Ban hành quyết định đầu tư 'lạc lối' tại xã Bình An: Nguy cơ lãng phí vốn ngân sách [Kỳ 4]

Tiêu đề phê duyệt xây dựng một tuyến đường, nhưng phụ lục chi tiết đính kèm lại phân bổ vốn cho một tuyến đường hoàn toàn khác. Sự mâu thuẫn trên văn bản quy phạm tại Phòng Kinh tế xã Bình An đang thách thức nguyên tắc quản lý tài chính.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong công tác quản trị nguồn vốn đầu tư công, các Quyết định phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu (KHLCNT) là văn bản pháp lý tối cao, đóng vai trò "kim chỉ nam" quy định chính xác địa điểm thi công, quy mô nguồn vốn và phương thức tổ chức đấu thầu. Sự chuẩn xác của các văn bản này là điều kiện tiên quyết để Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm soát và giải ngân. Tuy nhiên, hồ sơ rà soát tại Phòng Kinh tế xã Bình An (tỉnh An Giang) lại phát lộ những sai sót hành chính sơ đẳng nhưng mang nguy cơ rủi ro pháp lý rất lớn.

Vụ việc điển hình cho sự thiếu đồng bộ này nằm ở Quyết định số 14/QĐ-PKT được ký ban hành vào ngày 13/10/2025 bởi ông Danh Phương, Trưởng phòng Kinh tế xã Bình An. Cụ thể, xem xét bản gốc scan dấu đỏ của quyết định này, tiêu đề chính của văn bản được ghi rõ ràng: "Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu dự án: Đường tổ 7 ấp Xà Xiêm". Theo tinh thần của quyết định, toàn bộ kinh phí và kế hoạch mời thầu sẽ được rót vào dự án phục vụ giao thông tại khu vực Tổ 7.

screen-shot-2026-06-16-at-143247.png
Quyết định số 14/QĐ-PKT được ký ban hành vào ngày 13/10/2025

Thế nhưng, điều trớ trêu lại xuất hiện ngay trong Phụ lục KHLCNT được đóng dấu giáp lai đính kèm theo chính Quyết định số 14/QĐ-PKT này. Bảng phụ lục lại thể hiện nội dung chi tiết phân bổ các gói thầu (bao gồm Gói thầu thi công xây dựng trị giá 672.546.008 đồng và các gói tư vấn) dành cho một dự án hoàn toàn khác: "Đường tổ 8 ấp Xà Xiêm".

screen-shot-2026-06-16-at-143128.png
Phụ lục KHLCNT được đóng dấu giáp lai đính kèm theo Quyết định số 14/QĐ-PKT

Sự mâu thuẫn trực diện giữa nội dung cốt lõi của phụ lục và tiêu đề văn bản tạo ra một hồ sơ pháp lý "râu ông nọ cắm cằm bà kia". Dưới góc độ quản lý nhà nước, đây hoàn toàn không phải là một "lỗi đánh máy" đơn thuần. Việc nhầm lẫn địa điểm thi công, tên dự án giữa Quyết định gốc và Phụ lục đính kèm có nguy cơ trực tiếp dẫn đến việc giải ngân sai đối tượng, chỉ định thầu sai vị trí công trình so với chủ trương đầu tư ban đầu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Hơn nữa, áp lực ký duyệt văn bản dồn dập vào quý II/2026 (như các Quyết định số 08/QĐ-PKT và 68/QĐ-PKT chỉ cách nhau vài ngày) cũng cho thấy bộ máy hành chính của chủ đầu tư đang bị cuốn vào áp lực giải ngân, từ đó có dấu hiệu buông lỏng khâu rà soát, kiểm tra văn bản pháp quy.

Đánh giá về những sai lệch trong hồ sơ pháp lý đầu tư công, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) nhấn mạnh: "Trong hoạt động đấu thầu, mọi thông tin trên Quyết định phê duyệt KHLCNT phải tuyệt đối chính xác, thống nhất 100% từ tên dự án, số quyết định chủ trương đầu tư cho đến từng hạng mục chi phí tại phụ lục. Việc ban hành một quyết định phê duyệt có tên dự án bất nhất như tại Phòng Kinh tế xã Bình An vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc quản lý hồ sơ theo quy định của Luật Đầu tư công và Luật Đấu thầu hiện hành. Căn cứ Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan ban hành quyết định (ở đây là Trưởng phòng Kinh tế) là phải đọc, rà soát và thẩm định kỹ lưỡng tính hợp pháp, chính xác của văn bản trước khi đặt bút ký. Bất kỳ sự cẩu thả nào dẫn đến sai lệch hồ sơ, gây khó khăn cho quá trình giám sát, thanh quyết toán đều phải được kiểm điểm".

