Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Giám đốc Ban quản lý dự án xã Ninh Phước vừa qua đã ký Quyết định số 321/QĐ-BQLDA ngày 29/05/2026 phê duyệt kết quả chỉ định thầu Gói thầu số 04: Thi công xây dựng công trình Sửa chữa, nâng cấp đường và hệ thống thoát nước đường Trần Thi và các tuyến đường nhánh, thôn 2, xã Ninh Phước. Đơn vị được lựa chọn theo quy trình chỉ định thầu rút gọn là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng và Thương mại Hưng Phú. Doanh nghiệp này có mã số thuế là 4500619701, đăng ký địa chỉ trụ sở giao dịch tại số 278 Hoàng Diệu, Khu phố 10, phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa.
Biên độ tiết kiệm ngân sách sau quy trình đàm phán trọn gói
Hồ sơ kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt xác định Gói thầu số 04 có giá hơn 1,702 tỷ đồng. Nội dung phê duyệt làm rõ cơ cấu giá trị gói thầu bao gồm toàn bộ chi phí xây lắp lõi và biên độ chi phí dự phòng được thiết lập ở mức 0%. Sau khi cơ quan quản lý dự án hoàn thành các bước lập hồ sơ yêu cầu và tổ chức thương thảo trực tiếp với phía doanh nghiệp, giá trị chỉ định thầu chính thức được ấn định tại Quyết định số 321/QĐ-BQLDA là 1,7 tỷ đồng.
Sự chênh lệch giữa giá gói thầu và giá trúng thầu mang lại mức giảm giá trực tiếp cho nguồn vốn công là 2.657.412 đồng. Chỉ số này tương ứng với tỷ lệ tối ưu hóa ngân sách đạt xấp xỉ 0,16 %. Phương thức triển khai hợp đồng được hai bên xác lập theo dạng hợp đồng trọn gói. Doanh nghiệp có nghĩa vụ hoàn thành toàn bộ khối lượng thi công trong thời hạn 180 ngày, tính từ ngày hợp đồng có hiệu lực pháp lý đến thời điểm nghiệm thu hoàn thành công trình. Bên cạnh đó, điều khoản giao ước dân sự bắt buộc nhà thầu thực hiện nghĩa vụ bảo hành kỹ thuật dự án trong thời gian 12 tháng, kể từ ngày bàn giao đưa công trình hạ tầng vào khai thác thực tế.
Chuỗi hồ sơ đấu thầu và sự cần thiết đồng bộ dữ liệu dòng vốn công
Việc triển khai xây dựng công trình bám sát các bước chuẩn bị đầu tư từ cấp cơ sở. Cụ thể, ngày 31/12/2025, Chủ tịch UBND xã Ninh Phước ký Quyết định số 699/QĐ-UBND phê duyệt chủ trương đầu tư dự án với tổng mức vốn 2 tỷ đồng, định hướng sử dụng nguồn ngân sách địa phương tỉnh phân cấp giai đoạn 2026 - 2030 nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu thoát nước tim đường chiều dài khoảng 220 mét và thảm bê tông nhựa mặt đường nông thôn. Sự xuất hiện của Quyết định số 699/QĐ-UBND chính là cơ sở pháp lý trực tiếp để Ban quản lý dự án xã Ninh Phước tiếp tục ban hành Quyết định số 295/QĐ-BQLDA ngày 26/05/2026 phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho các gói thầu thành phần.
Mặc dù quy trình ban hành văn bản diễn ra chặt chẽ về mặt thời gian, việc đối chiếu kỹ lưỡng hệ thống hồ sơ cho thấy có điểm chưa đồng nhất về từ ngữ xác định nguồn vốn. Tại Quyết định số 295/QĐ-BQLDA phê duyệt kế hoạch thầu, danh mục vốn được ghi nhận là "Nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 (đợt 2)". Tuy nhiên, tại Quyết định số 321/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả chỉ định thầu ban hành sau đó ba ngày, nguồn lực tài chính lại được thể hiện thành "Nguồn vốn ngân sách nhà nước năm 2026 (đợt 3)". Dù cả hai văn bản này đều căn cứ vào văn bản gốc là Quyết định số 588/QĐ-UBND ngày 25/5/2026 của Chủ tịch UBND xã Ninh Phước, sự không đồng nhất giữa "đợt 2" và "đợt 3" trong hồ sơ lưu trữ là chi tiết kỹ thuật cần được bộ phận hành chính kế toán của ban quản lý dự án kiểm tra, điều chỉnh thống nhất nhằm ngăn ngừa các rủi ro hoàn thiện chứng từ quyết toán dòng vốn đầu tư công về sau.
Trách nhiệm giải trình và mục tiêu tối ưu hóa nguồn lực tài chính
Do gói thầu xây lắp này có quy mô nhỏ dưới hạn mức tổ chức đấu thầu rộng rãi, việc chủ đầu tư áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn là hoàn toàn phù hợp với các quy định phân cấp quản lý hiện hành. Do đó, biên độ giảm giá đạt xấp xỉ 0,16% phản ánh kết quả thương thảo trực tiếp giữa hai bên, không cấu thành dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, dưới lăng kính kinh tế và mục tiêu tiết kiệm, dư luận luôn đặt ra những kỳ vọng cao hơn đối với vai trò điều hành của người đứng đầu bên mời thầu.
Quan điểm về bài toán hiệu quả nguồn vốn, theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, việc tối ưu hóa từng đồng vốn đầu tư công tại các công trình giao thông nông thôn là thước đo quan trọng cho trách nhiệm giải trình của bên mời thầu trước nhân dân. Trong bối cảnh Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu, các cơ quan quản lý tại cơ sở cần nỗ lực hơn nữa để tối đa hóa biên độ giảm giá thông qua các phiên thương thảo thực chất. Việc kiểm soát chặt chẽ từ khâu lập dự toán đến khâu đàm phán giá ký kết hợp đồng không chỉ giúp ngăn ngừa thất thoát nguồn lực quốc gia mà còn tạo ra nguồn thặng dư để tái đầu tư cho các hạng mục dân sinh khác trên địa bàn.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt