Theo tài liệu thu thập của Báo Tri thức và Cuộc sống, một trong những dấu hiệu bất thường nhất được phát hiện qua chuỗi hồ sơ chỉ định thầu xây lắp trong năm 2026 của Công ty TNHH Xây dựng Phú Long Sơn là sự lặp lại có hệ thống của các mắt xích khép kín giữa Chủ đầu tư, đơn vị tư vấn thầu và nhà thầu trúng thầu. Sự quen thuộc này diễn ra đồng thời tại cả hai địa bàn là Phường Mỹ Thới và Xã Thoại Sơn, Tỉnh An Giang, tạo dựng nên những "hệ sinh thái" đấu thầu mang tính chất đặc thù, có dấu hiệu tạo rào cản vô hình đối với các nhà thầu địa phương khác.

Quy trình phê duyệt đồng bộ và những câu hỏi về tính khách quan

Sự đồng bộ về mặt thời gian và trình tự thủ tục hành chính được thể hiện rõ nét qua các hồ sơ pháp lý đối với hai dự án cải tạo trường học tại địa bàn Phường Mỹ Thới, Tỉnh An Giang. Cụ thể, vào ngày 26/05/2026, đơn vị tư vấn đấu thầu là Công ty TNHH Xây dựng Thoại Hà đã ký ban hành đồng thời Tờ trình số 74/TTr-TH (đề xuất Kế hoạch lựa chọn nhà thầu dự án Cải tạo, nâng cấp Trường Tiểu học Lê Hồng Phong) và Tờ trình số 73/TTr-TH (đề xuất KHLCNT dự án Xây dựng nhà vệ sinh và cầu thang Trường Tiểu học Trần Phú). Đúng hai ngày sau, ngày 28/05/2026, ông Nguyễn Thanh Hà – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp phường Mỹ Thới (đơn vị được ủy quyền thực hiện nhiệm vụ chủ đầu tư) đã ký ban hành Quyết định phê duyệt KHLCNT số 166/QĐ-TTDVTH và Quyết định số 167/QĐ-TTDVTH, áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn.

Trình tự thủ tục hành chính này tiếp tục được hoàn tất một cách nhanh chóng vào ngày 01/06/2026, khi đơn vị tư vấn Thoại Hà ban hành Tờ trình số 80/TTr-TH và Tờ trình số 81/TTr-TH đề xuất chỉ định thầu cho duy nhất nhà thầu là Công ty TNHH Xây dựng Phú Long Sơn. Ngay trong ngày 01/06/2026, ông Nguyễn Thanh Hà đã đặt bút ký phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu: Quyết định số 171/QĐ-TTDVTH (giao Gói thầu số 07 thuộc dự án Trường Lê Hồng Phong với giá dự toán 759.253.266 đồng, giá trúng thầu 759.205.000 đồng, tiết kiệm ngân sách 48.266 đồng, tương ứng với 0,0064%) và Quyết định số 173/QĐ-TTDVTH (giao Gói thầu số 08 thuộc dự án Trường Trần Phú với giá dự toán 1.669.598.000 đồng, giá trúng thầu 1.652.847.000 đồng, tiết kiệm ngân sách 16.751.000 đồng, tương ứng với 1,0033%). Việc toàn bộ quy trình hành chính từ tờ trình đề xuất của đơn vị tư vấn đến quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu của chủ đầu tư được hoàn thành song song và đồng thời đối với cùng một nhà thầu đặt ra những băn khoăn cho dư luận về tính độc lập, khách quan trong công tác thẩm định hồ sơ năng lực.

Song song với đó, tại địa bàn Xã Thoại Sơn, Tỉnh An Giang, trình tự phê duyệt của hai gói thầu sửa chữa trường học khác cũng ghi nhận sự trùng khớp về mốc thời gian triển khai. Dưới sự tham mưu của Công ty TNHH Một thành viên Tư vấn Xây dựng PQTS (đơn vị tư vấn quản lý dự án kiêm tư vấn thầu), ngày 29/05/2026, ông Phạm Thanh Nghĩa, Hiệu trưởng Trường Tiểu học B Thoại Giang đã ký ban hành Quyết định phê duyệt KHLCNT số 46/QĐ-BTG (trên cơ sở Tờ trình đề xuất số 06/TTr-Cty BTG của tư vấn PQTS) và bà Hoàng Thị Thuý Hằng, Hiệu trưởng Trường Tiểu học A Thoại Giang cũng ký ban hành quyết định phê duyệt KHLCNT tương ứng (trên cơ sở Tờ trình đề xuất số 06/TTr-Cty.ATG của tư vấn PQTS), đều thống nhất áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn.

