Chiêm ngưỡng Tinh vân Tarantula- 'nhà máy sản xuất sao' mạnh nhất vũ trụ

Kính viễn vọng không gian Hubble chiêm ngưỡng Tinh vân Tarantula, "nhà máy sản xuất sao" hoạt động mạnh nhất trong vũ trụ.

Hơn 30 năm sau khi được phóng lên, Kính viễn vọng không gian Hubble vẫn tiếp tục quan sát vũ trụ và truyền về Trái đất những hình ảnh tuyệt đẹp. Gần đây, kính đã chụp lại một khung cảnh tráng lệ của Tinh vân Tarantula (tên chính thức là 30 Doradus) bên trong Đám mây Magellan Lớn nằm cách Trái Đất chúng ta khoảng 160.000 năm ánh sáng trong các chòm sao Dorado và Mensa.

anh-chup-man-hinh-2026-06-08-105921.png
Kính viễn vọng không gian Hubble chiêm ngưỡng Tinh vân Tarantula, "nhà máy sản xuất sao" hoạt động mạnh nhất trong vũ trụ. Ảnh: @NASA.

Được biết, Tinh vân Tarantula là vùng hình thành sao lớn nhất và năng động nhất trong vũ trụ, với một ngôi sao trung tâm có khối lượng xấp xỉ 200 lần khối lượng Mặt Trời, đây chính là một loại sao hiếm gặp được gọi là sao Wolf-Rayet. Sao Wolf-Rayet khổng lồ này đã mất đi lớp vỏ hydro và giải phóng những luồng gió sao dữ dội, ảnh hưởng đến môi trường bụi bặm xung quanh chúng. Tinh vân Tarantula này cũng là mục tiêu thường xuyên của kính viễn vọng Hubble, với khả năng quan sát đa bước sóng, rất quan trọng để thu được các chi tiết hình khối trong các đám mây bụi của tinh vân.

Hình ảnh mới từ kính viễn vọng Hubble cho thấy, các cạnh của Tinh vân Tarantula có thể hiện các lớp khí và sao đầy màu sắc, đây cũng là nơi các ngôi sao trẻ khổng lồ tạo ra gió sao dày đặc và bức xạ cực mạnh. Phần tinh vân được hiển thị trong ảnh có khí màu xanh lam tĩnh lặng, các mảng bụi màu nâu cam và rải rác các ngôi sao nhiều màu sắc. Các ngôi sao bên trong và phía sau các đám mây bụi có màu đỏ hơn so với những ngôi sao không bị bụi che khuất.

Bụi hấp thụ và tán xạ ánh sáng xanh nhiều hơn ánh sáng đỏ, cho phép nhiều ánh sáng đỏ hơn được kính viễn vọng thu nhận, khiến các ngôi sao trông đỏ hơn so với thực tế. Hình ảnh này kết hợp cả ánh sáng cực tím, ánh sáng hồng ngoại và cả ánh sáng nhìn thấy được. Hình ảnh này không chỉ thể hiện vẻ ngoài tráng lệ của tinh vân mà còn tiết lộ bản chất của nó như một vùng hình thành sao đang hoạt động cực kỳ mạnh mẽ trong vũ trụ sâu thẳm.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “2 chiếc thuyền độc đáo bậc nhất của ngành khảo cổ học”. Nguồn video: @THVL 24News.

Phát hiện lỗ đen bí ẩn được mệnh danh 'cá mập vũ trụ'

Một lỗ đen được mệnh danh là "cá mập vũ trụ" vừa được phát hiện. Nó cách Trái Đất 600 triệu năm ánh sáng, có khối lượng xấp xỉ 1 triệu lần khối lượng Mặt Trời.

NASA đã đăng một bài viết trên blog rằng, các nhà thiên văn học sử dụng Kính viễn vọng không gian Hubble, đã phát hiện ra một “cá mập vũ trụ” cách Trái đất chúng ta khoảng 600 triệu năm ánh sáng. Nó thực chất là một lỗ đen siêu khối lượng có tên là AT2024tvd với khối lượng xấp xỉ 1 triệu lần khối lượng của Mặt trời.

anh-chup-man-hinh-2026-06-03-115301.png
Lỗ đen AT2024tvd này không nằm ở trung tâm của một thiên hà như các lỗ đen siêu khối lượng điển hình. Ảnh: @NASA.

Bí ẩn xung quanh QSO1- lỗ đen lớn nhất được biết đến cho đến nay

Lỗ đen siêu khối lượng lớn nhất được biết đến cho đến nay, QSO1 đã được phát hiện, nó chiếm hơn hai phần ba khối lượng của thiên hà chủ.

Mới đây, Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST) đã xác nhận thêm rằng, dấu “chấm đỏ nhỏ” Abell 2744−QSO1 vừa phát hiện trong vũ trụ là một lỗ đen siêu khối lượng với hầu như không có ngôi sao nào bao quanh nó.

Lỗ đen Abell 2744−QSO1 (viết tắt là QSO1) bị nhuộm đỏ bởi bụi năng lượng cao và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi hiện tượng thấu kính hấp dẫn. Quan điểm chung hiện nay cho rằng, lỗ đen siêu khối lượng này ra đời khoảng 700 triệu năm sau Vụ Nổ Lớn Big Bang.

AI tạo ra đột phá trong giải mã bí ẩn của lỗ đen

Các nhà thiên văn học sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã những bí ẩn của lỗ đen và hé lộ bí ẩn về sự quay nhanh của Dải Ngân hà.

Nhờ khả năng tính toán mạnh mẽ của AI, các nhà thiên văn học đã tạo ra bước đột phá trong việc khám phá những thiên thể bí ẩn nhất của vũ trụ: Đó là các lỗ đen.

Nghiên cứu mới cho thấy rằng, bằng cách phân tích lượng lớn dữ liệu mô phỏng thông qua mạng nơron, các nhà khoa học không chỉ có thể "nhìn thấy" các lỗ đen rõ ràng hơn, mà còn lần đầu tiên tiết lộ rằng, lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm Dải Ngân hà, Sagittarius A*, có thể đang quay với tốc độ cực nhanh.