Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tuần mới với nhịp điều chỉnh. Phiên 26/10, VN-Index giảm khoảng 10 điểm, lùi về vùng 1.764 điểm.
Diễn biến này xuất hiện sau khi chỉ số đã tăng hơn 82 điểm trong ba phiên 21-23/10. Theo ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc Chi nhánh 2 Hội sở, CTCP Chứng khoán Mirae Asset, việc thị trường điều chỉnh trở lại không phải tín hiệu bất thường, bởi VN-Index vẫn cần những nhịp kiểm tra sau giai đoạn hồi phục nhanh.
Ông cho rằng vùng đáy ngắn hạn đang có cơ sở hình thành, nhưng chưa nên vội khẳng định đáy đã được xác lập.
Theo chuyên gia Mirae Asset, điều cần quan sát trong các phiên tới là thị trường phản ứng thế nào khi áp lực bán quay trở lại. Đặc biệt, VN-Index có giữ được vùng thấp quanh 1.677 điểm với thanh khoản thu hẹp hay không, đồng thời dòng tiền có tiếp tục lan tỏa sang nhiều nhóm cổ phiếu thay vì tập trung vào một vài mã vốn hóa lớn.
Quý 4 là câu chuyện chọn cổ phiếu
Trong bối cảnh hiện tại, ông Toàn cho rằng quý 4 sẽ là giai đoạn của sự chọn lọc. Thị trường có thể tiếp tục phân hóa mạnh, do đó việc chọn đúng doanh nghiệp và nhóm ngành quan trọng hơn cố dự báo chính xác từng nhịp lên xuống của VN-Index.
Chiến lược được ông ưu tiên là duy trì tỷ trọng tài sản theo kế hoạch, lựa chọn cổ phiếu dựa trên chất lượng lợi nhuận và giải ngân từng phần thay vì dồn tiền sau một nhịp tăng mạnh.
Theo ông, hai tiêu chí đáng chú ý trong quý 4 là doanh nghiệp đã chứng minh được tăng trưởng lợi nhuận trong quý 3 và có khả năng hưởng lợi trực tiếp khi chi phí vốn hạ nhiệt.
Nhóm đầu tiên được ông Toàn theo dõi là ngân hàng, đặc biệt những nhà băng có chất lượng tài sản tốt và lợi thế về nguồn vốn.
Tăng trưởng tín dụng đến cuối tháng 8 ở mức khoảng 17,4% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu vốn trong nền kinh tế vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, việc giảm lãi suất cho vay 1,5-2% cũng có thể tạo sức ép lên biên lãi ròng của các ngân hàng.
Do đó, theo ông Toàn, những ngân hàng sở hữu nguồn vốn giá rẻ sẽ có khả năng thích ứng tốt hơn so với các nhà băng phải huy động với chi phí cao.
Nhóm thứ hai là bán lẻ và tiêu dùng. Mặt bằng lãi suất thấp hơn có thể làm giảm chi phí tài chính trong nền kinh tế, trong khi thu nhập cải thiện là yếu tố hỗ trợ sức mua. Đây là hai điểm tựa mà ông Toàn cho rằng có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp tiêu dùng trong thời gian tới.
Một nhóm khác đáng chú ý là xây dựng và vật liệu xây dựng gắn với đầu tư công. Sau 9 tháng, tiến độ giải ngân đầu tư công mới đạt khoảng 63% kế hoạch, trong khi quý cuối năm thường là giai đoạn vốn được đẩy mạnh.
Ngoài ra, điện cũng nằm trong nhóm được ông Toàn chú ý sau khi nhiều doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh quý 3 tích cực.
Ở chiều ngược lại, chuyên gia Mirae Asset thận trọng với những doanh nghiệp vay nợ lớn nhưng dòng tiền chưa cải thiện. Theo ông, lãi suất giảm có thể giúp các doanh nghiệp này giảm bớt áp lực chi phí tài chính, nhưng chưa đủ làm thay đổi triển vọng nếu hoạt động kinh doanh cốt lõi và đầu ra chưa phục hồi.
Lãi suất là lực đỡ quan trọng nhất lúc này
Theo ông Toàn, tín hiệu hạ nhiệt của mặt bằng lãi suất hiện là một trong những yếu tố hỗ trợ đáng chú ý nhất đối với thị trường chứng khoán.
