Tại thủ đô Moscow, cô giáo dạy lịch sử Polina Ibragimova không khỏi sửng sốt khi nhận được hóa đơn dịch vụ tiện ích với số tiền tương đương hơn một nửa thu nhập hằng tháng.
Ban đầu, người mẹ 34 tuổi có hai con này nghĩ rằng các con đã sử dụng quá nhiều nước nóng để tắm. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra từng khoản trong hóa đơn, cô phát hiện nguyên nhân thực sự là giá điện, nước và các dịch vụ tiện ích tăng mạnh.
Kể từ khi xung đột với Ukraine bùng phát năm 2022, hóa đơn dịch vụ tiện ích tại Nga đã tăng hơn 50%, trong đó riêng năm 2026 tăng hơn 13%. Diễn biến này càng làm gia tăng áp lực lạm phát, vốn đang được giới chức Nga xem là vấn đề lớn nhất của nền kinh tế.
"Điều này thực sự khó chịu. Chúng tôi cảm nhận rất rõ tác động", cô Ibragimova chia sẻ. Hiện cô đang cân nhắc nhận dạy thêm một học sinh để có tiền trang trải chi phí sinh hoạt.
Kể từ mùa hè, hóa đơn dịch vụ tiện ích của gia đình cô đã tăng khoảng 25%, lên 12.000 rúp (khoảng 150 USD). Số tiền này thậm chí còn vượt khoản lương tạm ứng mà cô thường nhận, tương đương khoảng một nửa thu nhập hằng tháng.
Người dân Nga vốn đã quen với việc giá dịch vụ sưởi ấm, nước và điện được điều chỉnh tăng hằng năm nhằm theo kịp lạm phát. Chính phủ liên bang đưa ra định hướng chung, trong khi chính quyền các địa phương quyết định mức tăng cụ thể.
Tuy nhiên, đợt điều chỉnh năm nay được lùi đến ngày 1/10, sau cuộc bầu cử quốc hội vào tháng 9, nhằm hạn chế nguy cơ cử tri phản ứng trước chi phí sinh hoạt tăng cao.
Việc trì hoãn khiến chính quyền các địa phương sau đó phải phê duyệt những đợt tăng giá mạnh nhất trong nhiều năm để giúp các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tiện ích bù đắp chi phí do lạm phát.
Không chỉ ảnh hưởng đến túi tiền người dân, giá dịch vụ tiện ích tăng còn làm dấy lên lo ngại về khả năng kiểm soát lạm phát của Ngân hàng Trung ương Nga, đồng thời cản trở nỗ lực giảm lãi suất điều hành, hiện ở mức 14%.
Năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Nga đã kéo giảm lạm phát nhưng phải đánh đổi bằng sự chững lại của tăng trưởng kinh tế. Sang năm nay, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào những nhà máy lọc dầu Nga tiếp tục gây ra một làn sóng tăng giá mới, lần này chủ yếu xuất phát từ chi phí xăng dầu.
Sau quyết định giữ nguyên lãi suất ngày 23/10, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina cảnh báo việc tăng giá dịch vụ tiện ích sẽ đẩy kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình lên cao hơn. Chỉ số này hiện đã chạm mức cao nhất trong hai năm và là một trong những yếu tố quan trọng được ngân hàng trung ương cân nhắc khi quyết định chính sách tiền tệ.
"Việc đưa lạm phát về mục tiêu 4% trở nên khó khăn hơn nhiều khi giá dịch vụ tiện ích tăng như vậy, đòi hỏi chính sách tiền tệ phải thắt chặt hơn", nhà kinh tế Dmitry Polevoy nhận định.
Mặc dù chi phí điện, nước và sưởi ấm tại Nga vẫn thấp hơn nhiều nước châu Âu nhờ nguồn khí đốt tự nhiên dồi dào, giá rẻ được sử dụng để sưởi ấm và phát điện, mức lương trung bình của người Nga cũng thấp hơn đáng kể, bất chấp tiền lương đã tăng hai chữ số trong thời gian gần đây.
Giá dịch vụ tiện ích tăng cùng với giá thực phẩm leo thang đang buộc nhiều gia đình phải tìm mọi cách tiết kiệm chi tiêu.
Cô Ibragimova cho biết hiện phải chia một con gà thành nhiều phần hơn trước để có thể chuẩn bị được nhiều bữa ăn.
"Việc tăng phí dịch vụ tiện ích đặc biệt gây khó khăn cho những doanh nghiệp mới đi vào hoạt động, bởi họ còn phải đối mặt với nhiều khoản chi phí khác cũng đang tăng", bà Anastasia Zapoteeva, quản lý một quán bar tại Moscow, cho biết.
Theo Reuters
