Bất ngờ kịch bản "tự loại" tại gói thầu giao thông

Chủ tịch UBND xã Thanh An, ông Nguyễn Hoài Bảo vừa ký Quyết định số 372/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu "Thi công xây dựng" thuộc dự án Nâng cấp mở rộng đường An Lập 25 ấp Chót Đồng, xã An Lập. Đây là dự án hạ tầng quan trọng nhằm cải thiện giao thông nông thôn, được kỳ vọng sẽ tạo động lực phát triển kinh tế cho địa phương.

Theo Biên bản mở thầu ngày 13/03/2026, gói thầu này chỉ thu hút 02 đơn vị tham gia nộp hồ sơ dự thầu (E-HSDT) là Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Nam Việt Hưng và Công ty Cổ phần Xây dựng cầu đường Bàu Bàng.

Điều đáng nói nằm ở kết quả đánh giá hồ sơ. Tại Báo cáo đánh giá E-HSDT số 70/BC-2026/AIC do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH tư vấn đầu tư xây dựng AIC thực hiện, nhà thầu Bàu Bàng đã bị loại ngay từ "vòng gửi xe" do không đạt các yêu cầu tiên quyết về năng lực và kinh nghiệm.

Cụ thể, báo cáo chỉ rõ nhà thầu này chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế năm 2024 tại thời điểm đánh giá, không có cam kết cung cấp tín dụng từ ngân hàng. Thậm chí, về kinh nghiệm thực hiện hợp đồng tương tự, đơn vị này chỉ chứng minh được hợp đồng trị giá 1,47 tỷ đồng, trong khi yêu cầu tối thiểu của hồ sơ mời thầu (E-HSMT) là 1,53 tỷ đồng. Việc một doanh nghiệp xây dựng để xảy ra những sai sót mang tính "nghiệp dư" này tại một gói thầu hơn 3 tỷ đồng đã tạo điều kiện thuận lợi cho đối thủ duy nhất tiến thẳng vào vòng trong mà không gặp bất cứ trở ngại nào.

Dấu ấn nhà thầu "quen" và tỉ lệ tiết kiệm khiêm tốn

Với việc đối thủ "tự thua" bởi những lỗi hồ sơ khó tin, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Nam Việt Hưng đã chính thức được phê duyệt trúng thầu. Giá dự toán gói thầu là 3.071.906.630 đồng, giá trúng thầu của đơn vị này là 3.050.586.834 đồng.

Như vậy, thông qua một cuộc thầu rộng rãi công khai, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước chỉ dừng lại ở con số hơn 21 triệu đồng, tương ứng tỉ lệ giảm giá vỏn vẹn khoảng 0,69%. Đây là con số khiến giới quan sát băn khoăn về hiệu quả kinh tế trong công tác đấu thầu tại địa phương này.

Đáng chú ý, đây không phải lần đầu tiên cái tên Nam Việt Hưng xuất hiện đầy ấn tượng tại các gói thầu trên địa bàn. Theo dữ liệu lịch sử năng lực, doanh nghiệp này (MSDN: vn3701485291, có trụ sở tại xã Dầu Tiếng, TP HCM) là một "thế lực" thực sự trong lĩnh vực xây lắp địa phương. Tính đến tháng 4/2026, nhà thầu này đã tham gia 53 gói thầu, trong đó trúng tới 45 gói.

Đặc biệt, trong giai đoạn 2025-2026 nhà thầu này đã trúng 100% các gói thầu tham gia (14/14), tập trung chủ yếu tại khu vực xã Thanh An và xã Dầu Tiếng.

Thượng tôn pháp luật và trách nhiệm giải trình

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM) nhận định: "Mục tiêu tối thượng của đấu thầu là tính cạnh tranh, công bằng và hiệu quả kinh tế. Khi một gói thầu xuất hiện dấu hiệu nhà thầu trượt vì những lỗi sơ đẳng như nộp thiếu chứng từ thuế hay hợp đồng tương tự không đủ giá trị, cần phải đặt nghi vấn về tính trung thực của cuộc thầu. Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tính minh bạch và giải trình rõ ràng trước các dấu hiệu bất thường này."

Bên cạnh đó, Thông tư 79/2025/TT-BTC mới ban hành cũng đã siết chặt quy trình đăng tải dự toán và xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc kiểm soát nội dung hồ sơ. Việc để một nhà thầu "quen mặt" liên tục trúng thầu với tỉ lệ tiết kiệm thấp không chỉ ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh bình đẳng mà còn có thể gây lãng phí nguồn lực đầu tư công.

Dư luận tại xã Thanh An nói riêng và TP HCM nói chung đang trông chờ vào chất lượng thực tế của tuyến đường An Lập 25 sau khi hoàn thành. Liệu công trình có xứng đáng với số tiền tỷ từ ngân sách và niềm tin mà địa phương đã trao cho nhà thầu? Phóng viên sẽ tiếp tục theo dõi và thông tin về tiến độ cũng như chất lượng của dự án này.