'Siêu thực phẩm' của Việt Nam khiến người Nhật dù khó tính nhất cũng phải khen vừa thơm vừa ngon, xuất khẩu tăng 19 lần

Chuối Việt Nam đang dần mở rộng sự hiện diện tại các siêu thị Nhật Bản, từng bước cạnh tranh với nguồn cung truyền thống từ Philippines. Trong vòng 6 năm qua, thị phần chuối Việt Nam tại thị trường này tăng từ 0,24% lên 4,36%.

Tại siêu thị Summit ở phường Kita, Tokyo, chuối tươi nhập khẩu từ Việt Nam gần đây được bày bán với giá 188 yen, tương đương hơn 32.000 đồng cho một túi 5 quả. Sản phẩm được phân phối theo mùa và từng đợt, với lượng hàng ngày càng tăng.

Theo ông Kobayashi Yuki, quản lý siêu thị Summit tại Tokyo, trước đây người tiêu dùng Nhật Bản thường nghĩ đến chuối Philippines khi nhắc tới loại quả này. Tuy nhiên, chuối Việt Nam hiện đã trở thành một sản phẩm quen thuộc và được biết đến tại khu vực cửa hàng. Ông kỳ vọng chuối và các loại trái cây Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng độ nhận diện tại Nhật Bản trong thời gian tới.

ANA Food – một tập đoàn lớn của Nhật Bản – từng bao tiêu 1.500 ha chuối của Hoàng Anh Gia Lai của bầu Đức. Trên trang ANAmall, chuối Amami của HAGL tại hệ thống siêu thị được bán với giá 836,9 yên, tương đương 140.000 đồng/quả. 

Amami là loại chuối được HAGL trồng ở nông trại Paksong trên cao nguyên Bolaven - Lào. ANA Foods gọi đây là loại chuối "siêu cao nguyên" vì được trồng ở độ cao khoảng 900m trở lên so với mặt nước biển. Điều kiện khí hậu đặc biệt tại đây, với nhiệt độ trung bình ban ngày khoảng 25°C và ban đêm khoảng 15°C, giúp chuối phát triển chậm hơn so với chuối cao nguyên thông thường, từ đó tích lũy nhiều tinh bột và có vị ngọt tự nhiên.

 Sự hiện diện ngày càng lớn tại các điểm bán lẻ phản ánh đà tăng trưởng của chuối Việt Nam ở thị trường này. Theo Hiệp hội Nhập khẩu Chuối Nhật Bản, năm 2025, Nhật Bản nhập khẩu hơn 46.000 tấn chuối từ Việt Nam, tăng gần 40% so với năm trước và gần gấp 3 lần mức của năm 2023.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2019-2025, lượng chuối Việt Nam xuất khẩu sang Nhật Bản tăng hơn 19 lần, trong khi thị phần tăng từ 0,24% lên 4,36%. Việt Nam hiện đứng thứ tư trong số các nguồn cung chuối cho Nhật Bản, đồng thời thu hẹp khoảng cách với các nhà cung cấp như Mexico và Ecuador.

Không chỉ được phân phối tại siêu thị, chuối Việt Nam còn dần trở thành lựa chọn của một bộ phận người tiêu dùng địa phương. Một khách hàng Nhật Bản có tên Horimiya cho biết bà thường xuyên mua chuối Việt Nam tại cửa hàng gần nhà và đánh giá cao các loại trái cây có nguồn gốc từ Việt Nam.

Có ba yếu tố góp phần nâng sức cạnh tranh của chuối Việt Nam tại Nhật Bản và các thị trường châu Á. Thứ nhất là chất lượng và giá bán có khả năng cạnh tranh với sản phẩm từ các quốc gia trong khu vực, trong đó có Philippines. Thứ hai là lợi thế về khoảng cách địa lý, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm chi phí logistics so với nguồn cung từ khu vực Mỹ Latinh.

Yếu tố thứ ba là khả năng kháng bệnh của một số giống chuối Việt Nam. Bệnh héo rũ Panama đang là mối đe dọa đối với các vùng trồng chuối trên thế giới, khiến khả năng chống chịu bệnh trở thành một lợi thế đáng chú ý trong sản xuất và xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Việt Nam và Nhật Bản cùng tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Theo lộ trình được nêu, thuế nhập khẩu chuối Việt Nam vào Nhật Bản sẽ tiếp tục giảm và dự kiến được xóa bỏ hoàn toàn, tức 0% vào năm 2028. Đây có thể là yếu tố hỗ trợ sức cạnh tranh về giá của sản phẩm Việt Nam trong những năm tới.

Nhật Bản nổi tiếng là thị trường khắt khe, yêu cầu kiểm dịch thực vật nghiêm ngặt, tiêu chuẩn an toàn vệ sinh, truy xuất nguồn gốc và bao bì cao cấp. Đà tăng trưởng trong 6 năm qua cho thấy chuối Việt Nam đang từng bước tìm được chỗ đứng tại một thị trường vốn có nguồn cung nhập khẩu lâu năm.