Chỉ kiêng chất béo là chưa đủ

Chế độ ăn uống hợp lý là một phần quan trọng trong kiểm soát cholesterol, nhưng chỉ kiêng chất béo là chưa đủ.

Cơ thể, đặc biệt là gan, vẫn tự tổng hợp cholesterol. Vì vậy, bên cạnh việc hạn chế thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, người bệnh cần quan tâm đến tổng thể chế độ ăn.

Nên ưu tiên rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ; lựa chọn cá và các nguồn chất béo không bão hòa phù hợp. Không nên hiểu kiểm soát cholesterol là loại bỏ hoàn toàn chất béo khỏi khẩu phần ăn.

Bên cạnh chế độ ăn, duy trì vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng, không hút thuốc lá và hạn chế rượu bia cũng góp phần giảm các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Ở một số người, đặc biệt những trường hợp có nguy cơ tim mạch cao, thay đổi lối sống có thể chưa đủ để đưa LDL-C về mức mục tiêu. Khi đó, bác sĩ có thể chỉ định thuốc hạ lipid máu dựa trên mức độ nguy cơ và tình trạng sức khỏe của từng người.

Người bệnh không nên tự mua thuốc hoặc sử dụng các sản phẩm quảng cáo có tác dụng "hạ mỡ máu" để thay thế phương pháp điều trị đã được bác sĩ chỉ định.

Nhiều người khi nghe đến chỉ số cholesterol cao thường phản ứng đầu tiên là cắt giảm mỡ động vật và đồ chiên rán. Tuy nhiên, chuyên gia dinh dưỡng Tôn Ngữ Anh, Đài Loan (Trung Quốc) chỉ ra rằng, để cải thiện tình trạng này, nên chủ động bổ sung các thực phẩm có tác dụng điều hòa mỡ máu. Việc hấp thụ một lượng vừa phải các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, protein thực vật và chất béo tốt như đậu bắp, đậu phụ... sẽ giúp duy trì chỉ số cholesterol ở mức khỏe mạnh.

Chuyên gia này chia sẻ, khi phát hiện cholesterol quá cao, việc chỉ kiêng ăn thịt mỡ là chưa đủ để kéo chỉ số này xuống. Thay vào đó, nên bổ sung 5 loại thực phẩm sau vào chế độ ăn uống để hỗ trợ giảm cholesterol một cách hiệu quả: đậu bắp, cơm ngũ cốc, đậu phụ, hạt chia và thạch sương sáo/ái ngọc.

Thực phẩm chứa hàm lượng cholesterol cao

Chế độ ăn uống và sinh hoạt đóng vai trò quyết định trong việc kiểm soát chỉ số mỡ máu và bảo vệ sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, thay vì chỉ tập trung lo ngại lượng cholesterol có sẵn trong thực phẩm, người bệnh cần đặc biệt cảnh giác với chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa (trans fat) - hai yếu tố chính thúc đẩy gia tăng cholesterol xấu (LDL) trong cơ thể.

Để tối ưu hóa kiểm soát lipid máu, việc lựa chọn thực phẩm hàng ngày cần sự cân nhắc kỹ lưỡng. Dù chứa cholesterol, các loại hải sản như tôm, cua, mực hay bạch tuộc lại sở hữu hàm lượng chất béo bão hòa rất thấp. Do đó, người bệnh không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối mà hoàn toàn có thể duy trì từ 1 đến 2 bữa mỗi tuần, đồng thời ưu tiên chế biến theo hình thức luộc, hấp thay vì chiên xào nhiều dầu mỡ.

Ngược lại, những nguồn thực phẩm giàu chất béo xấu như mỡ động vật, đồ chiên rán, thức ăn nhanh, đồ đóng hộp, bơ thực vật cùng các loại bánh kẹo tráng miệng lại cần cắt giảm tối đa. Việc tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa không chỉ làm rối loạn quá trình chuyển hóa mà còn gây áp lực nặng nề lên chức năng gan.

Song song đó, người bệnh cũng nên tiết chế các loại thịt đỏ giàu cholesterol như thịt bò nướng, sườn heo hay thịt xay, đồng thời tránh xa nội tạng động vật để chuyển sang các nguồn đạm lành mạnh hơn như thịt gia cầm bỏ da.

Bên cạnh mỡ xấu, rượu bia, đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn cũng là những "kẻ thù" nguy hiểm của hệ tim mạch. Đồ uống có cồn buộc gan phải hoạt động quá tải, làm gia tăng nhanh chóng lượng triglyceride trong máu - nguyên nhân hàng đầu dẫn đến gan nhiễm mỡ, rối loạn lipid máu và nguy cơ bệnh cơ tim hay rối loạn nhịp tim.

Tương tự, lượng đường cao trong nước ngọt, trà sữa hay bánh kẹo cũng nhanh chóng chuyển hóa thành triglyceride, gây tích mỡ gan và tăng cân mất kiểm soát. Trong khi đó, thói quen ăn mặn cùng các loại thực phẩm chế biến sẵn như giăm bông, xúc xích, lạp xưởng hay thịt xông khói lại nạp vào cơ thể lượng muối và chất bảo quản lớn, trực tiếp gây tăng huyết áp, làm xơ cứng động mạch và tăng nguy cơ tử vong sớm.

Ngoài ra, kết hợp giữa mỡ máu cao và thói quen hút thuốc lá sẽ tạo nên mối đe dọa cực kỳ nghiêm trọng đối với sức khỏe. Khói thuốc vừa làm tăng cholesterol xấu (LDL), vừa sụt giảm cholesterol tốt (HDL), thúc đẩy các mảng xơ vữa tích tụ nhanh chóng trong lòng mạch và dẫn tới nguy cơ nhồi máu cơ tim hay đột quỵ.

Việc chủ động loại bỏ thuốc lá, giảm muối, hạn chế đường và rượu bia, kết hợp cùng chế độ ăn chọn lọc chính là giải pháp toàn diện nhất để cải thiện chỉ số mỡ máu và phục hồi sức khỏe tim mạch bền vững.