AI tạo ra đột phá trong giải mã bí ẩn của lỗ đen

Các nhà thiên văn học sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã những bí ẩn của lỗ đen và hé lộ bí ẩn về sự quay nhanh của Dải Ngân hà.

Nhờ khả năng tính toán mạnh mẽ của AI, các nhà thiên văn học đã tạo ra bước đột phá trong việc khám phá những thiên thể bí ẩn nhất của vũ trụ: Đó là các lỗ đen.

Nghiên cứu mới cho thấy rằng, bằng cách phân tích lượng lớn dữ liệu mô phỏng thông qua mạng nơron, các nhà khoa học không chỉ có thể "nhìn thấy" các lỗ đen rõ ràng hơn, mà còn lần đầu tiên tiết lộ rằng, lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm Dải Ngân hà, Sagittarius A*, có thể đang quay với tốc độ cực nhanh.

anh-chup-man-hinh-2026-05-24-133215.png
Ảnh: @Tạp chí Wired.

Theo một báo cáo của Tạp chí Wired, một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế, hợp tác với các chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Morgridge ở Wisconsin, đã huấn luyện thành công một mạng nơron với hàng triệu lỗ đen siêu khối lượng mô phỏng. Mô hình trí tuệ nhân tạo này có khả năng phân tích dữ liệu khó hiểu được thu thập bởi Kính viễn vọng Chân trời Sự kiện (EHT) và chuyển đổi thông tin khó hiểu này thành những khám phá rõ ràng và có giá trị hơn.

Trước đây, mặc dù kính viễn vọng EHT đã chụp được những hình ảnh lịch sử về lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm thiên hà M87 và Sagittarius A* ở trung tâm Dải Ngân hà, nhưng dữ liệu thô này vẫn chứa rất nhiều thông tin khó giải thích. Giờ đây, với sự hỗ trợ của AI, các nhà thiên văn học có thể cải thiện độ phân giải của các phép đo từ EHT và thực hiện những khám phá mới chưa từng có.

Nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích chuyên sâu về lỗ đen Sagittarius A*, và kết quả thật đáng ngạc nhiên. Họ phát hiện ra rằng, lỗ đen siêu khối lượng ở trung tâm Dải Ngân hà, Sagittarius A*, có khả năng đang quay với tốc độ tối đa theo lý thuyết.

Hơn nữa, những hình ảnh mới được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo về cấu trúc của lỗ đen cho thấy trục quay của nó đang hướng về Trái đất, cung cấp những manh mối quan trọng về hành vi và đặc điểm của vành đĩa vật chất bao quanh lỗ đen khổng lồ này.

Trước đây, các nhà thiên văn học ước tính rằng Sagittarius A* quay với tốc độ từ trung bình đến nhanh. Tuy nhiên, phát hiện mới này không chỉ thách thức các lý thuyết đã được thiết lập mà còn rất quan trọng để hiểu hành vi bức xạ và sự ổn định xung quanh các lỗ đen.

Báo cáo chỉ ra rằng, nghiên cứu này chứng minh tiềm năng to lớn của AI trong khoa học, đặc biệt là trong việc xử lý dữ liệu thiên văn phức tạp và khổng lồ. Trong tương lai, AI được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ các nhà thiên văn học trong việc làm sáng tỏ nhiều bí ẩn hơn nữa của vũ trụ sâu thẳm.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện quan trọng trong quá trình khai quật khảo cổ tại Di chỉ Mái đá Ngườm”. Nguồn video: @Báo và Phát thanh Truyền hình Thái Nguyên.

Lỗ đen TON-618 nặng gấp 66 tỷ lần Mặt Trời- 'quái vật' hủy diệt sao

Lỗ đen lớn nhất có thể quan sát được trong vũ trụ: TON-618, với khối lượng gấp 66 tỷ lần khối lượng Mặt Trời gây ngạc nhiên các chuyên gia.

Mặt trời có thể chứa tới 1,3 triệu Trái đất. Lỗ đen siêu khối lượng Sagittarius A* ở trung tâm Dải Ngân hà có khối lượng gấp 4 triệu lần khối lượng Mặt trời, nhưng nếu bị ném vào lỗ đen TON-618, tất cả những gì gọi là "to lớn" ở trên đều sẽ trở nên vô nghĩa.

anh-chup-man-hinh-2026-05-15-110738.png
Ảnh: @Sohu.

Hành vi quái dị của lỗ đen cách Trái Đất 665 triệu năm ánh sáng

Một lỗ đen bí ẩn đã hồi sinh ba năm sau khi nuốt chửng một ngôi sao, rồi đột nhiên phun ra vật chất còn sót lại.

Các nhà thiên văn học đã chứng kiến ​​một vụ bùng phát ánh sáng từ một lỗ đen cách Trái Đất khoảng 665 triệu năm ánh sáng, khi nó xé toạc một ngôi sao nhỏ. Tuy nhiên, ba năm sau, lỗ đen này lại chiếu sáng vũ trụ mà không có dấu hiệu nuốt chửng thêm vật thể nào.

Các nhà thiên văn học chỉ ra rằng, vụ bùng phát này bắt nguồn từ ngôi sao mà nó đã nuốt chửng cách đây ba năm trước đó, nhưng vì một lý do nào đó, nó lại phóng ra vật chất sau vài năm im lìm. Chưa ai từng chứng kiến ​​điều gì tương tự xảy ra trước đây.

Lỗ đen trong lõi 'chấm đỏ nhỏ' khiến các nhà khoa học kinh ngạc

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã phát hiện "vật thể đỏ" bí ẩn chỉ mới vài trăm triệu năm tuổi, cách Trái đất khoảng 1,18 tỷ năm ánh sáng.

"Chấm đỏ nhỏ" (tên ký hiệu khoa học là 3DHST-AEGIS-12014) nhưng sáng bất thường này phát ra tia X cường độ cao, khiến các nhà khoa học kinh ngạc bởi nó có thể là "giai đoạn phát triển âm thầm" của một lỗ đen siêu khối lượng.

Các nhà khoa học trước đây suy đoán rằng chúng là những thiên hà trẻ bị che khuất bởi bụi hoặc các vùng sao dày đặc, nhưng những quan sát mới đã bác bỏ lý thuyết đó. Tia X từ vật thể này (3DHST-AEGIS-12014) phát ra từ các vết nứt trong lớp khí dày đặc, cho thấy có một lỗ đen hoạt động ở lõi của nó.