Theo hãng tin Nga RIA Novosti và các phương tiện truyền thông khác vào ngày 27/8, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko đã tiết lộ rằng một quan chức cấp cao của chính quyền Nga đã đề xuất sử dụng tên lửa siêu vượt âm Oreshnik, mới đưa vào sử dụng một lần, để tấn công phố Bankova ở thủ đô Kiev, trung tâm hành chính của chính quyền Ukraine, nhưng đã bị Tổng thống Nga Vladimir Putin bác bỏ vào phút chót.
Sau khi tin tức này được công bố, nó nhanh chóng gây ra những cuộc thảo luận sôi nổi trong cộng đồng quốc tế. Câu hỏi đặt ra đó là, liệu quyết định của Tổng thống Nga Putin, xuất phát từ những cân nhắc chiến lược, hay còn điều gì sâu xa hơn? Những chi tiết của cuộc chiến này, một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính phức tạp của xung đột Nga-Ukraine.
Trong một cuộc phỏng vấn, Tổng thống Belarus Lukashenko tiết lộ rằng kế hoạch đã bước vào giai đoạn chuẩn bị, nhưng Tổng thống Putin đã thẳng thừng bác bỏ với lý do "hoàn toàn không thể". Ông Lukashenko cũng nói thêm rằng, nếu tên lửa Oreshnik thực sự tấn công vào trung tâm ra quyết định ở Kiev, nơi này sẽ bị tàn phá và không còn gì sót lại.
Cùng lúc đó, người phát ngôn Điện Kremlin, ông Peskov trả lời rằng "không bình luận", không xác nhận cũng không phủ nhận. Thái độ mơ hồ này của người phát ngôn Điện Kremlin, đã dẫn đến suy đoán từ thế giới bên ngoài, về việc liệu Nga có thực sự cân nhắc đến khả năng loại bỏ giới lãnh đạo Ukraine hay không?
Nhưng xét theo diễn biến của cuộc chiến Nga-Ukraine, sự "kiềm chế" của Tổng thống Putin, không có nghĩa là khoan nhượng. Kể từ khi xung đột Ukraine bùng nổ vào năm 2022, quân đội Nga đã thực hiện nhiều cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV tự sát vào khắp lãnh thổ Ukraine.
Tuy nhiên các mục tiêu mà quân đội Nga tấn công, chính là cơ sở hạ tầng như cơ sở năng lượng, trung tâm giao thông và nhà máy quốc phòng, thay vì nhắm trực tiếp vào văn phòng của Tổng thống Volodymyr Zelensky hoặc dinh tổng thống Ukraine. Điều này không có nghĩa là quân đội Nga không có khả năng đó.
Ngay từ khi xung đột Nga-Ukraine nổ ra, quân đội Nga đã cố gắng giành chiến thắng nhanh chóng, bằng cách chiếm “đầu não Kiev”. Nhưng do công tác chuẩn bị chiến đấu của quân đội Nga chưa đủ và phía Ukraine tổ chức kháng cự quyết liệt, nên nỗ lực "tiêu diệt trung tâm chính trị" này đã bị gác lại.
Nhưng tại sao Tổng thống Putin lại ngăn chặn, khi Moscow có khả năng tấn công phủ đầu hoàn toàn Kiev? Về mặt chiến lược, một hành động như vậy sẽ gây hại nhiều hơn lợi, vì trung tâm quyền lực ở Kiev không chỉ nơi đưa ra các quyết định mà còn là biểu tượng của sức đề kháng quốc gia.
Việc Nga có chủ đích phá hủy Kiev sẽ không làm suy yếu tinh thần chiến đấu của quân đội và nhân dân Ukraine, mà ngược lại có thể khơi dậy sự đoàn kết dân tộc và hỗ trợ quốc tế mạnh mẽ hơn. Quan trọng hơn, người kế nhiệm Tổng thống Zelensky có thể sẽ tiếp tục theo đuổi con đường chống Nga và thậm chí có thể cứng rắn hơn.
Tương tự như vậy, nếu Moscow quyết định loại bỏ Tổng thống Zelensky bằng một đòn tấn công, họ có thể phải đối mặt với những hậu quả ngoại giao nghiêm trọng hơn và thậm chí kích hoạt viện trợ quân sự quy mô lớn hơn từ các nước phương Tây cho Ukraine.
Những tiết lộ của Tổng thống Lukashenko cũng có thể có ý định chính trị sâu xa hơn. Là đồng minh thân thiết của Tổng thống Putin, ông có thể đang giúp Nga gửi đi tín hiệu răn đe: ngay cả khi Nga hiện đang kiềm chế, nước này vẫn có khả năng thực hiện các hành động cực đoan.
Thái độ mơ hồ này không chỉ có thể ngăn cản Ukraine và phương Tây, mà còn mang lại cho Nga nhiều lợi thế hơn trong các cuộc đàm phán trong tương lai. Logic ra quyết định của Tổng thống Putin dựa trên sự cân nhắc kỹ lưỡng về hậu quả của chiến tranh. Việc Moscow thực hiện một chiến dịch “phẫu thuật nội soi”, có thể khiến Ukraine đoàn kết hơn; nhưng cũng sẽ khiến Nga bị cô lập hơn trong cộng đồng quốc tế.
Đồng thời, Điện Kremlin liên tục nhấn mạnh rằng, tổng thống Zelensky là một "tổng thống bất hợp pháp" và kêu gọi bầu cử để giải quyết vấn đề. Lập trường này thực chất đang mở đường cho một giải pháp chính trị trong tương lai.
Cuộc chiến Nga-Ukraine vẫn đang tiếp diễn và mọi động thái của cả hai bên đều đầy rẫy những cám dỗ và đánh đổi. Quyết định từ bỏ kế hoạch "loại bỏ” Tổng thống Zelensky của Tổng thống Putin, có thể dựa trên tính toán chiến lược bình tĩnh, nhưng liệu điều này có trở thành lợi thế lâu dài cho Nga hay không?
Ngày 21/11/2024, Nga đã tấn công một tổ hợp công nghiệp quốc phòng lớn của Ukraine tại Dnepropetrovsk, qua đó thử nghiệm hệ thống tên lửa siêu vượt thanh Oreshnik. Khi được triển khai theo nhóm, một cuộc tấn công sử dụng tên lửa này, có sức công phá tương đương với vũ khí hạt nhân, nhưng không được coi là vũ khí hủy diệt hàng loạt. (nguồn ảnh TASS, Forbes, Ukrinform).
