Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, gói thầu xây lắp và thiết bị thuộc dự án Sửa chữa cải tạo Trường Trung học cơ sở Nguyễn Tri Phương đã hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu với kết quả ghi nhận những chuyển biến mang tính tích cực trong việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước tại địa bàn TP HCM. Đây được xem là một ví dụ thực tiễn điển hình cho thấy tầm quan trọng của việc thay đổi tư duy quản lý, chuyển đổi từ các hình thức mua sắm mang tính khu biệt sang cơ chế cạnh tranh thị trường rộng rãi theo định hướng cải cách hành chính và đấu thầu giai đoạn 2025 - 2026.

Từ quyết định thay đổi hình thức thầu đến biên độ giảm giá thầu hiệu quả

Dự án Sửa chữa cải tạo Trường Trung học cơ sở Nguyễn Tri Phương ban đầu được hoạch định các bước lựa chọn nhà thầu theo những phương thức thông thường nhằm bảo đảm tiến độ cấp bách của hạ tầng giáo dục tại địa phương. Cụ thể, tại Quyết định số 31/QĐ-KHT-NTP ngày 19/05/2026, gói thầu xây lắp và thiết bị được phê duyệt áp dụng hình thức "Chào hàng cạnh tranh". Đây là hình thức mua sắm thường thấy đối với các gói thầu xây lắp công trình đơn giản đã có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ nhưng thường có giới hạn nhất định về biên độ tiếp cận thị trường đối với các nhà thầu lớn.

Tuy nhiên, nhằm nâng cao tính minh bạch và tuân thủ các quy định mới nhất về quản lý vốn đầu tư công, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Phường Diên Hồng đã có bước đi mang tính đột phá khi ban hành Quyết định số 55/QĐ-KHT-NTP ngày 25/05/2026 do Giám đốc Trà Đức An ký, phê duyệt điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu, chính thức chuyển đổi hình thức từ chào hàng cạnh tranh sang "Đấu thầu rộng rãi" trong nước qua mạng. Quyết định điều chỉnh này đã mở đường cho việc đăng tải Thông báo mời thầu số IB2600237367-01 vào ngày 01/06/2026, tạo điều kiện bình đẳng cho mọi doanh nghiệp xây lắp có đủ năng lực trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cùng tham gia nộp hồ sơ đề xuất.

Dữ liệu hồ sơ thầu ghi nhận giá gói thầu được phê duyệt ở mức 5.061.810.883 đồng. Sau quá trình mở thầu và đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT) theo phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ, chủ đầu tư đã ban hành Quyết định số 17/QĐ-QLDA-NTP ngày 17/06/2026 do Giám đốc Trà Đức An phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Đơn vị được xếp hạng thứ nhất và được phê duyệt trúng thầu là Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Nguyên Phúc với giá trúng thầu là 4.798.652.156 đồng.

Sự thay đổi về mặt hình thức lựa chọn nhà thầu đã mang lại kết quả tài chính rất đáng ghi nhận khi giá trị tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt 263.158.727 đồng, tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm thầu đạt xấp xỉ 5,20%. Đối chiếu với quy chuẩn phân loại hiện hành, mức giảm giá thầu này thuộc nhóm Tốt (từ 3% đến 6%). Đây là một kết quả tích cực, đáp ứng trọn vẹn tiêu chí khích lệ các chủ đầu tư làm tốt khi vừa bảo đảm tỷ lệ tiết kiệm ngân sách thực chất vượt ngưỡng 3%, vừa thu hút nhiều hơn một doanh nghiệp tham gia nộp hồ sơ cạnh tranh lành mạnh trên hệ thống, thay vì rơi vào kịch bản duy nhất một nhà thầu độc diễn vốn thường xảy ra ở các gói thầu chào hàng hạn chế.

Hồ sơ năng lực của Công ty Nguyên Phúc

Khảo sát sâu vào hệ thống dữ liệu lịch sử đấu thầu, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế và Xây dựng Nguyên Phúc (MSDN: vn0312410643), có địa chỉ tại số 28/36 Lương Văn Can, Phường Phú Định, TP HCM, được thành lập năm 2013 do Phan Quang Thuận là người đại diện pháp luật là một cái tên có bề dày kinh nghiệm trên thị trường xây lắp.

Tính đến tháng 06/2026 doanh nghiệp này từng tham gia khoảng 52 gói thầu, trúng khoảng 35 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 340.907.825.868 đồng. Trong đó, với vai trò độc lập đạt 53.845.461.120 đồng, vai trò liên danh lên tới 287.062.364.748 đồng. Địa bàn hoạt động của công ty trải dài qua nhiều khu vực từ TP HCM, Tây Ninh, An Giang cho đến thành phố Đồng Nai.

Góc nhìn từ các chuyên gia pháp lý

Việc chủ đầu tư chủ động chuyển đổi mô hình từ chào hàng sang đấu thầu rộng rãi tại một gói thầu có giá trị 5.061.810.883 đồng nhận được sự đồng thuận cao từ giới chuyên gia đấu thầu và đầu tư công, xem đây là bước đi cần được nhân rộng tại các cơ quan quản lý ban ngành cấp cơ sở thuộc TP HCM.

Theo luật sư Nguyễn Thị Hương, quyết định nâng cấp hình thức lựa chọn nhà thầu ngay từ giai đoạn lập kế hoạch là hành động thực tế hóa tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường các biện pháp nâng cao hiệu quả, triệt để loại bỏ tình trạng chia nhỏ gói thầu hoặc áp dụng các hình thức mua sắm hạn chế quyền tham gia của các nhà thầu tiềm năng. Việc áp dụng đúng và đủ các hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng không chỉ giúp chủ đầu tư tự bảo vệ mình trước các rủi ro pháp lý về khiếu nại thầu, mà còn là trách nhiệm giải trình bắt buộc của người đứng đầu đơn vị trước hiệu quả sử dụng nguồn vốn hỗ trợ có mục tiêu từ ngân sách thành phố.

Đồng quan điểm về tính hiệu quả kinh tế, theo chuyên gia Nguyễn Quốc Vũ, những gói thầu xây lắp trường học, hạ tầng an sinh xã hội có quy mô khoảng dưới 10 tỷ đồng luôn là phân khúc ghi nhận mức độ cạnh tranh khốc liệt nhất từ các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc dữ liệu lịch sử của một nhà thầu từng ghi nhận tỷ lệ trúng thầu sát trần lên tới xấp xỉ 99,86% không phải là cơ sở để khẳng định có sai sót, song là chỉ dấu cho thấy phân khúc đó từng thiếu vắng những nhân tố cạnh tranh trực diện. Khi chủ đầu tư thiết lập một bộ tiêu chuẩn đánh giá E-HSDT minh bạch theo đúng Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Thông tư số 79/2025/TT-BTC, loại bỏ hoàn toàn các yêu cầu mang tính định hướng hoặc "cài cắm" tiêu chí phụ, dòng vốn đầu tư công sẽ tự khắc sinh lợi về mặt xã hội thông qua các tỷ lệ giảm giá thầu có lợi cho nhà nước.