Cận cảnh xe máy Babetta "huyền thoại" thời bao cấp

Chiếc xe máy Babetta từng được xem là "Quý tộc thời bao cấp" rất quen thuộc ở Việt Nam những năm 80, tưởng như đã biến mất hoàn toàn bất ngờ xuất hiện tại Đồng Tháp. Mặc dù là một chiếc xe máy cũ đã được sử dụng hàng chục năm nhưng vẫn còn chạy tốt và khá nguyên bản.

Babetta là dòng xe moped (xe máy có bàn đạp) của nhà máy JAWA (Tiệp Khắc cũ). Cũng như Super Cub 50, Simson hay Minsk, Babetta sớm chinh phục được khách hàng Việt. Vào khoảng những năm 80, chiếc xe trở thành niềm mong ước cũng như tự hào của đại bộ phận người dân.

Những chiếc xe máy Babetta của Tiệp Khắc rất được ưa chuộng ở Việt Nam những năm 80 của thế kỷ trước, ở thời điểm đó chỉ những gia đình khá giả hoặc có người nhà đi xuất khẩu lao động ở Tiệp Khắc thì mới có thể mua được loại xe máy "đình đám" này.

Cũng theo nhiều người từng sở hữu mẫu xe này cho hay - vào thời điểm những năm 80, ngày ấy đi lao động xuất khẩu cũng phải chọn lý lịch khắt khe lắm mới được, nhất lại là đi xuất khẩu lao động tại Tiệp, chính vì vậy nên những người sở hữu Babetta càng thêm vẻ kiêu hãnh.

Vào thời điểm tại Việt Nam phương tiện di chuyển chủ yếu vẫn bằng xe đạp thì xe máy Babetta nhanh chóng nổi lên như một niềm kiêu hãnh, là ước mơ của không ít gia đình. Có người còn bán nhà mặt phố để sở hữu “nàng” Babetta với vài chỉ vàng dắt bên chạy chơi.

Quý tộc là vậy nhưng Babetta lại không mang đến cho người lái hình ảnh sang trọng khi khởi động. Babetta là dòng mopet - xe máy có bàn đạp. Ưu điểm của loại xe này là khi xe bất ngờ hết xăng giữa đường, người lái không phải lo lắng vì có thể đạp xe thay dùng xăng.

Tuy nhiên, yếu điểm của xe cũng nằm ở bàn đạp. Babetta không có đề, không có cần khởi động. Vì thế, mỗi khi chuẩn bị lên đường, người lái phải co chân đạp phành phạch. Nhiều khi xe gặp trục trặc, chủ xe sẽ phải đạp toát mồ hôi xe mới chạy được.

Sau hình ảnh khởi động không mấy đẹp đẽ, người lái lại trở nên lịch lãm khi chiếc xe chính thức lăn bánh. Vì vậy, dù sở hữu không ít khuyết điểm, Babetta vẫn được nhiều người yêu mến, nó vẫn được đánh giá là "cô gái quý tộc" thời bao cấp.

Trong các "huyền thoại" hai bánh ở Việt Nam, xe máy Babetta là dòng xe nhanh xuống cấp nhất. Bên cạnh ưu điểm lớn là quý tộc, xe sở hữu cả tá rắc rối. Xe hỏng vặt là "chuyện thường ngày" - tuy nhiên những lỗi lặt vặt của xe cũng khá dễ dàng sửa chữa.

Ngoài việc hỏng vặt, xe thường không còn giữ được hình ảnh lung linh ban đầu nữa. Dù vậy, điểm đáng ghi nhận của Babetta là sức khỏe, mặc dù chiếc xe có xấu xí, "bệnh tật" đến đâu thì nó vẫn có thể cõng được cả tạ đồ trên mình và sau nhiều năm nó thường được cánh buôn chuyến ưa chuộng.

Vì thế, thay vì được nâng niu, mẫu xe quý tộc một thời ngày nào đã bị biến thành xe chở hàng. Và Babetta được thay thế bằng cái tên ấn tượng hơn - "xe máy Ba bét nhè". Nhờ cỗ máy 50cc, 2 kỳ mạnh mẽ thời điểm đó, người sử dụng có thể chất đủ thể loại hàng hóa; từ sắt thép, gạo, ngô đến cả… rác.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của nhiều dòng xe máy mới nhiều tính năng hơn, chất lượng cao hơn như Dream hay Cub 82 đã khiến Babetta không còn phù hợp với. Thế nên, trên đường phố Việt cuối những năm 90, số lượng Babetta lưu thông trên đường giảm mạnh, sau đó bị cấm lưu hành tại một số thành phố lớn do ô nhiễm.

Bị ghẻ lạnh ở thành phố, Babetta dạt về nông thôn và sau nhiều năm, nó cũng không trụ được. Tại Việt Nam hiện nay, Babetta chủ yếu xuất hiện trong một vài bộ sưu tập của những tay chơi mê đồ cổ hoặc bảo tàng. Chiếc xe trong bài viết cũng được xem là "hàng hiếm" khi vẫn đang được chủ nhân sử dụng từ năm 1988 với đầy đủ giấy tờ chính chù.