Tổng thống Donald Trump chỉ trích gay gắt ông Zelensky
Đêm 17/10, Ukraine phát động một trong những cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) lớn nhất trong năm nay nhằm vào Nga, nhắm đến một kho chứa dầu quan trọng, bất chấp yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Ukraine ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga.
Những ngày gần đây, căng thẳng giữa Ukraine và Mỹ ngày càng leo thang, làm dấy lên lo ngại tại Kiev rằng nước này có thể mất đi sự ủng hộ thiết yếu khi chuẩn bị bước vào một mùa đông khác trong bối cảnh Nga liên tục tấn công.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với chương trình Meet the Press của NBC News rằng việc Mỹ đứng về phía Nga sẽ là một "sai lầm lịch sử".
Hôm 18/10, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết không muốn làm bất cứ điều gì khiến Nga từ bỏ các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine, đồng thời khẳng định ông tin rằng "đã có những tiến bộ đáng kể".
Tuy nhiên, ông Trump cũng chỉ trích gay gắt ông Zelensky, cho rằng nhà lãnh đạo Ukraine "không muốn chấm dứt cuộc chiến này, và có lẽ chưa bao giờ muốn".
"Tôi đang trong quá trình đàm phán hòa bình cho cuộc chiến giữa Nga và Ukraine, và không muốn làm bất cứ điều gì khiến Nga... rời khỏi bàn đàm phán", ông Trump viết.
Kho chứa dầu bốc cháy sau một cuộc không kích ở Saint Petersburg, Nga. Ảnh: CNN
Trong khi đó, ông Zelensky cho biết đã trao đổi với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner hôm 18/10, trong khuôn khổ "cuộc trao đổi không ngừng nghỉ" nhằm hướng tới mục tiêu hòa bình.
"Chúng tôi đang làm mọi thứ trong khả năng của mình để hiện thực hóa điều này, và để đảm bảo rằng lập trường của Mỹ vững mạnh và giúp thúc đẩy hòa bình đến gần hơn", ông Zelensky viết trên X.
Dù vậy, Ukraine vẫn tiếp tục các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào Nga. Bộ Quốc phòng Nga cho biết đã bắn hạ 1.015 UAV Ukraine trong đêm 17/10, rạng sáng 18/10, trên nhiều khu vực của nước này.
Theo nhà chức trách Nga, một trong những mục tiêu bị tấn công là cảng dầu St. Petersburg, cơ sở có khả năng xử lý tới 12,5 triệu tấn dầu mỗi năm. Công ty Fire Point của Ukraine, nhà sản xuất UAV được sử dụng trong vụ tấn công, cho biết một đám cháy đã bùng phát trong khuôn viên cảng.
Theo công ty phân phối Ozon của Nga, một trung tâm hậu cần tại St. Petersburg cũng bị tấn công. Ngoài ra, một trung tâm dữ liệu của VKontakte, nền tảng mạng xã hội Nga, cũng trở thành mục tiêu.
Cuộc tranh cãi leo thang
Các cuộc tấn công của Ukraine diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa ông Zelensky và ông Trump ngày càng xấu đi. Tuần trước, ông Trump gọi các cuộc tấn công của Kiev nhằm vào những nhà máy lọc dầu của Nga là một "sự sỉ nhục".
Một tuần trước đó, ông Trump cho biết Nga và Ukraine đã đồng ý ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nhà Trắng nỗ lực giảm áp lực lên giá dầu và dầu diesel trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng của Mỹ.
"Kể từ khi Tổng thống Mỹ tuyên bố lệnh ngừng bắn năng lượng cách đây một tuần, Nga đã cố tình tấn công các lĩnh vực năng lượng, dầu khí của Ukraine 76 lần", ông Zelensky viết trên X.
Ông Trump đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với việc nhập khẩu dầu diesel từ Nga. Hôm 16/10, ông cũng viện dẫn một điều khoản miễn trừ cho phép Nga tránh các biện pháp trừng phạt kinh tế sâu rộng do Quốc hội Mỹ ban hành.
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Meet the Press hôm 18/10, ông Zelensky cho rằng việc miễn trừ này đã củng cố năng lực tiến hành chiến tranh của Nga.
Nhà lãnh đạo Ukraine cũng nhắc lại rằng quyền truy cập của quân đội nước này vào hệ thống Starlink để điều khiển UAV tầm ngắn và UAV hoạt động trên chiến trường vẫn bị hạn chế.
Ông Zelensky nói: "Đó là một thông điệp từ chính phủ Mỹ", ám chỉ động thái nhằm hạn chế tốc độ bay của UAV Ukraine.
Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Trump đã phủ nhận việc ra lệnh hạn chế dịch vụ này.
Ông Zelensky cho biết phía Mỹ từng ngừng chia sẻ thông tin tình báo trong ba ngày, đúng thời điểm Ukraine hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo. Hoạt động chia sẻ thông tin sau đó đã được khôi phục. Mạng lưới vệ tinh của Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp cảnh báo tên lửa đang bay tới cho quân đội Ukraine.
Một nguồn tin Ukraine nói với CNN rằng Kiev không nhận được cảnh báo sớm trước cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào thành phố hôm 11/10. Đây là lần thứ ba trong vòng một tuần Ukraine không nhận được cảnh báo sớm.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đến thăm một sở chỉ huy của nhóm lực lượng chung Nga. Ảnh: Reuters
Động thái mới từ Tổng thống Nga Putin
Trong một diễn biến liên quan, Reuters cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin hôm 16/10 tuyên bố Moscow đang thiết lập một "vùng an ninh" bên trong lãnh thổ Ukraine, dọc theo biên giới Nga. Theo ông, khu vực này sẽ không phải là vấn đề có thể đem ra thương lượng trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Kiev trong tương lai.
Mặc quân phục và phát biểu trong chuyến thăm một sở chỉ huy, ông Putin cho biết chiến dịch này nhằm đáp trả việc Ukraine tiến vào tỉnh Kursk, miền tây nước Nga, trong giai đoạn 2024-2025.
"Lực lượng vũ trang Nga không chỉ được giao nhiệm vụ đánh đuổi đối phương khỏi lãnh thổ của chúng ta mà còn phải thiết lập một vùng an ninh ở khu vực lân cận. Nhiệm vụ này đang được thực hiện thành công", ông Putin nói trong bài phát biểu được truyền hình phát sóng.
"Mục tiêu của chúng tôi là đảm bảo an ninh tuyệt đối cho các khu vực biên giới của Nga trong tương lai, và chúng tôi không có kế hoạch biến điều này thành vấn đề trong các cuộc đàm phán hòa bình tiềm năng với Ukraine", nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết vùng an ninh dự kiến kéo dài 660 km, trong đó 70% hiện nằm dưới sự kiểm soát của Nga. Tuy nhiên, ông không nêu rõ khu vực này sẽ kéo sâu bao nhiêu vào lãnh thổ Ukraine.
Trước đây, Tổng thống Putin từng đề cập sự cần thiết phải thiết lập một vùng an ninh như vậy, nhưng chưa công bố cụ thể phạm vi dự kiến hoặc tuyên bố rằng khu vực này sẽ không được đưa ra đàm phán.
