Ngày 5/3, Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao (A05 Bộ Công an) cho biết vừa phối hợp Công an tỉnh Hưng Yên khởi tố hơn 30 bị can về các tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, Tổ chức đánh bạc và Đánh bạc, liên quan đường dây "Xôi lạc TV". Công an tỉnh Hưng Yên cũng đã khởi tố thêm tội danh Truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy.

Trao đổi với PV Tri thức và Cuộc sống, TS.LS Đặng Văn Cường, Trưởng Văn phòng Luật sư Chính Pháp, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, việc Bộ Công an phối hợp với Công an tỉnh Hưng Yên triệt phá đường dây tội phạm sử dụng công nghệ cao Xôi lạc TV là kết quả được dự báo từ trước, bởi đây là website, kênh YouTube thường xuyên vi phạm quy tắc tác giả, phát sóng các chương trình truyền hình bóng đá vi phạm bản quyền, nội dung có chứa nhiều quảng cáo cờ bạc.

Vụ án này cho thấy quyết tâm của cơ quan chức năng trong việc đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ, các tội phạm trên môi trường điện tử liên quan đến sở hữu trí tuệ, đánh bạc trực tuyến.

Với kết quả xác minh điều tra ban đầu, cơ quan điều tra xác định đây là tội phạm có tổ chức, có nhiều người tham gia hoạt động vi phạm pháp luật trên môi trường điện tử. Chủ yếu về các hành vi vi phạm về bản quyền, xâm phạm quyền tác giả, quảng cáo đánh bạc, tiếp tay giúp sức cho hành vi tổ chức đánh bạc và đánh bạc trái phép, truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy....

Lợi dụng nhu cầu mong muốn của nhiều người về việc xem các giải đấu bóng đá quốc tế trực tuyến, các đối tượng này đã lập các website, các kênh YouTube để phát sóng các chương trình bóng đá vi phạm bản quyền, thu hút hàng triệu lượt theo dõi. Khi có nhiều người theo dõi, các đối tượng này tiến hành đăng các quảng cáo, ký kết các hợp đồng quảng cáo vi phạm pháp luật. Thậm chí trong đó có quảng cáo các hoạt động đánh bạc trái phép trên mạng internet. Các đối tượng còn mời chào, giới thiệu, dụ dỗ người xem tham gia và các hoạt động đánh bạc ngay trên sóng trực tiếp.

Cơ quan điều tra xác định hành vi của các đối tượng này là thực hiện hành vi vi phạm phạm tội rất tinh vi, sử dụng nhiều người có trình độ về công nghệ học thức, nhiều bình luận viên có tên tuổi cũng bị khởi tố trong vụ án này.

Cơ quan điều tra đã khởi tố 38 bị can đối với nhiều tội danh và sẽ tiếp tục mở rộng điều tra để xác định hành vi phạm tội của từng bị can và của các cơ quan tổ chức cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định của pháp luật.

Theo quy định của luật sở hữu trí tuệ và luật pháp quốc tế, bản quyền phát sóng chương trình truyền hình là quyền tác giả và quyền liên quan được Luật sở hữu trí tuệ ghi nhận, bảo đảm và bảo vệ. Hành vi phát sóng chương trình truyền hình mà không có sự cho phép của chủ sở hữu chương trình là vi phạm pháp luật. Nếu người thực hiện hành vi vi phạm thu lợi bất chính 50.000.000 đồng trở lên thì sẽ bị xử lý hình sự theo Điều 225 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2025. Tội danh này có hình phạt cao nhất tới 3 năm tù nếu thu lãi bất chính từ 300.000.000 đồng trở lên hoặc phạm tội có tổ chức...

Với kết quả điều tra bước đầu, số tiền thu lại bất chính của các đối tượng này rất lớn nên nếu bị kết tội về tội danh này, các bị can có thể đối mặt với mức phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm theo quy định tại khoản 2, Điều 225 bộ luật hình sự. Với đối tượng chủ mưu cầm đầu, vai trò quan trọng, thu lợi bất chính lớn sẽ phải chịu trách nhiệm pháp lý cao hơn các đối tượng có vai trò giúp sức, thứ yếu.

Đáng chú ý, Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan còn có thể xử lý với pháp nhân thương mại phạm tội với chế tài: Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 2 năm.

