Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, trong bức tranh đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở những tháng đầu năm 2026 tại Phòng Kinh tế xã Châu Phong (tỉnh An Giang), dòng tiền ngân sách từ các gói thầu có dấu hiệu tập trung vào một nhóm các nhà thầu quen mặt. Một mạng lưới bao gồm các đơn vị tư vấn và thi công dường như đang lặp lại nhịp nhàng qua hàng loạt dự án khác nhau do Phòng Kinh tế xã Châu Phong làm chủ đầu tư.

Nổi bật nhất trong hồ sơ là sự xuất hiện dày của Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Tư vấn và Đầu tư Xây dựng Lộc Phát khi doanh nghiệp này được chỉ định trúng tuyệt đối 10/10 gói thầu có tham gia. Điều đáng bàn luận là các tài liệu thể hiện doanh nghiệp này thường xuyên được chủ đầu tư tín nhiệm giao phó việc lập tờ trình, xây dựng phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho hàng loạt dự án.

Bên cạnh đó, mảng tư vấn cũng trở thành sân chơi của những đối tác thuộc danh sách quen thuộc. Công ty TNHH Doanh Hưng Phát trúng 10/10 gói thầu tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án (điển hình như tại dự án nâng cấp đường Đòn Dong, dự án đường GTNĐ số 10) với một kịch bản giá không đổi: Tỷ lệ tiết kiệm 0%. Tương tự, Công ty TNHH Lâm San 1719 trúng gói tư vấn thẩm định (như gói thầu tại dự án đường Bờ Nam kênh 30/4) cũng với mức giảm giá 0 đồng so với dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Sự phân vai này tạo nên một vòng tròn khép kín: một đơn vị tư vấn lập hồ sơ, một đơn vị thi công, và các đơn vị quen mặt khác làm nhiệm vụ giám sát, thẩm định chéo.

Trao đổi về hiện tượng này, chuyên gia đấu thầu Lê Hào phân tích: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật 90/2025/QH15 quy định rất nghiêm ngặt về việc bảo đảm tính độc lập nhằm phòng tránh triệt để xung đột lợi ích. Hành vi một nhà thầu vừa tham gia tư vấn lập kế hoạch, vừa trực tiếp trúng thầu thi công, hay việc các đơn vị tư vấn thân thuộc liên tục được trao thầu bằng hình thức chỉ định thầu rút gọn với tỷ lệ giảm giá 0 đồng là những dấu hiệu cần được giám sát kỹ. Thông tư 79/2025/TT-BTC yêu cầu chủ đầu tư phải tối ưu hóa hiệu quả kinh tế nguồn vốn. Việc thu hẹp đối tượng lựa chọn nhà thầu bằng cơ chế chỉ định cho một nhóm doanh nghiệp sẽ cản trở các nhà thầu mới có năng lực tiếp cận dự án, đi ngược lại tinh thần cạnh tranh, công bằng".

Để các dự án hạ tầng cơ sở thực sự mang lại giá trị bền vững cho nhân dân địa phương, việc đa dạng hóa cộng đồng nhà thầu là điều kiện tiên quyết. Những nhà thầu thi công có chất lượng tốt, mang lại tỷ lệ tiết kiệm cao cho ngân sách luôn cần được khích lệ. Song, một môi trường đấu thầu thiếu vắng sự cạnh tranh đa chiều sẽ luôn tiềm ẩn những rủi ro khó lường cho hoạt động mua sắm công.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin:

[Kỳ 4] Trách nhiệm bảo vệ ngân sách tại xã Châu Phong [Kỳ 4]

​