Sau yêu cầu của Chính phủ và Thủ tướng về việc giảm thực chất lãi suất cho vay, Ngân hàng Nhà nước đã yêu cầu giảm tối thiểu 0,5%/năm đối với lãi suất tiền gửi kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh. Sau đó, nhiều ngân hàng đã điều chỉnh giảm lãi suất tiết kiệm khoảng 0,5-0,7 điểm phần trăm.
Ông Toàn cho rằng xu hướng này có thể tác động đến thị trường qua ba kênh.
Trước hết, chi phí lãi vay giảm sẽ giúp doanh nghiệp bớt áp lực tài chính và tạo thêm dư địa cho tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2027.
Thứ hai, khi lợi suất tiền gửi giảm, một phần dòng tiền có thể tìm kiếm các kênh đầu tư có mức sinh lời kỳ vọng cao hơn. Tuy nhiên, ông lưu ý dòng tiền này không nhất thiết chỉ hướng vào chứng khoán, bởi vàng và bất động sản cũng là những kênh cạnh tranh vốn.
Thứ ba, lãi suất thấp hơn đồng nghĩa tỷ lệ chiết khấu giảm, qua đó tạo cơ sở để mặt bằng định giá cổ phiếu được cải thiện.
Dù vậy, dư địa giảm lãi suất không phải không có giới hạn.
Theo ông Toàn, áp lực đầu tiên đến từ lạm phát. CPI tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ, còn bình quân 9 tháng tăng 4,52%. Giá năng lượng quốc tế ở mức cao cũng là biến số cần tiếp tục theo dõi.
Yếu tố thứ hai là sự chênh lệch giữa tốc độ tăng tín dụng và huy động vốn. Trong khi tín dụng tăng khoảng 17,4% so với cùng kỳ, tiền gửi chỉ tăng khoảng 13,6%.
Điều này đồng nghĩa hệ thống ngân hàng đang cho vay nhanh hơn tốc độ huy động vốn. Nếu lãi suất tiền gửi giảm quá mạnh, nguồn tiền gửi có thể bị ảnh hưởng, qua đó hạn chế khả năng tiếp tục hạ lãi suất cho vay.
Không cần cố bắt đúng đáy
Với nhà đầu tư, chuyên gia Mirae Asset cho rằng điều quan trọng hiện nay không phải cố trả lời câu hỏi thị trường đã tạo đáy hay chưa, mà là tỷ trọng cổ phiếu trong danh mục đang ở đâu so với kế hoạch ban đầu.
Những nhà đầu tư đang nắm tỷ trọng cổ phiếu thấp hơn mức mục tiêu có thể cân nhắc đưa danh mục trở lại mức đã định theo từng phần nếu thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh nhưng vẫn giữ được những vùng hỗ trợ quan trọng.
Ngược lại, với những người đang sử dụng đòn bẩy cao, ưu tiên trước hết vẫn là đưa tỷ lệ vay về mức an toàn.
Theo ông Toàn, việc cố tìm chính xác điểm thấp nhất của thị trường thường không quan trọng bằng kỷ luật phân bổ vốn.
"Tôi cho rằng việc cố chờ mua đúng đáy không quan trọng bằng giữ kỷ luật với kế hoạch đã đặt ra. Nhà đầu tư càng cố bắt chính xác điểm thấp nhất, càng dễ rơi vào tình trạng giải ngân quá muộn hoặc dồn tỷ trọng lớn hơn khả năng chịu rủi ro của mình", ông nói.
Nhìn sang năm 2027, chuyên gia Mirae Asset cho rằng triển vọng thị trường sẽ phụ thuộc lớn vào việc lãi suất thực tế có giảm bền vững hay không và lạm phát có được kiểm soát.
Nếu hai điều kiện này được duy trì, thị trường có cơ sở đồng hành cùng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp. Ngược lại, nếu áp lực giá năng lượng khiến lạm phát tăng trở lại và chính sách tiền tệ phải thận trọng hơn, xu hướng tăng của thị trường có thể hẹp và phân hóa mạnh hơn.
Trong vài tuần tới, ông Toàn cho biết sẽ đặc biệt theo dõi mặt bằng lãi suất thực tế các ngân hàng áp dụng cho khách hàng vay và diễn biến CPI tháng 10-11.
