Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đấu thầu xây dựng cơ bản tại TP Đồng Nai thời gian qua không chỉ bộc lộ điểm đáng chú ý ở các gói thầu thiếu vắng cạnh tranh của Công ty TNHH Một thành viên Đức Minh (Công ty Đức Minh), mà còn nằm ở khâu đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật (E-HSDT) tại các gói thầu có nhiều nhà thầu tham dự. Việc các nhà thầu đối thủ bị loại bởi các tiêu chí phụ mang tính định tính đang đặt ra những câu hỏi về tính khách quan, công bằng và hiệu quả kinh tế của nguồn vốn đầu tư công tại địa phương.

Minh chứng rõ nét cho hiện tượng này xảy ra tại Gói thầu xây dựng + thiết bị thuộc dự án Cải tạo, sửa chữa trụ sở Đảng ủy phường Tân Khai (mã thông báo mời thầu IB2600219244). Gói thầu có giá dự toán được duyệt là 4.816.275.041 đồng, áp dụng hình thức Chào hàng cạnh tranh qua mạng.

Biên bản mở thầu ngày 28/05/2026 ghi nhận hai nhà thầu nộp hồ sơ là Công ty Cổ phần Sản xuất Thương mại Gia Võ và Công ty Đức Minh. Tại bước mở hồ sơ đề xuất tài chính, Công ty Gia Võ đã đưa ra mức giá bỏ thầu cạnh tranh là 4.551.786.087 đồng. Trong khi đó, Công ty Đức Minh chào mức giá chào thầu ban đầu cao hơn là 4.727.962.023 đồng. Nếu xét về mặt hiệu quả, phương án lựa chọn nhà thầu Gia Võ sẽ giúp tiết kiệm ngay lập tức cho ngân sách địa phương hơn 264 triệu đồng so với giá dự toán, và rẻ hơn giá dự thầu của Đức Minh tới hơn 176 triệu đồng.

Tuy nhiên, tại Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 06/BCĐG-TCG-TT lập ngày 01/06/2026, tổ chuyên gia đấu thầu do Công ty TNHH MTV Tư vấn xây dựng Tây Tiến thành lập (gồm ông Nguyễn Đình Tiến làm Tổ trưởng và bà Lê Thị Thu Uyên làm thành viên) đã đánh giá nhà thầu Gia Võ "Không đạt" ở bước năng lực kỹ thuật.

Cụ thể, tổ chuyên gia quy kết nhà thầu Gia Võ không đạt kỹ thuật vì không thuyết minh các nội dung theo yêu cầu của E-HSMT gồm: giải pháp và biện pháp dọn dẹp vệ sinh, hoàn trả mặt bằng; thuyết minh chi tiết về biểu tiến độ và biện pháp bảo đảm tiến độ thi công; kế hoạch bố trí xe máy thiết bị đảm bảo chất lượng, tiến độ, ATLĐ, VSMT; công tác quản lý hồ sơ thi công; việc chấp hành quy định tổ chức huấn luyện ATLĐ, VSLĐ; biện pháp kiểm soát yếu tố nguy hiểm, có hại và biện pháp xử lý khi xảy ra tai nạn lao động.

Chính quyết định loại Gia Võ của tổ chuyên gia Tây Tiến đã dọn đường cho Công ty Đức Minh, nhà thầu bỏ giá cao hơn, tiến vào vòng thương thảo hợp đồng để trúng thầu sát nút giá dự toán với giá 4.539.000.000 đồng (theo Quyết định số 25-QĐ/VPĐU ngày 5/06/2026), đạt tỷ lệ tiết kiệm 5,76%.

Nhận định về sự việc này, Luật sư Võ Quang Vinh (Đoàn Luật sư tỉnh Vĩnh Long) phân tích: "Theo quy định tại Điều 30 và Điều 67 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, đối với các nội dung đề xuất kỹ thuật chưa rõ ràng, thiếu chi tiết hoặc thiếu các tài liệu chứng minh năng lực phi trọng yếu, tổ chuyên gia có trách nhiệm gửi văn bản yêu cầu nhà thầu làm rõ, bổ sung tài liệu. Việc loại bỏ trực tiếp nhà thầu có giá bỏ thầu thấp hơn hàng trăm triệu đồng (như trường hợp nhà thầu Gia Võ) chỉ bằng các lỗi thuyết minh định tính như dọn vệ sinh hay huấn luyện nội bộ mà không qua trình tự làm rõ là dấu hiệu chưa bảo đảm tối ưu tính cạnh tranh theo tinh thần pháp luật."

Dưới góc nhìn quản lý, việc một số nhà thầu không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và bị đánh giá không đạt cần được xem xét trong mối tương quan với yêu cầu nâng cao hiệu quả, tiết kiệm ngân sách được nêu tại Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính và Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Từ đó, việc rà soát quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu có thể góp phần bảo đảm tính minh bạch, khách quan và hiệu quả trong hoạt động mua sắm công.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 5] TP Đồng Nai: Trách nhiệm độc lập của các đơn vị tư vấn chấm thầu