Việc bảo đảm tính công khai, minh bạch và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước trong hoạt động đầu tư công luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được các cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm. Đặc biệt, tại các đơn vị hành chính cấp cơ sở, việc phân cấp và thực hiện các gói thầu sửa chữa, nâng cấp hạ tầng công sở đòi hỏi tinh thần trách nhiệm giải trình rất cao từ phía các bên mời thầu và chủ đầu tư.
Mới đây, ghi nhận tại địa bàn xã Phước Thái, TP Đồng Nai, một quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu theo hình thức chỉ định rút gọn đối với gói thầu xây lắp trị giá hơn 1 tỷ đồng vừa được công bố, sớm đưa công trình vào thi công thực tế.
Cụ thể, vào ngày 12/5/2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Phước Thái, thành phố Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 15/QĐ-VP về việc phê duyệt kết quả chỉ định thầu Gói thầu số 01 (xây dựng): Xây lắp công trình thuộc dự án Sửa chữa trụ sở làm việc UBND xã và Ban Chỉ huy Quân sự xã. Quyết định do Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Phước Thái ký duyệt, xác định rõ hình thức tổ chức lựa chọn nhà thầu được áp dụng là chỉ định thầu rút gọn.
Theo các nội dung chi tiết được ghi nhận trong quyết định số 15/QĐ-VP, giá chỉ định thầu cho gói thầu xây lắp này được xác định cụ thể là 1.022.124.000 đồng. Loại hợp đồng được ký kết giữa chủ đầu tư và đơn vị trúng thầu là hợp đồng trọn gói. Tổng thời gian thực hiện gói thầu được khống chế nghiêm ngặt trong vòng 45 ngày kể từ ngày hợp đồng chính thức có hiệu lực thi hành.
Trước khi đi đến bước ban hành quyết định kết quả lựa chọn nhà thầu, quy trình chuẩn bị đầu tư và lập kế hoạch cho dự án đã được Văn phòng HĐND và UBND xã Phước Thái triển khai đồng bộ. Vào ngày 07/5/2026, đơn vị này đã ban hành Quyết định số 14/QĐ-VP về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho dự án sửa chữa nói trên. Việc hoạch định hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với hạng mục xây lắp ngay từ bước lập kế hoạch phản ánh định hướng của chủ đầu tư trong việc đẩy nhanh tiến độ xử lý các công trình cải tạo công sở có tính chất cấp thiết.
Đơn vị được phê duyệt trúng thầu tại gói thầu xây lắp hơn 1 tỷ đồng này là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Phúc Đăng Khoa. Doanh nghiệp này sở hữu mã số thuế 3603319962, đăng ký địa chỉ trụ sở chính tại ấp 3, xã An Phước, thành phố Đồng Nai. Người đại diện hợp pháp kiêm Giám đốc điều hành của doanh nghiệp là ông Trần Đức Tân. Đây là doanh nghiệp có thâm niên vận hành tương đối dài tại địa phương, được thành lập và đi vào hoạt động chính thức từ ngày 12/11/ 2015.
Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Phúc Đăng Khoa đã tham gia và trúng 5/5 gói thầu. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng, tính chung cho cả tư cách nhà thầu độc lập và thành viên trong các liên danh, đạt con số khoảng 2.752.012.362 đồng. Việc một nhà thầu liên tục đạt tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100% tại các gói thầu từng tham gia trên địa bàn phản ánh sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt hồ sơ và định hướng thị trường rất tập trung của doanh nghiệp.
Nhận định về quy trình và các yêu cầu pháp lý đối với hình thức chỉ định thầu rút gọn, chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt (TP HCM) đã có những phân tích mang tính định hướng phổ biến kiến thức pháp luật sâu sắc. Chuyên gia Lê Tấn Việt cho rằng, hình thức chỉ định thầu rút gọn là một công cụ pháp lý hữu hiệu giúp các chủ đầu tư giải quyết nhanh chóng bài toán về tiến độ đối với các công trình sửa chữa công sở cấp thiết. Tuy nhiên, tinh thần thượng tôn pháp luật quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP luôn đặt ra yêu cầu cao về tính hiệu quả kinh tế. Ngay cả khi không tổ chức đấu thầu rộng rãi cạnh tranh trực tiếp, quy trình thương thảo giá giữa bên mời thầu và nhà thầu vẫn phải diễn ra một cách thực chất, chặt chẽ để bảo đảm tiết kiệm ngân sách ở mức tối ưu, ngăn ngừa các nguy cơ lãng phí công quỹ.
HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT
Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.
Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.
Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt