Sự bùng nổ của Trí tuệ nhân tạo (AI) kéo theo các tài sản là trung tâm dữ liệu tăng vọt. Tuy nhiên, không ít trong số đó ngày càng tập trung ở những khu vực dễ chịu ảnh hưởng của bão, lũ lụt và các thảm họa tự nhiên khác, khiến nhu cầu về bảo hiểm trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Trái phiếu thảm họa: lối thoát tiềm năng
Các chuyên gia trong ngành nhận định với CNBC rằng trái phiếu thảm họa (catastrophe bonds, hay "CAT bonds") có thể là công cụ giúp các công ty bảo hiểm và tái bảo hiểm chuyển bớt rủi ro sang tay các nhà đầu tư trên thị trường vốn trong những tháng tới, dù thị trường này mới chỉ đang manh nha hình thành.
Về bản chất, đây là một dạng chứng khoán liên kết bảo hiểm (ILS) — công cụ để các công ty bảo hiểm hoặc tái bảo hiểm chuyển giao rủi ro tổn thất lớn từ các sự kiện cực đoan sang cho nhà đầu tư. Đổi lại, các công ty bảo hiểm có thêm nguồn vốn để chi trả bồi thường khi thảm họa xảy ra.
Ethan Powell, Giám đốc đầu tư kiêm lãnh đạo điều hành của Brookmont Capital Management, một công ty có trụ sở tại Texas và đang quản lý hơn 1 tỷ USD tài sản, nói rằng trong làn sóng bùng nổ AI hiện nay, điểm khởi đầu khả dĩ nhất cho trái phiếu thảm họa sẽ là các gói bảo hiểm tài sản truyền thống — vốn bao phủ những rủi ro mà thị trường ILS đã quen mô hình hóa, như bão và động đất. Điều này càng có ý nghĩa khi ngày càng nhiều trung tâm dữ liệu được xây dựng tại các bang như Texas và Arizona, khiến rủi ro dịch chuyển từ bão vùng ven biển sang các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt khác như lốc xoáy và mưa đá.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng những rủi ro lớn nhất gắn với trung tâm dữ liệu — cháy nổ, hư hại do nước, mất điện và gián đoạn hoạt động kinh doanh — vẫn là những yếu tố khó định giá đối với thị trường trái phiếu thảm họa ở thời điểm hiện tại.
Thị trường bảo hiểm thảm họa đang mở rộng
Theo dữ liệu từ Artemis.bm được CNBC dẫn lại, khoảng 18,9 tỷ USD trái phiếu thảm họa và các chứng khoán liên kết bảo hiểm đã được phát hành trong năm 2026 tính đến thời điểm bài viết, trong khi tổng vốn rủi ro đang lưu hành đạt khoảng 65,6 tỷ USD.
Sự mở rộng của thị trường diễn ra cùng lúc với nhu cầu bảo hiểm ngày càng lớn từ các trung tâm dữ liệu. Aon được cho là đã nâng năng lực bảo hiểm trong chương trình dành cho các trung tâm dữ liệu lên 5 tỷ USD vào tháng 7/2026, từ 3,5 tỷ USD trước đó.
Trong khi đó, công ty dữ liệu rủi ro Verisk đã xây dựng cơ sở dữ liệu về mức độ phơi nhiễm rủi ro của hơn 2.500 trung tâm dữ liệu tại Mỹ, nhằm hỗ trợ việc đánh giá và mô hình hóa rủi ro đối với loại tài sản này.
Giới chuyên gia nhận định một thương vụ CAT bond dành riêng cho rủi ro trung tâm dữ liệu có thể xuất hiện trong 12-18 tháng tới, nếu thị trường xây dựng được các mô hình đủ tin cậy để định giá rủi ro.
Bài toán không chỉ nằm ở tài sản
Sự quan tâm đến bảo hiểm trung tâm dữ liệu xuất phát từ quy mô đầu tư ngày càng lớn của ngành AI. Một cơ sở quy mô lớn có thể chứa lượng tài sản trị giá hàng tỷ USD, trong khi thiệt hại kinh tế nếu cơ sở phải ngừng hoạt động có thể vượt xa giá trị tài sản vật chất.
Đây cũng chính là thách thức lớn nhất đối với CAT bond. Công cụ này phù hợp hơn với những rủi ro thảm họa có thể xác định và mô hình hóa tương đối rõ, chẳng hạn bão hoặc động đất. Trong khi đó, trung tâm dữ liệu có thể đồng thời đối mặt với nhiều rủi ro liên quan đến hệ thống điện, làm mát, nước, hỏa hoạn và gián đoạn kinh doanh.
Tham khảo: CNBC
