Vệ tinh của Nga suýt xảy ra va chạm với ICEYE-X36 — thiết bị đang tích cực thu thập thông tin tình báo cho Lực lượng Vũ trang Ukraine. Chuyện gì đã xảy ra, và mục đích đằng sau sự áp sát này là gì?
Cách nhau 26m
Vào tháng 4/2026, Nga đã phóng 4 tàu vũ trụ thuộc dòng Kosmos lên quỹ đạo Trái Đất. Sau đó, các thiết bị này đã điều chỉnh vị trí để đi vào cùng quỹ đạo với ICEYE-X36, một vệ tinh trinh sát radar thương mại. Diễn biến này lần đầu tiên được tiết lộ vào tháng 6 năm nay.
Mới đây, một trong 4 tàu vũ trụ nói trên của Nga là Kosmos 2612 đã đi qua ICEYE-X36 ở khoảng cách cực kỳ nguy hiểm. Theo các ước tính khác nhau, khoảng cách giữa hai vệ tinh có thể dao động từ vài kilômét cho đến mức sát sạt chỉ 26 mét, Defense Express đưa tin.
Trang này nhận định, ngay cả khi Kosmos 2612 lướt qua ICEYE-X36 ở cự ly vài kilômét, đó vẫn là một khoảng cách áp sát cực kỳ hiếm thấy. Việc hai tàu vũ trụ tiến lại gần nhau ở khoảng cách như vậy trên quỹ đạo thường được coi là tình huống tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng, còn khoảng cách 26 mét thì là cực kỳ nhỏ.
Mối quan tâm của Nga đối với ICEYE-X36 xuất phát từ thực tế là các vệ tinh của tập đoàn ICEYE đang được sử dụng tích cực để thu thập dữ liệu tình báo cho Ukraine.
Đội vệ tinh này có khả năng chụp ảnh radar mở rộng tổng hợp (SAR) bề mặt Trái Đất với độ phân giải lên tới 25 cm, hoàn toàn không bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết hay thời gian ngày đêm.
Vì sao vệ tinh Nga áp sát gần đến thế?
Mục đích chính xác của Kosmos 2612 khi tiếp cận sát ICEYE-X36 hiện vẫn chưa rõ ràng. Từ hồi tháng 6, giới phân tích đã đặt ra khả năng Nga có thể muốn phá hủy ICEYE-X36 bằng cách va chạm trực tiếp, làm hư hỏng bằng các phương thức khác, hoặc gây nhiễu cản trở hoạt động của nó.
Tuy nhiên, theo Defense Express, giải thích hợp lý nhất ở thời điểm hiện tại lại là một động thái mang tính răn đe.
Nga có thể đang muốn cảnh báo các công ty thương mại sở hữu các vệ tinh đang hỗ trợ Ukraine — bao gồm cả ICEYE — cũng như các đơn vị vận hành chính chiếc ICEYE-X36. Mục tiêu có thể nhằm gây áp lực buộc họ phải thay đổi quỹ đạo của vệ tinh, qua đó khiến việc thu thập thông tin tình báo phục vụ Ukraine trở nên khó khăn hơn.
Một cú diễn tập áp sát như vậy cũng có thể ép ICEYE-X36 phải tiêu tốn lượng nhiên liệu quý giá để điều chỉnh lại vị trí. Lượng nhiên liệu dự trữ còn lại ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian vệ tinh có thể duy trì quỹ đạo và độ dài vòng đời hoạt động của nó.
Một giả thuyết khác được đặt ra là hành động tiếp cận cự ly gần này nhằm cho phép các kỹ thuật viên vận hành phía Nga quan sát, nghiên cứu cấu trúc cũng như các thiết bị bên trong ICEYE-X36. Kosmos 2612 có thể đã tiến đủ gần để chụp lại hình ảnh chi tiết của vệ tinh ICEYE phục vụ cho việc phân tích sau đó.
Mặc dù vậy, tất cả những giải thích trên hiện vẫn dừng lại ở mức độ phỏng đoán. Giới chuyên gia thậm chí còn chưa biết chính xác Kosmos 2612 là loại tàu vũ trụ gì hay nó thực sự mang theo những trang thiết bị nào. Có thêm thông tin về tính năng của nó sẽ giúp các nhà phân tích hiểu rõ hơn mục đích thực sự phía sau những màn diễn tập trên quỹ đạo này.
Theo trang TWZ, việc các lực lượng vũ trang thực hiện các thao tác tiếp cận ở cự ly gần nhau không phải là hiếm gặp đặc biệt là trên không và trên biển.
Việc mở rộng các chiến thuật đó vào không gian sẽ là hợp lý, đặc biệt là khi xét đến vai trò trung tâm mà các năng lực trên quỹ đạo ngày càng đóng trong các hoạt động quân sự hiện đại trên toàn cầu. Những vai trò đó bao gồm cảnh báo sớm, thu thập thông tin tình báo chung, dẫn đường vũ khí, liên lạc gần thời gian thực, và hơn thế nữa.
