Ông Nguyễn Tuấn Hải, Chủ tịch Tập đoàn Alphanam.
Phải có 'phanh' mới dám tăng tốc
Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 - khu vực miền Bắc, do Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội tổ chức chiều 2/10, ông Nguyễn Tuấn Hải, Phó Chủ tịch Câu Lạc bộ Doanh nhân Sao Đỏ, Chủ tịch Tập đoàn Alphanam cho biết trong bối cảnh hiện nay, tác động từ bên ngoài đến doanh nghiệp rất lớn, doanh nghiệp không thể đứng ngoài sự chuyển dịch của đất nước.
Theo ông Nguyễn Tuấn Hải, mỗi địa phương sẽ xác định một số trụ cột, lĩnh vực trọng tâm để tạo động lực hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số. Với doanh nghiệp đầu tư tại nhiều tỉnh, thành, cách tiếp cận cũng cần thay đổi. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu xây dựng chiến lược, tầm nhìn và triển khai theo định hướng riêng, thì hiện nay cần linh hoạt hơn, bám sát định hướng phát triển và đặc điểm của từng địa phương để điều chỉnh hoạt động cho phù hợp.
“Nói một cách đơn giản là đi theo dòng tiền. Mỗi địa phương sẽ có những trọng tâm, trọng điểm phát triển riêng. Doanh nghiệp cần cố gắng hòa cùng hoạt động đó để giảm bớt các rào cản, hay đơn giản là “lượn theo gió”, từ đó có thể triển khai hoạt động hiệu quả hơn”, ông cho biết.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, ông Hải cho biết nhìn chung doanh nghiệp đang đối mặt với nhiều khó khăn liên quan đến dòng tiền, tài chính và nhân công. Chi phí ngày càng cao trong khi lợi nhuận ngày càng thu hẹp, tạo ra nhiều rào cản đối với hoạt động kinh doanh.
Trong điều kiện này, theo Chủ tịch Alphanam, doanh nghiệp càng phải tỉnh táo, trong đó, việc quản trị rủi ro và tuân thủ là những yêu cầu cần được thực hiện chặt chẽ hơn so với điều kiện bình thường. Khi doanh nghiệp đã yếu, sức đề kháng giảm, việc quan tâm đến phòng thủ càng cần được chú trọng hơn.
Theo ông Nguyễn Tuấn Hải, trước đây Alphanam cũng phân nhiều bộ phận như ban kiểm soát, thanh tra, pháp chế, pháp lý thành những mảng độc lập. Tuy nhiên, về mặt chiến lược, các chức năng này hiện được tổ chức thành một khối quản trị rủi ro, trở thành một bộ phận trọng tâm trong hoạt động doanh nghiệp.
Ông Hải cho rằng quản trị rủi ro giúp doanh nghiệp xây dựng và vận hành một hệ thống “phanh” đủ tốt. Khi có cơ chế kiểm soát rủi ro vững chắc, doanh nghiệp sẽ có cơ sở để chủ động nắm bắt cơ hội và tăng tốc khi cần thiết, kể cả trong những tình huống phải linh hoạt ứng phó với thị trường.
“Vì vậy, đối với mỗi doanh nghiệp lúc này, bên cạnh việc tìm cách tăng tốc, tôi cho rằng việc củng cố hệ thống “phanh” của công ty và nâng cao tính tuân thủ cũng rất quan trọng”, ông nói.
Theo ông Nguyễn Tuấn Hải, một bài học từ các doanh nghiệp Trung Quốc là khả năng kết nối với nhau. Đây cũng là một phần của bài toán “chia”, tức chia sẻ nguồn lực và sức mạnh để tạo ra quy mô lớn hơn, qua đó nhân rộng sức mạnh của từng doanh nghiệp.
Theo ông Hải, với doanh nghiệp quy mô nhỏ, cần xác định cách trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái liên kết. Khi phát triển lên quy mô trung bình, doanh nghiệp cần đồng thời giải bài toán “chia” và “nhân”, tức vừa liên kết, chia sẻ nguồn lực, vừa nhân rộng hệ thống để tạo động lực phát triển. Khi trở thành doanh nghiệp lớn, bài toán “chia” càng trở nên quan trọng.
“Một kinh nghiệm của chúng tôi tại Alphanam là tập đoàn hiện có hơn 40 công ty. Chúng tôi đã triển khai bài toán “chia”, có thể nói là hình thành được những mô hình thành công. Khi chia các công ty thành những đơn vị có đủ năng lực vận hành, chúng tôi tiếp tục thực hiện bài toán “chia” đến từng người lao động, từng cá nhân, để mỗi người phát huy được thế mạnh của mình”, ông lấy ví dụ.
4 chữ “Tinh” giữ sức doanh nghiệp
Trao đổi về năng lực cạnh tranh trong bối cảnh mới, ông Nguyễn Tuấn Hải cho rằng việc liên tục nâng cao năng lực cạnh tranh là yêu cầu xuyên suốt đối với mỗi doanh nghiệp và cá nhân. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều khó khăn hiện nay, doanh nghiệp cần xác định những năng lực ưu tiên để tập trung cải thiện.
Từ những trải nghiệm qua giai đoạn Covid-19, hậu Covid-19 và bối cảnh mới, khi nền kinh tế vừa có cơ hội tăng trưởng nhưng đồng thời đối mặt với nhiều thách thức, ông Hải đúc kết thành bốn chữ “Tinh” được xem là những trọng tâm doanh nghiệp cần chú trọng.
Đầu tiên là “Tinh gọn”. Ông cho rằng trong bối cảnh này, doanh nghiệp phải tinh gọn và truyền đạt được văn hóa hiệu suất xuyên suốt đến từng nhân sự, từng nhân viên. Văn hóa hiệu suất phải trở thành một phần trong cách vận hành của doanh nghiệp.
Thứ hai là “Tinh vi”. Tức khi làm việc, doanh nhân phải rất chi tiết, rất cụ thể vào từng vấn đề, thay vì nhìn quá vĩ mô.
Thứ ba là “Tinh tường”. Doanh nghiệp phải làm thế nào để tạo ra đúng giá trị mà khách hàng cần. Không chỉ dừng ở việc doanh nghiệp cần khách hàng, mà phải tạo ra giá trị để khách hàng cần đến mình. Đó là cách để doanh nghiệp trở nên tinh tường hơn trong việc nhận diện nhu cầu và tạo ra giá trị.
Cuối cùng là “Tinh tế”. Sự tinh tế sẽ cân bằng lại sự tinh tường, sản phẩm phải làm thế nào để đi vào lòng người, tạo được sự kết nối với khách hàng.
Ông Hải cho biết đây là bốn chữ “Tinh” được ông đúc kết trong quá trình hoạt động và xem như kim chỉ nam giúp Alphanam duy trì sự ổn định trong bối cảnh mới.
