại Văn phòng HĐND và UBND xã Long Hà (Thành phố Đồng Nai) đã bộc lộ nhiều điểm đáng lưu tâm trong mua sắm công cấp cơ sở: Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp, và sự lặp lại của một mạng lưới các nhà thầu, tư vấn thân thuộc. Dù chưa có kết luận cuối cùng của cơ quan chức năng có thẩm quyền, nhưng những số liệu này là cơ sở để đo lường tính hiệu quả của môi trường cạnh tranh tại địa phương.
Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ nhận định: "Để ngăn chặn triệt để tình trạng lách luật chia nhỏ dự án nếu có, cơ quan chức năng cần hậu kiểm sát sao các Kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Luật Đấu thầu 2023 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15) và Thông tư 79/2025/TT-BTC đã quy định rất rõ chế tài công khai minh bạch. Những nhà thầu thi công tốt, giảm giá sâu, đem lại lợi ích cho ngân sách cần được biểu dương. Ngược lại, chủ đầu tư nào lạm dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn, tạo ra rào cản cản trở doanh nghiệp tham gia, cần bị xem xét theo Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ".
Để hoạt động đầu tư công ngày càng minh bạch và hiệu quả, các chuyên gia đưa ra ba nhóm giải pháp cốt lõi:
Thứ nhất, tăng cường vai trò giám sát độc lập. UBND Thành phố Đồng Nai cần định kỳ thanh tra chuyên đề về đấu thầu tại cấp cơ sở, tập trung soi chiếu các gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm dưới 1% hoặc các dự án bị tách thành nhiều gói tư vấn nhỏ lẻ.
Thứ hai, siết chặt quy định về tư cách hợp lệ của tư vấn. Cần phát huy công cụ giám sát trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để cảnh báo những "cặp đôi" tư vấn thường xuyên lập và thẩm định chéo cho nhau, nhằm phát hiện sớm nguy cơ vi phạm Điều 6 Luật Đấu thầu.
Thứ ba, gắn trách nhiệm cá nhân. Người đứng đầu ký duyệt các Quyết định lựa chọn nhà thầu mang lại hiệu quả kinh tế thấp hoặc lạm dụng chỉ định thầu phải giải trình rõ ràng về năng lực quản lý dự án.
Sự minh bạch là kết quả của việc thượng tôn pháp luật và tinh thần trách nhiệm của người cầm cân nảy mực. Việc khích lệ các chủ đầu tư làm đúng, làm tốt và chấn chỉnh kịp thời các dấu hiệu bất thường chính là chìa khóa để từng đồng ngân sách được sử dụng đúng mục đích.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
Hạn mức quy định áp dụng Chỉ định thầu rút gọn
Căn cứ Khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ, hạn mức áp dụng chỉ định thầu được quy định rõ: Đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án, giá gói thầu không quá 500 triệu đồng; đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn thuộc dự án, giá gói thầu không quá 800 triệu đồng; đối với gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án, giá gói thầu không quá 02 tỷ đồng. Bất kỳ gói thầu nào vượt các hạn mức này đều phải tổ chức đấu thầu rộng rãi theo quy định.
![Xây dựng Phúc Khang và chuỗi gói thầu sát giá tại Tây Ninh [Kỳ 1]](https://vndl-cdn.kienthuc.net.vn/images/fc469f31cfb477cb5b0a00ed1d9703b6d1aec2833e354143ba07c7a8382b58365c927cf841d171df1973031a7a23fbda/11-2794.png.avif)