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:

[Kỳ 5] Khép lại góc khuất đấu thầu tại Bình An: Lời giải nào cho bài toán thượng tôn pháp luật?

Kỷ luật hành chính và chế tài đối với vi phạm quản lý văn bản đấu thầu

Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ (Về tăng cường hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu) dành riêng một chương để chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương trong cơ quan quản lý nhà nước. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Chủ tịch UBND kiên quyết xử lý kỷ luật nghiêm minh đối với các cán bộ, công chức, viên chức có hành vi thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, cẩu thả trong việc rà soát, ký duyệt các hồ sơ, tài liệu, quyết định đấu thầu không bảo đảm căn cứ pháp lý, gây sai lệch thông tin dự án.

Theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, Chủ đầu tư (Bên mời thầu) phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, hợp pháp của Kế hoạch lựa chọn nhà thầu, E-HSMT và Kết quả lựa chọn nhà thầu. Trong trường hợp phát hiện văn bản đã ban hành có sai sót mâu thuẫn ảnh hưởng đến bản chất, mục tiêu và đối tượng của gói thầu, chủ đầu tư bắt buộc phải tạm dừng quá trình đấu thầu để thực hiện các thủ tục đính chính, thu hồi hoặc ra quyết định hủy thầu.

Trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư trong gói thầu của Thông Thuận Phát [Kỳ 3]

Từ nghịch lý tiết kiệm của Thông Thuận Phát, chuyên gia kiến nghị cần có những biện pháp hậu kiểm mạnh mẽ hơn, tránh tình trạng đấu thầu rộng rãi nhưng hiệu quả kinh tế gần như bằng không.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, bức tranh đấu thầu của Công ty TNHH Thông Thuận Phát không chỉ bộc lộ những câu hỏi về tính minh bạch trong các mối quan hệ đan chéo, mà còn chỉ ra một nghịch lý rất lớn về năng lực tài chính và sức cạnh tranh thực tế của doanh nghiệp này khi tham gia thị trường rộng lớn hơn.

Nghịch lý từ những con số thống kê trên mạng đấu thầu

Nghịch lý đấu thầu rộng rãi qua mạng chỉ một nhà thầu tham dự [Kỳ 2]

Hiện tượng các phiên đấu thầu mua sắm thiết bị ngành nước dù tuân thủ đúng quy trình pháp lý nhưng lại vắng bóng sự cạnh tranh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trúng thầu sát giá dự toán.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động đấu thầu rộng rãi qua mạng được thiết lập nhằm mục đích tối cao là thu hút rộng rãi các nguồn lực xã hội, tạo môi trường cạnh tranh sòng phẳng để chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu tối ưu nhất về cả kỹ thuật lẫn giá thành. Quy trình công khai này được kỳ vọng sẽ giúp các đơn vị quản lý hạ tầng tiết giảm tối đa chi phí mua sắm công ích. Tuy nhiên, thực tế trích xuất từ các báo cáo đánh giá kết quả lựa chọn nhà thầu tại một số doanh nghiệp cấp thoát nước lớn ở khu vực phía Nam lại đang cho thấy một nghịch lý lớn khi tính cạnh tranh thực chất trên thị trường chưa đạt được như kỳ vọng.

Quy trình chuẩn mực nhưng thiếu vắng sự cạnh tranh

Thủy điện Sông Tranh: Độ trễ công bố hồ sơ và bài toán cạnh tranh đấu thầu [Kỳ 2]

Cùng một chủ đầu tư thành viên thuộc EVN, có gói thầu tiết kiệm hàng trăm triệu đồng nhờ cạnh tranh, nhưng có gói thầu hàng tỷ đồng chỉ chứng kiến duy nhất một doanh nghiệp nộp hồ sơ do độ trễ thông tin.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, đằng sau tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thấp chỉ 0,13% tại Gói thầu số 05XL-SXKD-2026 về sửa chữa thường xuyên công trình xây dựng năm 2026 các hạng mục công trình chính và công trình phụ trợ do Công ty Thủy điện Sông Tranh làm chủ đầu tư, quá trình công bố thông tin dự án trên hệ thống mạng quốc gia cũng bộc lộ những điểm gợn cần được phân tích đa chiều.

Độ trễ công bố hồ sơ mời thầu kéo dài