Theo lộ trình mới nhất từ ngành công nghiệp vũ trụ Nga, tên lửa đẩy thế hệ mới "Soyuz-5" sẽ chính thức bước vào giai đoạn sản xuất hàng loạt ngay sau khi hoàn tất lần phóng thử nghiệm thứ ba.
Chia sẻ với hãng thông tấn TASS, người đứng đầu Tập đoàn Vũ trụ Quốc gia Roscosmos, ông Dmitry Bakanov cho biết, vụ phóng thử nghiệm thứ hai của dòng tên lửa này hiện đã được lên kế hoạch thực hiện vào năm 2027.
Trước đó, cột mốc lịch sử đánh dấu lần cất cánh đầu tiên của "Soyuz-5" đã diễn ra thành công rực rỡ vào ngày 30 tháng 4 năm 2026 từ sân bay vũ trụ Baikonur.
Tên lửa "Soyuz-5". Nguồn ảnh: Rostec/Artem Pylaev
Về mặt thiết kế kỹ thuật, "Soyuz-5" là dòng tên lửa đẩy hai tầng thuộc phân khúc hạng trung, được nghiên cứu và phát triển trong khuôn khổ dự án hợp tác chiến lược "Baiterek" giữa Nga và Kazakhstan.
Soyuz-5 sở hữu "động cơ Sa hoàng" mạnh nhất thế giới
Các thông số vật lý của phương tiện này rất ấn tượng với tổng khối lượng khi cất cánh đạt khoảng 532 tấn, chiều dài tổng thể lên tới 65,9 mét và đường kính thân các tầng đạt 4,1 mét.
Nhờ cấu trúc tối ưu, "Soyuz-5" có năng lực đưa khối lượng tải trọng hữu ích lên tới 17 tấn vào quỹ đạo Trái Đất tầm thấp (LEO), mở ra khả năng triển khai các vệ tinh cỡ lớn hoặc các mô-đun trạm không gian.
RD-171MV được mệnh danh là "động cơ Sa hoàng". Lần đầu tiên, các chuyên gia Nga đã thiết kế được động cơ tên lửa mà không cần sử dụng bản vẽ trên giấy. Ảnh: Roscosmos
Sức mạnh vượt trội của "Soyuz-5" nằm ở hệ thống động lực tiên tiến. Tầng thứ nhất của tên lửa được trang bị động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng RD-171MV - cỗ máy hiện giữ kỷ lục là động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng mạnh nhất thế giới. Trong khi đó, tầng thứ hai sử dụng động cơ RD-0124МС có hiệu suất cao.
Được mệnh danh là "động cơ Sa hoàng" (Tsar-dvigatel) của ngành chế tạo tên lửa Nga hiện đại, RD-171MV là kiệt tác kỹ thuật do tổ hợp NPO Energomash phát triển trên nền tảng dòng động cơ huyền thoại thời Liên Xô RD-170/171 nhưng được nâng cấp toàn diện bằng công nghệ số hóa và vật liệu thế hệ mới.
Sở hữu cấu trúc bốn buồng đốt chung một hệ thống bơm tuabin khổng lồ, cỗ máy này tạo ra lực đẩy lên tới 800 tấn ở mặt đất và công suất tương đương khoảng 246.000 mã lực - con số vượt xa cả tổng công suất của một nhà máy thủy điện cỡ lớn.
Không chỉ giữ vững ngôi vương về lực đẩy trong phân khúc động cơ tên lửa nhiên liệu lỏng, RD-171MV còn được trang bị hệ thống điều khiển và giám sát hoàn toàn tự động mới, giúp tăng cường độ tin cậy vận hành tối đa cũng như tối ưu hóa quy trình sản xuất hàng loạt bằng công nghệ thiết kế 3D không bản vẽ giấy.
Cả hai tầng đều vận hành bằng cặp nhiên liệu thân thiện và giàu năng lượng hơn so với thế hệ cũ là dầu hỏa tinh chế naphthyl kết hợp với oxy lỏng.
Trong suốt quá trình diễn ra vụ phóng đầu tiên hồi tháng 4/2026, cả hai tầng đẩy đều hoạt động hoàn toàn ổn định theo đúng thông số thiết kế, đưa mô hình giả lập kích thước - khối lượng của tải trọng hữu ích rơi xuống chính xác khu vực đã định sẵn trên Thái Bình Dương.
Việc ấn định mốc sản xuất hàng loạt chỉ bắt đầu sau vụ phóng thứ ba mang ý nghĩa chiến lược quan trọng: Roscosmos đang tiến tới giai đoạn khép lại quy trình thử nghiệm bay để sẵn sàng đưa "Soyuz-5" bước vào kỹ nguyên mới: Khai thác vận hành thương mại chính thức.
Trong tương lai gần, "Soyuz-5" được kỳ vọng sẽ thay thế hoàn toàn dòng tên lửa hạng nặng kỳ cựu "Proton-M" đã phục vụ nhiều thập kỷ, đồng thời trở thành phương tiện vận tải nòng cốt cho cả các sứ mệnh chở hàng lẫn các chuyến bay đưa phi hành gia vào vũ trụ.
Dù vậy, tiến độ hiện tại đang có sự điều chỉnh lùi nhẹ so với dự kiến ban đầu khi vụ phóng thứ hai được ấn định vào năm 2027, đồng nghĩa với việc lần phóng quyết định thứ ba sẽ diễn ra sau mốc thời gian này.
