Đàn bò của bầu Đức

Từng là nguồn thu chủ lực giúp Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) vượt qua giai đoạn khó khăn tài chính, đàn bò của bầu Đức đã trải qua một cuộc thu hẹp quy mô mạnh mẽ. Từ tham vọng nuôi hàng trăm nghìn con, doanh nghiệp chuyển sang xem chăn nuôi bò là một phần hỗ trợ cho hoạt động trồng trọt.

Doanh thu gần 10 tỷ đồng mỗi ngày

Năm 2014, HAGL chính thức tham gia lĩnh vực chăn nuôi bò, với kế hoạch phát triển trang trại tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Đây là một bước chuyển đáng chú ý trong chiến lược kinh doanh của bầu Đức, khi doanh nghiệp tìm kiếm nguồn thu mới trong bối cảnh hoạt động bất động sản và cao su gặp khó khăn. 

HAGL tận dụng nguồn nguyên liệu phục vụ chăn nuôi như bã cọ dầu, mật rỉ từ nhà máy đường, cùng các phụ phẩm nông nghiệp. Đàn bò chủ yếu được nhập khẩu từ Australia.

Năm 2015, HAGL nhập hơn 120.000 con bò, trong đó khoảng 110.000 con là bò thịt, còn lại là bò sữa. Đến năm 2016, tổng đàn tăng lên khoảng 250.000 con. Thời điểm đó, doanh nghiệp từng đặt mục tiêu nâng quy mô lên tới 1 triệu con.

Chăn nuôi bò nhanh chóng trở thành một trong những nguồn thu quan trọng của tập đoàn. Năm 2016, doanh thu bán bò đạt 3.537 tỷ đồng, chiếm khoảng 55% tổng doanh thu của HAGL, tương đương gần 10 tỷ đồng mỗi ngày. 

  

Bầu Đức từng chia sẻ quá trình nuôi, bò được cân đo đong đếm kỹ càng để theo dõi trọng lượng. Trung bình mỗi con bò tăng 1,5 - 1,7 kg/ngày. Mỗi con bò đều có gắn chíp để theo dõi. Và với hàng chục ngàn con bò như vậy, lợi nhuận lớn đổ về HAGL là nhãn tiền.

Từ 250.000 con xuống còn 13.000 con

Tuy nhiên, doanh thu lớn không đồng nghĩa với hiệu quả kinh doanh bền vững. Năm 2016, giá vốn bán bò tăng mạnh, trong khi biên lợi nhuận suy giảm. Theo số liệu được công bố thời điểm đó, biên lợi nhuận từ bán bò giảm từ 38% xuống còn 8% vào quý II/2016, sau đó xuống mức âm 1% trong quý I/2017. 

Vai trò của đàn bò lớn đến mức khiến bầu Đức từng bày tỏ thẳng thắn: "Năm nay (2016), không có bò thì chúng tôi cũng… bò luôn".

Bước ngoặt xuất hiện từ năm 2017-2018, khi HAGL chuyển trọng tâm sang trồng cây ăn trái. Doanh nghiệp thu hẹp mạnh đàn bò, từ khoảng 250.000 con xuống còn 13.000 con.

Thay vì tiếp tục mở rộng chăn nuôi để tạo doanh thu lớn, HAGL xác định đàn bò chủ yếu phục vụ chuỗi nông nghiệp khép kín, cung cấp phân hữu cơ cho các vườn cây ăn trái.

Đây là sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn đầu tư mạnh vào chăn nuôi. Trước đó, HAGL từng kỳ vọng phát triển chuỗi cung ứng thịt bò giá cạnh tranh thông qua hợp tác với các đơn vị phân phối. Tuy nhiên, kế hoạch hợp tác với Vissan không đạt kết quả như mong muốn.

Những diễn biến này cho thấy quyết định thu hẹp đàn bò không chỉ xuất phát từ hiệu quả chăn nuôi, mà còn gắn với bài toán dòng tiền và khả năng phân bổ vốn của doanh nghiệp trong giai đoạn tái cơ cấu.

"Nuôi bò thực chất vẫn rất hiệu quả"

Từ tháng 1/2021, bầu Đức quyết định rút khỏi HAGL Agrico (HNG) và chỉ tập trung cho HAG với hành trình mới: 1 cây - 1 con, còn HNG do Chủ tịch Thaco, ông Trần Bá Dương tiếp quản.

Tham gia ban chủ toạ cuộc họp ĐHĐCĐ thường niên của HAGL Agrico hồi tháng 4/2022, bầu Đức gửi gắm cổ đông nên ủng hộ kế hoạch nông nghiệp của người cầm cương mới. Cũng từng nghiên cứu và xác định nuôi bò là chiến lược trọng tâm, trên góc nhìn của mình, ông khẳng định Thaco làm kỹ hơn kế hoạch trước kia.

"Chiến lược nuôi bò của HNG rất lớn, hiện cả ngàn con bò rồi nhưng cũng chỉ mới thí điểm. Cho nên không thể làm nhanh được, chậm mà chắc.

Nuôi bò thực sự rất hiệu quả, chẳng qua thời đó HAGL mất thanh khoản nên không làm được, bán con bò nào ngân hàng siết nợ thì làm sao nổi. Nên nuôi bò thực chất rất hiệu quả".

Trong khi đó, chiến lược đầu tư gần đây của HAGL tập trung nhiều hơn vào cây trồng. Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến trồng mới 7.000 ha cà phê và 1.000 ha dâu tằm, đồng thời duy trì diện tích chuối hiện có và tiếp tục phát triển sầu riêng.

Sự thay đổi này cho thấy trọng tâm kinh doanh của HAGL đã khác xa giai đoạn doanh nghiệp đặt kỳ vọng lớn vào chăn nuôi bò.

Sau hơn một thập kỷ, đàn bò từng mang về hàng nghìn tỷ đồng doanh thu cho bầu Đức đã không còn giữ vai trò trung tâm trong chiến lược kinh doanh được công bố của HAGL. Câu chuyện này phản ánh quá trình doanh nghiệp liên tục điều chỉnh danh mục đầu tư để thích ứng với áp lực vốn, hiệu quả sinh lời và yêu cầu tái cơ cấu.