Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, dư luận tại TP HCM vẫn chưa hết lo lắng sau sự cố ngộ độc thực phẩm quy mô lớn xảy ra vào tháng 4/2026 tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới, TP HCM). Con số học sinh phải nhập viện điều trị đã tăng nhanh lên 202 ca, với các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, nôn ói liên tục và tiêu chảy. Kết quả xét nghiệm từ Bệnh viện Nhân dân Gia Định đã khẳng định sự hiện diện của vi khuẩn Salmonella trong mẫu bệnh phẩm của các em – một loại vi khuẩn thường lây lan qua thực phẩm không được chế biến hoặc bảo quản đúng cách.

Trong tâm điểm của sự việc, đơn vị chịu trách nhiệm cung cấp suất ăn bán trú theo Hợp đồng số 08/HĐKT/2025 là Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước (gọi tắt là Công ty Hữu Phước), có trụ sở tại 102/22 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Xã Thạnh Mỹ Tây, TP HCM. Tìm hiểu sâu hơn về lịch sử hoạt động của doanh nghiệp này, PV nhận thấy một "mối lương duyên" bền chặt lạ thường giữa nhà thầu và các cơ sở giáo dục trên địa bàn.

Cụ thể, tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây, ngày 13/8/2025, bà Diệp Thị Ngọc Tiên – Hiệu trưởng nhà trường đã ký Quyết định số 101/QĐ-BQT phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu "Cung cấp suất ăn bán trú bao gồm buổi trưa và buổi xế cho học sinh". Đáng lưu ý, đây là gói thầu được thực hiện theo hình thức "Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt" quy định tại Điểm n, Khoản 4, Điều 84, Nghị định 214/2025/NĐ-CP.

Không chỉ riêng tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây, "sải tay" của Công ty Hữu Phước còn vươn dài tới nhiều trường học khác với cùng một kịch bản: trúng thầu theo cơ chế lựa chọn đặc biệt với tỷ lệ tiết kiệm gần như bằng 0. Theo quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống, tại Trường Tiểu học Bình Lợi Trung, ngày 03/09/2025, Hiệu trưởng Nguyễn Thị Hoàng Anh đã ký Quyết định số 11/QĐ-THBLT trao gói thầu trị giá 5.399.280.000 đồng cho Công ty Hữu Phước. Trước đó không lâu, tại Trường Tiểu học Tầm Vu, bà Lâm Ngọc Thanh Hà cũng ký Quyết định số 164/QĐ-TV ngày 31/10/2025 lựa chọn đơn vị này thực hiện gói thầu trị giá 5.418.952.000 đồng.

Tại sao một doanh nghiệp từng bị cảnh báo về lịch sử chậm nộp phí giao dịch trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia lại có thể "vượt mặt" các đối thủ khác để độc diễn tại hàng loạt gói thầu suất ăn tiền tỷ? Việc áp dụng Điểm n, Khoản 4, Điều 84 Nghị định 214/2025 cho phép các trường được chỉ định thầu hoặc áp dụng quy trình rút gọn đối với suất ăn học đường để đảm bảo tính thời vụ và ổn định. Tuy nhiên, theo chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt, cơ chế này không đồng nghĩa với việc nới lỏng các tiêu chuẩn về năng lực thực tế. "Nếu quy trình thẩm định chỉ dựa trên hồ sơ 'đẹp' mà thiếu sự kiểm tra hiện trường bếp ăn hay quy trình vận tải thực phẩm, thì rủi ro ngộ độc là điều đã được báo trước", ông Việt nhận định.

Sự cố 202 học sinh ngộ độc không chỉ bộc lộ lỗ hổng trong công tác đảm bảo an toàn thực phẩm của Công ty Hữu Phước mà còn đặt ra nghi vấn về trách nhiệm của các chủ đầu tư trong việc thẩm định "sức khỏe" thực sự của nhà thầu. Liệu các Hiệu trưởng có quá tự tin vào quyền hạn "đặc biệt" mà Nghị định 214 trao cho mình để rồi lơ là việc giám sát chất lượng bữa ăn của học sinh?

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 2:] Lựa chọn nhà thầu "trường hợp đặc biệt": Quyền hạn và trách nhiệm người đứng đầu