Cỗ xe ngựa Lchashen có mái che khoảng 3.500 tuổi được tìm thấy ở Armenia khiến các chuyên gia bất ngờ khi nó được bảo quản cực tốt. Phương tiện này được khai quật trong một ngôi mộ thời Đồ đồng ở Armenia. Ảnh: Ekaterina Kriminskaya/Alamy.
Đây là một trong 6 chiếc xe ngựa làm bằng gỗ sồi đã được khai quật từ một nghĩa địa của giới thượng lưu ở Lchashen, Armenia. Chúng được xác định niên đại từ thế kỷ 15 trước Công nguyên đến thế kỷ 14 trước Công nguyên (tức cuối thời Đồ đồng). Mỗi cỗ xe ngựa có bốn bánh xe được bố trí trên hai trục. Trong khi hai chiếc xe không có mái che, bốn chiếc còn lại có cấu trúc khung phức tạp ở phía trên. Ảnh: r/ArtefactPorn/reddit.
Một trong những chiếc xe ngựa này được xem là phương tiện được bảo tồn tốt nhất về loại xe ngựa có mái che. Được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Armenia ở Yerevan, cỗ xe Lchashen được làm từ ít nhất 70 bộ phận ghép lại với nhau bằng hệ thống mộng và chốt. Ngoài ra, những người thợ còn sử dụng các mảnh gỗ có rãnh và các phụ kiện bằng đồng để tạo nên cỗ xe. Ảnh: phoenixtour.org.
Nhà khảo cổ học Stuart Piggott cho hay khung của mái che cần ít nhất 600 lỗ mộng cho thấy sự khéo léo, tỉ mỉ của người xưa trong việc chế tạo cỗ xe này. Ảnh: phoenixtour.org.
Chiếc xe Lchashen dài khoảng 2m. Mỗi bánh xe bằng gỗ được làm từ hai tấm gỗ ghép lại với nhau và cao tới 160 cm. Ảnh: phoenixtour.org.
Hiện các chuyên gia chưa thể khẳng định xe ngựa có mái che được phát minh ở Armenia hay đến từ Mesopotamia ở phía nam hoặc thảo nguyên Nga ở phía bắc. Ảnh: Palickap/CC BY 4.0.
Theo Bảo tàng Lịch sử Armenia, tập tục chôn cất bằng cỗ xe có bánh xuất hiện vào giữa thời Đồ đồng (khoảng năm 2400 trước Công nguyên đến năm 1500 trước Công nguyên) ở Armenia nhưng trở nên phổ biến nhất vào thời Đồ đồng muộn. Ảnh: Phoenix Tour.
Khi ấy, những cỗ xe ngựa kéo thường được chôn cùng người quá cố như phương tiện để chở một tù trưởng hay nhà lãnh đạo có địa vị cao trong xã hội sang thế giới bên kia. Ảnh: Ekaterina Kriminskaya/Alamy/phoenixtour.org.