Trình tự phê duyệt kết quả chỉ định thầu tiếp tục diễn ra đồng bộ vào ngày 02/06/2026. Dựa trên Tờ trình đề xuất phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 10/TTr-cty.BTG và Tờ trình số 10/TTr-Cty.ATG ký cùng ngày của đơn vị tư vấn PQTS, hai chủ đầu tư đã đồng loạt ký ban hành Quyết định phê duyệt kết quả chỉ định thầu: Quyết định số 50/QĐ-BTG (Trường Tiểu học B Thoại Giang, giao Gói thầu số 05 với giá dự toán 205.577.000 đồng, giá trúng thầu 200.437.000 đồng, tiết kiệm ngân sách 5.140.000 đồng, tương ứng với 2,5%) và Quyết định số 61a/QĐ-ATG (Trường Tiểu học A Thoại Giang, giao Gói thầu số 05 với giá dự toán 333.551.000 đồng, giá trúng thầu 325.212.000 đồng, tiết kiệm ngân sách 8.339.000 đồng, tương ứng với 2,5001%). Việc hai pháp nhân chủ đầu tư độc lập triển khai các bước phê duyệt trùng khít từng mốc thời gian từ khâu đề xuất của đơn vị tư vấn cho đến kết quả lựa chọn nhà thầu Phú Long Sơn là những biểu hiện lưới liên kết thầu cần được các cơ quan chức năng xem xét làm rõ để bảo vệ tính công bằng, minh bạch trong chi tiêu tài chính công.

Bài toán thượng tôn pháp luật và trách nhiệm người đứng đầu

Nhận định về thực trạng này dưới góc độ luật pháp, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Bản chất của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật sửa đổi số 90/2025/QH15 là bảo vệ môi trường cạnh tranh lành mạnh, công bằng và minh bạch. Việc một đơn vị tư vấn liên tục lập tờ trình đề xuất và thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu cho duy nhất một đối tượng trên cùng một địa bàn, thông qua quy trình chỉ định thầu rút gọn sát giá, là diễn biến cần sự lưu tâm, vào cuộc thanh tra, kiểm tra của các cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và đấu thầu tỉnh An Giang. Đặc biệt, theo hành lang pháp lý mới, nếu phát hiện hành vi sắp xếp, thiếu minh bạch giữa đơn vị tư vấn, chủ đầu tư và nhà thầu để hợp thức hóa hồ sơ chỉ định thầu, các bên liên quan sẽ phải chịu trách nhiệm giải trình và bị xử lý nghiêm khắc trước pháp luật."

Thực trạng chuỗi phê duyệt chỉ định thầu song song này cần được đối chiếu chặt chẽ với tinh thần siết chặt kỷ luật tài chính ngân sách công của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 và hướng dẫn đàm phán thương thảo giá thực chất theo Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính. Trách nhiệm giải trình trước hết thuộc về người đứng đầu các cơ quan chủ đầu tư và bên mời thầu khi phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu sát giá dự toán hoặc có tỷ lệ tiết kiệm đạt đúng 0 đồng dựa trên những báo cáo mang tính đồng thuận của các đơn vị tư vấn.

Thiết nghĩ, các cơ quan thanh tra, kiểm tra về hoạt động đấu thầu và quản lý đầu tư công tại tỉnh An Giang cần khẩn trương rà soát toàn diện năng lực triển khai thực tế của nhà thầu Công ty TNHH Xây dựng Phú Long Sơn, đồng thời kiểm chứng tính khách quan, độc lập của các đơn vị tư vấn thầu là Công ty TNHH Xây dựng Thoại Hà và Công ty TNHH MTV Tư vấn Xây dựng PQTS. Chỉ có sự minh bạch và tinh thần thượng tôn pháp luật mới có thể bảo vệ hiệu quả được dòng vốn ngân sách thường xuyên phục vụ sự nghiệp giáo dục tại địa phương.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.