Theo tài liệu thu thập của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động lựa chọn nhà thầu sử dụng nguồn vốn đầu tư công tại thành phố Đồng Nai thời gian gần đây ghi nhận những số liệu rất đáng chú ý. Nổi bật là trường hợp của Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Sản xuất Minh Phương (mã số thuế: 3801203374, địa chỉ trụ sở tại số 82, Tổ 2, Thôn Phú Thanh, xã Phú Riềng, thành phố Đồng Nai) do ông Nguyễn Văn Phức làm người đại diện theo pháp luật. Nhà thầu này liên tiếp góp mặt trong các liên danh được phê duyệt trúng thầu loạt dự án xây lắp công trình giáo dục trên địa bàn với mức giảm giá vô cùng khiêm tốn.

Sự xuất hiện lặp lại của doanh nghiệp này tại các dự án giáo dục địa phương, đi kèm kết quả trúng thầu sát giá dự toán (giá gói thầu), đang đặt ra những vấn đề cần được rà soát khách quan dưới góc độ tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách đầu tư công.

Nhìn từ các quyết định phê duyệt năm 2026

Để rà soát tính cạnh tranh, cần đi sâu phân tích dữ liệu tại hai gói thầu cải tạo trường học trọng điểm mà nhà thầu Minh Phương tham gia liên danh và được phê duyệt trúng thầu trong nửa đầu năm 2026.

Tại Gói thầu số 1: Xây dựng + Thiết bị thuộc dự án Xây dựng 06 phòng học và hoàn thiện cơ sở vật chất Trường THCS Bù Nho (địa điểm triển khai tại xã Phú Riềng, thành phố Đồng Nai). Gói thầu này có giá dự toán (giá gói thầu) được duyệt là 6.557.006.873 đồng. Tuy nhiên, giá đề nghị trúng thầu được phê duyệt là 6.458.638.949 đồng. Số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước sau quy trình đấu thầu rộng rãi qua mạng đạt 98.367.924 đồng. Phép tính toán học chỉ ra tỷ lệ tiết kiệm của gói thầu này ở mức thấp, chỉ đạt 1,5%.

Quy trình phê duyệt gói thầu này được thực hiện dựa trên hai văn bản pháp lý chính của chủ đầu tư: Quyết định số 139/QĐ-VP ngày 11/06/2026 về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu (lần 2) và Quyết định phê duyệt Kết quả lựa chọn nhà thầu số 180/QĐ-VP ngày 25/06/2026.

Cả hai quyết định quan trọng này đều do Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Phú Riềng - Nguyễn Trí Hoàng ký duyệt. Đơn vị trúng thầu được phê duyệt là Liên danh Trường THCS Bù Nho, bao gồm Công ty TNHH Xây dựng Thành Nam (mã số thuế: 3800624588) và Công ty TNHH Một thành viên Thương mại Dịch vụ Sản xuất Minh Phương (mã số thuế: 3801203374).

Đáng chú ý, Biên bản mở thầu mã số thông báo mời thầu IB2600290660 hoàn thành lúc 16 giờ 36 phút ngày 24/06/2026 ghi nhận gói thầu này không có sự cạnh tranh trực tiếp khi chỉ có duy nhất 1 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Liên danh Trường THCS Bù Nho. Việc hoàn toàn vắng mặt các đối thủ cạnh tranh đã trực tiếp tạo điều kiện cho nhà thầu trúng thầu sát nút giá dự toán (giá gói thầu).

Tại Gói thầu số 2: Xây dựng + thiết bị thuộc dự án Đầu tư cải tạo trụ sở UBND phường Phước Bình cũ thành các phòng học, phòng chức năng trường THCS Phước Bình (địa điểm xây dựng tại Khu phố 1, phường Phước Bình, thành phố Đồng Nai). Gói thầu xây dựng cấp IV này có giá gói thầu được duyệt là 5.234.424.806 đồng. Qua quá trình đánh giá hồ sơ, Liên danh Đức Thịnh Phát (gồm Công ty TNHH Một thành viên Xây dựng Đức Thịnh Phát và Công ty TNHH Một thành viên Thương mại Dịch vụ Sản xuất Minh Phương) đã được phê duyệt trúng thầu với giá là 5.171.361.239 đồng. Số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại gói thầu này là 63.063.567 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm rất thấp chỉ 1,2%.

Quy trình phê duyệt gói thầu này được thông qua bằng Quyết định số 113/QĐ-VP ngày 28/04/2026 về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và Quyết định phê duyệt Kết quả lựa chọn nhà thầu số 151/QĐ-VP ngày 25/05/2026 do Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Phước Bình Phạm Viết Thuật ký duyệt.

Hồ sơ mở thầu mã IB2600187842 cho thấy có sự tham gia của 2 nhà thầu. Tuy nhiên, đối thủ duy nhất là Công ty TNHH Một thành viên Tư vấn Xây dựng Phú Hưng (mã số thuế: 3801068478) đã bị Tổ chuyên gia đánh giá trượt thầu tại khâu năng lực và kinh nghiệm. Lý do trượt thầu được xác định cụ thể trong báo cáo đánh giá là do nhà thầu Phú Hưng không đính kèm các tài liệu chứng minh kinh nghiệm thực hiện hợp đồng xây lắp tương tự theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. Sự thiếu hụt tài liệu chứng minh cơ bản của đối thủ đã tạo cơ hội thuận lợi để Liên danh Đức Thịnh Phát trúng thầu sát nút giá gói thầu.

Góc nhìn pháp lý và hiệu quả đầu tư công

Phân tích các dữ liệu đấu thầu trên, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận định: "Với tổng quy mô đầu tư của cả hai gói thầu trường học tại thành phố Đồng Nai lên tới hơn 11,7 tỷ đồng nhưng tổng số kinh phí tiết kiệm tối ưu cho ngân sách nhà nước chỉ đạt hơn 161 triệu đồng là một con số rất đáng trăn trở. Mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu rộng rãi qua mạng không chỉ là tìm ra nhà thầu có năng lực tốt, mà còn phải thông qua cơ chế cạnh tranh thị trường lành mạnh để tiết giảm tối đa chi phí cho đầu tư công. Khi tỷ lệ tiết kiệm liên tục dao động ở biên độ rất thấp từ 1,2% đến 1,5%, đi kèm các đặc trưng như chỉ có một nhà thầu tham dự hoặc đối thủ bị loại sớm tại bước đánh giá năng lực, cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu cần tăng cường thanh kiểm tra, rà soát nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng".

Ngày 05/05/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 5557/BTC-QLĐT hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026. Văn bản nhấn mạnh yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải nghiêm túc chỉ đạo, áp dụng triệt để các biện pháp thương thảo, rà soát cắt giảm các chi phí chưa thực sự cần thiết nhằm tiết kiệm tối ưu nguồn ngân sách nhà nước trong quá trình lựa chọn nhà thầu.

Đồng thời, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ cũng đã nêu rõ trách nhiệm giải trình và vai trò kiểm soát của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị đầu tư công nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế, phòng ngừa tình trạng lãng phí trong quản lý đầu tư công.

Sự xuất hiện lặp lại của một số liên danh thầu tại các dự án cấp cơ sở, đi kèm tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức thấp, đang đặt ra các vấn đề cần được rà soát khách quan về tính cạnh tranh thực chất, cũng như trách nhiệm giám sát, quản lý dòng vốn đầu tư công.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 2] Đấu thầu trường học tại TP Đồng Nai: Điểm nghẽn từ những gói thầu một đối thủ