Một hệ thống phòng không laser do Ukraine phát triển mang tên “Tryzub” để triển khai cơ động và đang bước vào giai đoạn thử nghiệm cuối cùng. Nhà phát triển cho biết hệ thống có khả năng tác chiến ở nhiều cự ly khác nhau đối với nhiều loại UAV, theo Militarnyi.
Hệ thống do công ty Ukraine Celebra Tech phát triển, được thiết kế để đối phó các mối đe dọa trên không từ UAV FPV cỡ nhỏ cho tới UAV trinh sát và tấn công cỡ lớn hơn.
Hệ thống Tryzub được lắp trên nền tảng cơ động dạng rơ-moóc, cho phép vận chuyển và triển khai nhanh giữa các khu vực tác chiến khác nhau. Cấu hình này biến laser thành một hệ thống chống UAV cơ động nhằm bảo vệ cơ sở hạ tầng, vị trí quân sự hoặc các khu vực có nguy cơ cao tùy theo diễn biến mối đe dọa.
Các nhà phát triển cho biết hệ thống tích hợp công nghệ AI để phát hiện và bám bắt mục tiêu, đồng thời kết nối với radar nhằm cải thiện khả năng phát hiện và theo dõi các mối đe dọa trên không đang tiếp cận.
Những tính năng này được thiết kế để cho phép hệ thống xử lý quỹ đạo bay và nâng cao độ chính xác khi tác chiến. Hệ thống Tryzub được thiết kế ưu tiên tính cơ động, lắp trên nền tảng rơ-moóc để có thể triển khai tới nhiều khu vực tác chiến khác nhau tùy theo mức độ đe dọa.
Celebra Tech cũng cho biết hệ thống có thể được sử dụng cho các mục đích khác ngoài phòng không, bao gồm cả rà phá bom mìn. Trước đây, hệ thống này đã được thử nghiệm khi gắn lên trên một chiếc xe van.
Theo Militarnyi, hệ thống lần đầu được nhắc tới công khai vào cuối năm 2024 bởi Vadym Sukharevsky, khi đó là chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine. Kể từ đó, dự án đã trải qua các giai đoạn phát triển và thử nghiệm.
Tháng 4/2025, Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine đã trình diễn các thử nghiệm ban đầu, bao gồm sử dụng chống mục tiêu mặt đất và gây nhiễu bằng laser đối với camera UAV FPV.
Theo Celebra Tech, Tryzub có thể tấn công UAV trinh sát ở khoảng cách lên tới 1.500m, trong khi UAV FPV có thể bị tiêu diệt ở cự ly khoảng 800-900m.
Theo Militarnyi, hệ thống hiện vẫn đang được tiếp tục phát triển, với nhiều cuộc thử nghiệm và đánh giá bổ sung đang diễn ra. Các nhà phân tích quân sự cho biết vũ khí laser, hoạt động bằng cách chiếu một chùm tia laser mạnh vào mục tiêu để vô hiệu hóa, có thể là một cách hiệu quả để đối phó với máy bay không người lái.
Công ty nói với Militarnyi rằng ở cấu hình mới nhất, hệ thống cho thấy tiềm năng tấn công các mục tiêu trên không ở khoảng cách tới 5km, bao gồm UAV kiểu Shahed. Vũ khí này dùng tia laser chiếu vào để xuyên thủng mục tiêu.
Vũ khí laser có ưu điểm là vận hành đơn giản, khả năng tấn công chính xác vào mục tiêu với giá thành không cao. Đây là lý do khiến nhiều cường quốc quân sự tập trung phát triển dòng vũ khí này.
Khi tia laser công suất cao tập trung vào một điểm duy nhất trên UAV và tăng lên mức năng lượng đủ cao, vũ khí laser có thể ngay lập tức đốt cháy bảng điều khiển của UAV một cách hiệu quả, làm vô hiệu vũ khí.
Tuy nhiên, hiệu quả tấn công của vũ khí laser cũng vẫn là câu hỏi bỏ ngỏ. Tia laser dễ bị cản trở bởi bão cát, mưa, sương mù và khói. Ngay cả vào những ngày quang đãng, nhiễu loạn không khí có thể làm tia laser yếu đi.
