Vết nứt băng và khí thải đẩy mạnh biến đổi khí hậu Bắc Cực

Phát hiện trên đến từ CHACHA - nghiên cứu kéo dài 2 tháng do Tiến sĩ Jose D. Fuentes thuộc Đại học Penn State dẫn đầu và được Quỹ Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ tài trợ. Kết quả của cuộc nghiên cứu mới được công bố làm dấy lên những mối lo ngại về tình hình khí hậu ở Bắc Cực. Ảnh: Shutterstock.

Dựa trên dữ liệu từ 57 chuyến bay qua vùng biển Beaufort và Chukchi được thu thập vào đầu năm 2022, các nhà khoa học khẳng định những vết nứt trên băng biển, với một số vết nứt rộng vài mét, đang gây ra tác động khổng lồ. Ảnh: Chelsea R. Thompson/Bulletin of the American Meteorological Society 106, 11.

Nghiên cứu của các chuyên gia chỉ ra các "kẽ hở" băng biển - tức những vết nứt làm lộ nước biển ra không khí - đang kết hợp với khí thải công nghiệp để làm thay đổi tính chất hóa học của bầu khí quyển. Ảnh: Bulletin of the American Meteorological Society 106, 11.

Các vết nứt băng này đóng vai trò như những "lò sưởi" khổng lồ vào mùa Xuân. Khi không khí lạnh di chuyển qua vùng nước ấm lộ thiên, nó hấp thụ nhiệt và tạo thành các cột khí xoáy cùng hiện tượng "khói biển". Ảnh: Earth.com.

Dữ liệu đo đạc của các nhà nghiên cứu cho thấy không khí ngay phía trên các vết nứt ấm hơn trung bình 10 độ C so với xung quanh. Hơi ấm này lại tiếp tục làm băng nứt thêm, thúc đẩy quá trình tan băng. Ảnh: NASA/JPL.

Vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn khi có sự tác động của con người. Các máy bay nghiên cứu đã ghi nhận nồng độ khí thải NO2 từ các mỏ dầu gần đó cao bất thường, gần chạm ngưỡng giới hạn an toàn sức khỏe. Ảnh: University of Hamburg, Germany.

Khi khí thải NO2 kết hợp với môi trường giàu halogen của Bắc Cực và ánh sáng mặt trời vào mùa Xuân, một chuỗi phản ứng hóa học tiêu cực được kích hoạt. Ảnh: brr.fyi.

Quá trình này giải phóng các nguyên tử brom phản ứng, dẫn đến hiện tượng suy giảm tầng ozone ở tầng thấp. Các trạm quan trắc đã ghi nhận nhiều thời điểm nồng độ ozone tại Bắc Cực giảm xuống gần như bằng 0. Ảnh: brr.fyi.

Sự suy giảm ozone tạo ra một vòng lặp nguy hiểm. Các chuyên gia giải thích lớp khiên chắn mỏng đi khiến ánh nắng mặt trời chiếu xuống bề mặt nhiều hơn, làm tuyết ấm lên và lại giải phóng thêm nhiều brom (một chất hóa học có sẵn trong muối biển và tuyết). Ảnh: brr.fyi.

Từ những phát hiện trên, nhóm nghiên cứu đi đến kết luận rằng, sự cộng hưởng giữa các vết nứt băng, khí thải công nghiệp và phản ứng hóa học đang khiến Bắc Cực nóng lên với tốc độ nhanh hơn nhiều so với các mô hình khí hậu hiện tại dự báo. Ảnh: brr.fyi.

Mời độc giả xem video: Đằng sau thành công của các nhà khoa học. Nguồn: VTV24.