Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đầu tư công trên địa bàn xã Phú Tâm, thành phố Cần Thơ thời gian qua đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, đặc biệt là trong công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu qua mạng. Tính công khai, minh bạch và hiệu quả kinh tế được thể hiện rõ nét qua Gói thầu số 01: Đường kênh Làng Ô, xã Phú Tâm, thành phố Cần Thơ. Đây là gói thầu xây lắp quan trọng nhằm hoàn thiện hạ tầng giao thông cấp cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại và giao thương của người dân trong khu vực.
Sự cạnh tranh tại gói thầu Đường kênh Làng Ô
Căn cứ các tài liệu phê duyệt, Gói thầu số 01: Đường kênh Làng Ô sử dụng nguồn vốn từ nguồn thu tiền sử dụng đất, do Phòng Kinh tế xã Phú Tâm làm Chủ đầu tư. Gói thầu được tổ chức theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ. Giá gói thầu được phê duyệt tại Quyết định số 28/QĐ-PKT.XD ngày 13/04/2026 là 2.212.920.947 đồng.
Biên bản mở thầu ghi nhận sự tham gia của 3 đơn vị gồm: Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng HTP, Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Trâm và Công ty TNHH Phong Thịnh Hưng. Việc một gói thầu quy mô nhỏ thu hút 3 nhà thầu tham dự là một điểm sáng, chứng tỏ môi trường cạnh tranh lành mạnh và sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp đối với các dự án hạ tầng tại thành phố Cần Thơ.
Trải qua quá trình đánh giá kỹ lưỡng, ngày 08/6/2026, Trưởng phòng Kinh tế xã Phú Tâm đã ban hành Quyết định số 53/QĐ-PKT.XD phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Theo đó, Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Trâm chính thức trúng thầu với giá 2.146.500.000 đồng. So với giá gói thầu ban đầu, kết quả này giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm được 66.420.947 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm xấp xỉ 3%. Thời gian thực hiện hợp đồng được ấn định là 150 ngày theo hình thức trọn gói.
Bài học đắt giá khi trượt thầu vì sai sót kỹ thuật cơ bản
Bức tranh đấu thầu tại dự án Đường kênh Làng Ô không chỉ ghi nhận thành công của đơn vị trúng thầu mà còn để lại một bài học thực chiến sâu sắc về công tác lập hồ sơ dự thầu (E-HSDT). Điểm nghẽn lớn nhất của đợt lựa chọn này nằm ở hồ sơ của Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng HTP.
Tài liệu trích xuất từ Báo cáo đánh giá E-HSDT số 03.02.6/2026/BC.ĐT ngày 02/6/2026 do Công ty TNHH Trương Trí Thịnh (đơn vị tư vấn chấm thầu) lập cho thấy, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng HTP là đơn vị có lợi thế áp đảo về mặt tài chính khi đưa ra mức giá dự thầu 1.910.458.937 đồng. Nếu trúng thầu, mức giá này sẽ mang lại tỷ lệ tiết kiệm lên tới xấp xỉ 13,6%. Tuy nhiên, doanh nghiệp này đã bị loại ngay tại bước đánh giá kỹ thuật do những sai lệch nghiêm trọng so với yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
Báo cáo của Tổ chuyên gia chỉ rõ, giải pháp huy động các tiềm lực hiện có của nhà thầu HTP chưa đáp ứng yêu cầu. Nghiêm trọng hơn, biện pháp thi công hạng mục đường của nhà thầu này được đánh giá là chưa hợp lý. Theo thuyết minh đính kèm E-HSDT, HTP đưa ra trình tự thi công phần đường gồm: "Giải phóng mặt bằng; Định vị; Đào nền đường; Gia cố ao mương và vị trí sạt lở; Đắp cát nền đường; Công tác cốt thép và đổ bê tông; Công tác đắp lề đường...". Tổ chuyên gia khẳng định trình tự này chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật thi công, bởi theo nguyên tắc thiết kế, công tác đắp lề đường phải được thực hiện trước công tác đắp cát nền đường và làm cốt thép, đổ bê tông. Sai sót cơ bản trong biện pháp tổ chức thi công đã khiến nhà thầu có giá rẻ nhất mất đi cơ hội thực hiện dự án.
Năng lực của Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Trâm
Việc Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng HTP bị loại đã mở ra cơ hội cho các nhà thầu có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về mặt kỹ thuật. Vượt qua Công ty TNHH Phong Thịnh Hưng, Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Trâm đã khẳng định được năng lực toàn diện để giành lấy gói thầu.
Quan sát hồ sơ dữ liệu doanh nghiệp cho thấy, Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Trâm (Mã số doanh nghiệp: 6300356939), địa chỉ tại tuyến Quốc lộ 1A, Ấp Phú Lợi, xã Thạnh Xuân, thành phố Cần Thơ là một cái tên không còn xa lạ trong lĩnh vực xây lắp hạ tầng tại khu vực miền Tây. Người đại diện pháp luật là Trương Thanh Nhã.
Thống kê lịch sử đấu thầu tính đến tháng 06/2026, Công ty TNHH Xây dựng Ngọc Trâm đã tham gia khoảng 45 gói thầu, trong đó tỷ lệ chiến thắng là rất cao với 32 gói trúng thầu, chỉ trượt 11 gói và 2 gói đang chờ kết quả. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã trúng độc lập khoảng 29.985.497.000 đồng, với vai trò liên danh khoảng 20.946.097.856 đồng.
Góc nhìn chuyên gia:
Bình luận về kết quả của gói thầu này, theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ "Một gói thầu cấp xã thu hút được 3 đơn vị tham gia và đạt tỷ lệ tiết kiệm khoảng 3% là một kết quả đáng khích lệ. Việc Chủ đầu tư kiên quyết loại bỏ nhà thầu bỏ giá siêu thấp nhưng sai sót về biện pháp thi công là một quyết định dũng cảm và chính xác. Đấu thầu không chỉ là bài toán tìm ra người rẻ nhất, mà là tìm ra người cung cấp dịch vụ tốt nhất với mức giá hợp lý nhất. Nếu nhắm mắt chọn giá rẻ mà bỏ qua các rủi ro kỹ thuật, ngân sách nhà nước có thể tiết kiệm được vài trăm triệu đồng trước mắt, nhưng hệ lụy về chi phí bảo trì, sửa chữa do công trình xuống cấp nhanh chóng sẽ lớn hơn gấp nhiều lần."
Theo luật sư Nguyễn Thị Hương "Hồ sơ dự thầu là một văn bản cam kết pháp lý. Dù lỗi sai trong biện pháp thi công là do sự yếu kém về chuyên môn hay chỉ đơn thuần là lỗi đánh máy, cắt dán hồ sơ của nhân viên soạn thảo, thì nhà thầu vẫn phải chịu hoàn toàn trách nhiệm. Tổ chuyên gia không có quyền tự ý sửa đổi hay châm chước cho những sai lệch làm ảnh hưởng đến biện pháp thi công cốt lõi. Sự việc tại gói thầu kênh Làng Ô là tiếng chuông cảnh tỉnh cho các nhà thầu về tính chuyên nghiệp. Các doanh nghiệp cần phải hiểu rằng, một bộ hồ sơ dự thầu hoàn hảo phải là sự kết hợp chặt chẽ giữa năng lực kỹ thuật vững vàng và chiến lược giá linh hoạt."
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.