Sáng 14/9, TAND Hà Nội tuyên án phúc thẩm vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” đối với bà Bình và cựu kế toán Phạm Minh Nguyệt.
HĐXX nhận định bản án sơ thẩm còn nhiều điểm chưa được làm sáng tỏ, cần điều tra lại nhằm bảo đảm giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm.
Theo bản án, có 5 nội dung còn mâu thuẫn, cần được tiếp tục làm rõ.
Thứ nhất, tại cấp phúc thẩm xuất hiện tình tiết mới có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định bản chất hành vi phạm tội.
Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định mức thu tiền học thêm trong nhà trường do sự thỏa thuận giữa cha mẹ học sinh với nhà trường, đồng thời không quy định hoặc giao chính quyền địa phương quy định mức thu tối đa.
Trong khi đó, Quyết định 22 của UBND Hà Nội áp đặt mức trần thu tiền học thêm. Theo nội dung tại phiên tòa, đại diện Cục Kiểm tra văn bản, Bộ Tư pháp tiếp tục khẳng định quy định về mức trần tại Quyết định 22 là trái với Thông tư 17.
Đại diện UBND Hà Nội chưa thể đưa ra câu trả lời chắc chắn về Quyết định 22 do đơn vị mình ban hành.
HĐXX đánh giá đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm, có ý nghĩa then chốt trong việc đánh giá Trường THCS Ba Đình thu tiền dạy thêm có vượt quá quy định hay không, có thỏa thuận hay không.
Nội dung này không thể phục hồi hoặc xử lý ngay tại phiên tòa phúc thẩm mà cần được thẩm định, điều tra làm rõ.
Thứ hai, có mâu thuẫn trong lời khai và chứng cứ về việc phân chia nhóm lớp học thêm, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính toán thiệt hại.
Lời khai của Hiệu trưởng, một số giáo viên trực tiếp dạy thêm, giáo viên chủ nhiệm và người làm công tác quản lý thể hiện có việc chia các lớp học thêm thành các nhóm theo học lực.
Trong khi đó, Phó Hiệu trưởng nhà trường khai không có việc chia nhóm. Tuy nhiên, chính Phó Hiệu trưởng lại trực tiếp xác lập các báo cáo, kế hoạch dạy thêm và biên bản kiểm tra cơ sở vật chất thể hiện có việc phân chia này.
Theo HĐXX, những mâu thuẫn trên chưa được cơ quan tiến hành tố tụng cấp sơ thẩm lấy lời khai, đối chất đầy đủ. Nhiều giáo viên ban đầu khai không chia nhóm nhưng sau đó lại thay đổi lời khai.
“Về mặt số học, chỉ cần xác định có việc chia nhóm lớp đối với các khối học sinh trong một khoảng thời gian nhất định thì số tiền bị xác định là thiệt hại theo cách tính của cấp sơ thẩm sẽ giảm xuống đáng kể”, bản án nhận định.
Thứ ba, HĐXX nhận định có bất cập, vi phạm trong công tác thu giữ và quản lý tài liệu, chứng cứ.
Biên bản thu giữ tài liệu do Cơ quan điều tra lập thể hiện đã thu giữ “bản gốc” sổ theo dõi dạy thêm, học thêm. Tuy nhiên, tài liệu thực tế được thu giữ và lưu trong hồ sơ lại chỉ là “bản photo”.
Cơ quan điều tra giải trình đây là lỗi đánh máy. Tuy nhiên, khi được yêu cầu cung cấp bản gốc, nhà trường lại trả lời không quản giữ.
Theo HĐXX, sự bất nhất giữa biên bản tố tụng và tài liệu thực tế thu giữ là thiếu sót cần được thẩm định, làm rõ.
Thứ tư, có sự mâu thuẫn lớn giữa các kết luận thanh tra đã ban hành với kết quả điều tra của cấp sơ thẩm.
Hồ sơ vụ án thể hiện có 3 kết luận thanh tra của UBND quận Ba Đình và UBND TP Hà Nội về việc dạy thêm, học thêm tại Trường THCS Ba Đình.
Tuy nhiên, số liệu và nội dung về công tác tổ chức, thu chi tiền dạy thêm giữa các văn bản thanh tra có nhiều điểm chênh lệch, không khớp và mâu thuẫn với kết quả điều tra sơ thẩm.
Do đó, tòa phúc thẩm cho rằng cần thu thập đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến các kết luận thanh tra để đánh giá tổng thể, khách quan và chính xác tính chất, mức độ sai phạm.
Cuối cùng, HĐXX đánh giá hồ sơ vụ án phản ánh dấu hiệu sai phạm trong việc lập hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán thu chi.
Các sai phạm liên quan đến số tiền dạy thêm, học thêm và bồi dưỡng học nghề nói chung; việc quản lý, sử dụng số tiền 15% và 30% trích nộp về tài vụ nhà trường, cũng như việc xác định nguồn gốc số tiền hơn 26 triệu đồng đều chưa được làm rõ triệt để.
Từ những căn cứ trên, HĐXX phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát điều tra lại theo đúng quy định của pháp luật tố tụng hình sự.
Quyết định này nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, triệt để, không làm oan người vô tội và không bỏ sót tội phạm.
Trước đó, VKSND Hà Nội giữ nguyên quan điểm, chỉ ra 7 nội dung chưa được làm rõ tại phiên sơ thẩm và đề nghị hủy án để điều tra lại.
Theo cơ quan công tố, bà Bình và kế toán Nguyệt “có dấu hiệu phạm tội”, không chỉ ở mức thu mà còn ở cơ chế quản lý, chi tiêu với nhiều khoản chưa rõ ràng.
VKS cho rằng, ngay cả trường hợp thu đúng nhưng chi sai vẫn có thể bị quy kết sai phạm.