Chiều 12/1, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang chủ trì buổi làm việc với UBND TP HCM và các sở, ngành nhằm đánh giá hiện trạng, khả năng cung ứng vật liệu xây dựng cho các dự án trên địa bàn, đồng thời bàn giải pháp bảo đảm nguồn cung ổn định, kiểm soát giá, phục vụ mục tiêu đẩy nhanh tiến độ và giải ngân đầu tư công.

Tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Xây dựng TP HCM Trần Quang Lâm cho biết, đá xây dựng hiện là loại vật liệu gặp khó khăn lớn nhất, tiếp đến là cát. Nguyên nhân chủ yếu do nhiều dự án hạ tầng, giao thông, đô thị đồng loạt triển khai, khiến nhu cầu tăng mạnh trong khi năng lực khai thác và vận chuyển chưa theo kịp. Chi phí vận chuyển hiện chiếm khoảng 25 – 30% giá thành, tác động trực tiếp đến tiến độ thi công và giải ngân vốn đầu tư công.

Theo dự báo, năm 2026, nguồn đá xây dựng của TP HCM có thể thiếu khoảng 30%. Tuy nhiên, nếu các mỏ được gia hạn, nâng công suất và sớm đưa thêm mỏ mới vào khai thác, cơ bản có thể đáp ứng nhu cầu.

Trong khi đó, cát xây dựng và cát san lấp tiếp tục là điểm nghẽn lớn. Cát xây dựng hiện chủ yếu đến từ nạo vét sông Đồng Nai, sông Sài Gòn (khoảng 36%), phần còn lại từ các tỉnh miền Tây và Campuchia.

Riêng cát san lấp, TP HCM chỉ tự đáp ứng được khoảng 4%, còn lại phụ thuộc nguồn ngoài với giá cả biến động, khó kiểm soát. Đất san lấp về cơ bản có thể huy động trong nội đô.

Liên quan việc sử dụng cát biển, Sở Xây dựng cho biết còn nhiều khó khăn về kỹ thuật, độ mặn và chi phí xử lý, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy chuẩn trước khi áp dụng.

Về quản lý giá, Sở đề xuất công bố giá vật liệu hàng tháng, bám sát giá thực tế tại mỏ và công trình, đồng thời có cơ chế bù giá, điều chỉnh hợp đồng đối với các dự án trọng điểm.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP HCM Nguyễn Toàn Thắng cho hay, năm 2026 nhu cầu đá xây dựng của thành phố khoảng trên 28 triệu m³, khả năng đáp ứng khoảng 23 triệu m³, trong khi trữ lượng thực tế còn lớn.

Trong quý I/2026, thành phố dự kiến hoàn tất đấu giá 5 mỏ đá, kiến nghị sớm cấp phép để đưa vào khai thác. Đối với cát, tổng nguồn quản lý khoảng 67 triệu m³ nhưng hiện mới huy động được hơn 3 triệu m³; nhu cầu đất san lấp năm 2026 khoảng 23 triệu m³, mới đáp ứng được khoảng 12 triệu m³.

Về giải pháp quản lý giá, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Bùi Xuân Cường đề xuất lựa chọn nhà đầu tư chiến lược trực tiếp khai thác mỏ phục vụ các công trình trọng điểm; giao Sở Xây dựng công bố giá vật liệu hàng tháng; Hiệp hội Công nghiệp khoáng sản cam kết bán trực tiếp tại mỏ, phối hợp tăng nguồn cung đá.

Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được yêu cầu triển khai đồng bộ các giải pháp, rút gọn tối đa thủ tục hành chính, xác định rõ từng mỏ có thể nâng công suất. Với cát san lấp, cần mạnh dạn nghiên cứu khai thác các đụn cát, bãi bồi ven bờ, cửa sông đi kèm giải pháp kỹ thuật giảm tác động môi trường; đồng thời kiểm soát chặt “luồng xanh” vận chuyển vật liệu, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, làm giá.

Kết luận buổi làm việc, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, bảo đảm nguồn vật liệu xây dựng là điều kiện then chốt để đẩy nhanh tiến độ và giải ngân đầu tư công. Bí thư Thành ủy yêu cầu quản lý chặt khâu vận chuyển, phân phối, không để xảy ra đầu cơ, thao túng giá; nghiên cứu cơ chế giao mỏ trực tiếp cho chủ đầu tư, nhà thầu lớn của các dự án trọng điểm.

Đồng thời, giao UBND TP HCM rà soát, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, phân công rõ trách nhiệm, xây dựng kế hoạch cụ thể, tính đúng, tính đủ chi phí và nghiên cứu các giải pháp dài hạn như sử dụng cát biển, tái chế vật liệu xây dựng, hướng tới phát triển bền vững.