Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Bình Tân, TP HCM đã hoàn thành mở thầu qua mạng đối với hai gói thầu xây lắp quy mô lớn trên địa bàn vào ngày 02/07/2026. Cả hai gói thầu này đều ghi nhận kịch bản tương đồng khi chỉ có duy nhất một doanh nghiệp địa phương tham gia nộp hồ sơ dự thầu và đồng loạt đề xuất tỷ lệ giảm giá 5%.
Kịch bản độc diễn tại hai gói thầu công
Cụ thể, tại gói thầu xây lắp thuộc dự án Sửa chữa, cải tạo Điểm y tế của Trạm Y tế phường Bình Tân (mã số TBMT: IB2600283389), giá gói thầu được phê duyệt ở mức 2.191.485.165 đồng, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách phường. Gói thầu áp dụng phương thức lựa chọn nhà thầu một giai đoạn một túi hồ sơ, hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng với thời gian thực hiện hợp đồng là 90 ngày.
Hồ sơ mời thầu (E-HSMT) được ban hành kèm theo Quyết định số 405/QĐ-BQLDAĐTXD ngày 12/06/2026. Đến thời điểm mở thầu ngày 02/07/2026, Công ty TNHH Dịch vụ Vận tải Xây dựng Thuận Phát là đơn vị duy nhất nộp hồ sơ với giá dự thầu ban đầu là 2.190.146.352 đồng. Nhờ áp dụng thư giảm giá 5%, giá dự thầu sau giảm giá của doanh nghiệp dừng ở mức 2.080.639.034,4 đồng, tương ứng với tỷ lệ 5,06% so với giá gói thầu.
Tình huống tương tự cũng diễn ra tại gói thầu xây lắp thuộc dự án Nâng cấp, sửa chữa, dặm vá các tuyến đường, hẻm trên địa bàn phường Bình Tân năm 2026 (mã số TBMT: IB2600284632). Gói thầu này có quy mô lớn hơn với giá gói thầu là 6.407.742.129 đồng, nguồn vốn từ ngân sách phương và thời gian thực hiện 120 ngày theo loại hợp đồng trọn gói. E-HSMT được phê duyệt theo Quyết định số 404/QĐ-BQLDAĐTXD ngày 12/06/2026.
Kết thúc thời gian nộp hồ sơ, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận Công ty TNHH Dịch vụ Vận tải Xây dựng Thuận Phát tiếp tục là "nhân tố độc diễn". Doanh nghiệp đưa ra giá dự thầu ban đầu là 6.377.426.565 đồng, sau đó điều chỉnh giảm 5%, đưa giá dự thầu sau giảm giá về mức 6.058.555.236,75 đồng, tương ứng với tỷ lệ khoảng 5,45%.
Năng lực của nhà thầu và góc nhìn chuyên gia
Theo dữ liệu từ Cổng thông tin Quốc gia về Đăng ký doanh nghiệp, Công ty TNHH Dịch vụ Vận tải Xây dựng Thuận Phát được thành lập ngày 24/12/2009, do ông Nguyễn Văn Thường làm Giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật.
Doanh nghiệp có quy mô vừa, đăng ký trụ sở chính tại số 1870/1/102 Tỉnh Lộ 10, Phường Bình Tân, TP HCM. Đây là một nhà thầu có lịch sử đấu thầu rất dày dạn tại khu vực phía Nam tính đến tháng 07/2026 nhà thầu này đã tham gia khoảng 32 gói thầu, trong đó trúng tới 27 gói và chỉ trượt 1 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh) khoảng 451.217.136.930 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập khoảng 419.925.779.725 đồng, với vai trò liên danh khoảng 31.291.357.205 đồng, tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của các gói thầu trước đây khoảng 98,07%.
Phân tích về cục diện này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng: "Việc một nhà thầu chủ động áp dụng thư giảm giá sâu đến 5% tại cả hai gói thầu công cấp cơ sở là điểm cộng lớn, giúp tiết kiệm hiệu quả nguồn ngân sách cho địa phương. Tuy nhiên, việc cả hai dự án xây lắp phát hành hồ sơ cùng một ngày nhưng chỉ thu hút được một doanh nghiệp duy nhất nộp hồ sơ là một chỉ dấu đòi hỏi cơ quan quản lý cần rà soát chu đáo."
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích thêm: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 đều quy định rất nghiêm ngặt về tính cạnh tranh và công bằng. Tại khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu, hồ sơ mời thầu không được phép cài cắm các điều kiện hạn chế sự tham gia của nhà thầu. Trong bối cảnh hành chính mới tổ chức mô hình chính quyền hai cấp, vai trò giám sát của chủ đầu tư cần được nâng cao hơn bao giờ hết. Khi xuất hiện tình huống một nhà thầu duy nhất tham gia, chủ đầu tư cần có trách nhiệm giải trình toàn diện về tính phổ quát của các tiêu chí năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật trong E-HSMT để chứng minh gói thầu không mang tính định hướng cho một doanh nghiệp cụ thể."
Hiện gói thầu vẫn đang trong quá trình thẩm định, đánh giá của các chuyên gia, chưa có kết quả cuối cùng.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.