Trong vụ án, các đối tượng không chỉ xâm phạm đến quyền tác giả và quyền liên quan mà còn có các hành vi quảng cáo cờ bạc, tiếp tay, giúp sức cho hoạt động cờ bạc phát triển gây ra nhiều hệ lụy, tiêu cực cho xã hội. Đối với hành vi tổ chức đánh bạc trái phép, các đối tượng phạm tội sẽ phải đối mặt với hình phạt theo quy định tại khoản 2, Điều 322 Bộ luật Hình sự là phạt tù từ 5 năm đến 10 năm tù. Người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt bổ sung phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Bởi vậy, các tài sản mà các đối tượng này có được từ hoạt động phi pháp sẽ bị cơ quan tiến hành tố tụng xác minh, kê biên và tịch thu theo quy định của pháp luật.

Đối với những người tham gia đánh bạc trái phép với số tiền từ 5.000.000 đồng trở lên cũng sẽ bị xử lý hình sự và hình phạt cao nhất cũng có thể tới 7 năm tù. Vụ án này phức tạp phải liên quan đến nhiều đối tượng, cả một đường dây đánh bạc lớn với nhiều người tham gia nên cơ quan điều tra sẽ tiếp tục làm rõ những người nào tham gia đánh bạc trong đường dây này để xem xét xử lý hình sự theo quy định tại điều 321 bộ luật hình sự.

Ngoài tội danh xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, tội tổ chức đánh bạc và tội đánh bạc trái phép, cơ quan điều tra cũng đã khởi tố tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy. Có lẽ đây là phương thức thủ đoạn của các đối tượng này nhằm tăng lượng tương tác, thu hút những người theo dõi kênh YouTube, website của các đối tượng nên các đối tượng này đã đăng tải các clip, hình ảnh đồi trụy. Với số lượng người truy cập vào các ấn phẩm rồi chuyển từ 10 người trở lên hoặc dung lượng từ 1GB trở lên, hành vi cấu thành tội phạm theo quy định tại điều 326 bộ luật hình sự. Trong trường hợp phổ biến cho 101 người trở lên hoặc dữ liệu số hóa có dung lượng 10GB trở lên thì các đối tượng phạm tội về tội danh này sẽ phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất có mức hình phạt từ 10 năm đến 15 năm tù. Trong trường hợp bị kết tội về nhiều tội danh, tòa án sẽ tổng hợp theo nguyên tắc tổng mức dù có thời hạn không quá 30 năm với nhiều tội danh.

Theo luật sư Cường, đây là vụ án rất nghiêm trọng liên quan đến nhiều bị can, trong đó có những người giỏi về chuyên môn kĩ thuật, nổi tiếng về truyền thông, số tiền thu lại bất chính đặc biệt lớn. Hành vi phạm tội của các đối tượng kéo dài, có nhiều người tham gia, gây ảnh hưởng hệ lụy tiêu cực cho xã hội. Cơ quan điều tra sẽ làm rõ hành vi của từng bị can, làm rõ nguyên nhân điều khiển phạm tội, tiếp tục mở rộng điều tra để xử lý đối với các đối tượng giúp sức.

Còn đối với các khán giả, những người đã theo dõi các chương trình truyền hình bóng đá trên các kênh này chưa đủ cơ sở để xử lý hình sự, song hành vi xem bóng đá ở các kênh phi pháp, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ cũng là hành vi tiếp tay giúp sức cho sai phạm, cần phải tuyên truyền giáo dục để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của công dân.

Trên thực tế các kênh YouTube của các đối tượng này hoạt động công khai, có nhiều người theo dõi trong đó không ít người theo dõi là những người không am hiểu pháp luật, đặc biệt là về sở hữu trí tuệ nên không phân biệt được kênh này có hợp pháp hay không. Các chương trình quảng cáo công khai lôi kéo người xem vào các hoạt động cờ bạc là dấu hiệu dễ nhận biết nhất về hành vi vi phạm pháp luật.

Nếu người xem bị lôi kéo tham gia vào các hoạt động đánh bạc trái phép, người xem cũng sẽ bị xử lý hình sự về tội đánh bạc theo quy định tại điều 321 bộ luật hình sự. Còn hành vi truyền bá văn hóa đồi trụy sẽ xử lý đối với người truyền bá, người phát tán, chia sẻ các ấn phẩm đồi trụy.

Vụ việc rất phức tạp liên quan đến nhiều tổ chức cá nhân có liên quan liên quan điều tra sẽ từng bước mở rộng điều tra làm rõ hành vi sai phạm của từng chủ thể, hành vi nào thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội phạm sẽ xử lý hình sự. Vụ việc sẽ là bài học cho nhiều người trong việc chấp hành pháp luật, cảnh tỉnh đối với các chiêu trò dụ dỗ lôi kéo vào các hoạt động cờ bạc, mại dâm và các hành vi phạm pháp trên mạng internet.