Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM đã có đề xuất gửi các Sở, ban ngành, địa phương, hiệu trưởng các trường trung học phổ thông trên địa bàn lấy ý kiến về thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa cho tất cả các học sinh từ lớp 1 đến 12 trong năm học 2026-2027 theo hình thức mượn – trả.

Theo đề xuất, các trường học sẽ tổ chức cho học sinh mượn sách giáo khoa tại thư viện vào đầu năm học hoặc đầu mỗi học kỳ, bảo đảm hoàn tất việc bàn giao chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng.

Sau khi kết thúc năm học hoặc khi chuyển trường, thôi học, học sinh có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ sách giáo khoa cho thư viện nhà trường trong thời hạn không quá 15 ngày làm việc để tiếp tục phục vụ các khóa học tiếp theo.

Ảnh minh họa/Nguồn VTV

Phương án cũng quy định, trường hợp sách giáo khoa bị mất hoặc hư hỏng không thể tiếp tục sử dụng do lỗi chủ quan, học sinh hoặc người giám hộ hợp pháp phải bồi hoàn cho nhà trường. Việc bồi hoàn được ưu tiên bằng sách giáo khoa mới cùng loại, đúng danh mục quy định.

Trường hợp không có hiện vật thay thế, mức bồi hoàn bằng tiền được tính theo thời gian sử dụng của sách: 80% giá trị sách nếu sử dụng dưới 1 năm; 50% nếu sử dụng từ 1 đến dưới 3 năm; 20% nếu thời gian sử dụng sách từ 3 đến 5 năm. Đối với sách đã sử dụng trên 5 năm, không thực hiện việc thu tiền bồi hoàn.

Sở GD&ĐT TP HCM sẽ chủ trì, phối hợp với các địa phương tổng hợp nhu cầu sách giáo khoa trên toàn thành phố, trình UBND TP HCM phê duyệt kế hoạch dự báo nhu cầu trước ngày 30/10 hằng năm. Đây sẽ là cơ sở để xây dựng dự toán ngân sách nhà nước phục vụ mua sắm, bổ sung sách giáo khoa cho các năm học tiếp theo.

Để nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, Sở GD&ĐT cũng đề xuất xây dựng cơ chế liên thông giữa các thư viện trường học cùng cấp nhằm điều phối, luân chuyển sách giáo khoa, ưu tiên khai thác tối đa nguồn sách hiện có trước khi thực hiện mua sắm mới.

Đối với số sách giáo khoa hư hỏng do hao mòn trong quá trình sử dụng, ngân sách nhà nước sẽ bố trí kinh phí thay thế hằng năm trong dự toán chi thường xuyên. Thành phố cũng dự kiến cho phép mua sắm bổ sung lượng sách dự phòng không vượt quá 10% tổng nhu cầu thực tế nhằm đáp ứng kịp thời nhu cầu phát sinh.

Theo Sở GD&ĐT TP HCM, việc mở rộng chính sách mượn - trả sách giáo khoa miễn phí không chỉ giảm áp lực chi phí đầu năm học cho các gia đình mà còn góp phần bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng cho mọi học sinh, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và tài sản công.

Hiện đề xuất đang được lấy ý kiến Sở Tư pháp, Sở Tài chính, UBND các phường, xã và hiệu trưởng các trường THPT trước khi hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Sau khi sáp nhập, TP HCM là địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước với hơn 3.500 cơ sở giáo dục và trên 2,52 triệu học sinh. Nếu được thông qua, chính sách mượn - trả sách giáo khoa miễn phí sẽ trở thành một trong những chương trình an sinh giáo dục có quy mô lớn nhất cả nước, góp phần giảm chi phí học tập cho hàng triệu gia đình và thúc đẩy văn hóa tái sử dụng sách giáo khoa.